C-529/15

Trybunał orzekł, że dyrektywa o odpowiedzialności za środowisko ma zastosowanie do szkód powstałych po terminie transpozycji, nawet jeśli wynikają z działalności rozpoczętej wcześniej, a przepisy krajowe wyłączające odpowiedzialność za szkody objęte pozwoleniem są niezgodne z prawem UE.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o odpowiedzialności za środowisko (2004/35/WE) w kontekście eksploatacji elektrowni wodnej uruchomionej przed terminem transpozycji dyrektywy. Sąd odsyłający pytał, czy dyrektywa ma zastosowanie do szkód powstałych po terminie, nawet jeśli wynikają z działalności rozpoczętej wcześniej i są objęte pozwoleniem wodnoprawnym. Trybunał stwierdził, że dyrektywa ma zastosowanie ratione temporis do szkód powstałych po 30 kwietnia 2007 r., nawet jeśli spowodowane są eksploatacją instalacji uruchomionej wcześniej. Ponadto, przepisy krajowe wyłączające odpowiedzialność za szkody objęte pozwoleniem są niezgodne z dyrektywą, a sądy krajowe nie muszą same badać spełnienia warunków z art. 4 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE, jeśli organ wydający pozwolenie tego nie zrobił. Ostatecznie, przepisy krajowe uniemożliwiające uprawnionym do rybactwa wszczęcie postępowania odwoławczego w sprawie szkód środowiskowych są niezgodne z dyrektywą.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2004/35/WE w sprawie odpowiedzialności za środowisko oraz art. 4 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE w sprawie polityki wodnej. Sprawa wywodziła się ze skargi Gerta Folka, uprawnionego do rybactwa, na decyzję oddalającą jego skargę dotyczącą szkód wyrządzonych środowisku naturalnemu przez eksploatację elektrowni wodnej. Elektrownia została uruchomiona w 2002 r. na podstawie pozwolenia z 1998 r., przed wejściem w życie dyrektywy 2004/35/WE (termin transpozycji 30 kwietnia 2007 r.). Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczyło zastosowania dyrektywy 2004/35/WE ratione temporis. Trybunał orzekł, że dyrektywa ma zastosowanie do szkód wyrządzonych środowisku naturalnemu, które wystąpiły po 30 kwietnia 2007 r., nawet jeśli zostały spowodowane eksploatacją instalacji, która uzyskała pozwolenie i została oddana do użytku przed tą datą. Kluczowe jest, czy emisja, zdarzenie lub wypadek miały miejsce po tym terminie. Trzecie i czwarte pytania dotyczyły zgodności austriackich przepisów krajowych z dyrektywą 2004/35/WE. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy wyłączające odpowiedzialność za szkody objęte pozwoleniem wodnoprawnym są zgodne z dyrektywą, która definiuje szkody środowiskowe w odniesieniu do stanu wód, z wyjątkiem negatywnego wpływu objętego art. 4 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE. Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe wykluczające w sposób ogólny i automatyczny szkody objęte pozwoleniem są niezgodne z dyrektywą. Ponadto, jeśli organ krajowy wydał pozwolenie bez zbadania warunków z art. 4 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE, sąd krajowy nie jest zobowiązany do samodzielnego badania tych warunków, aby ustalić istnienie szkód wyrządzonych środowisku naturalnemu. Drugie pytanie dotyczyło dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Sąd odsyłający pytał, czy austriackie przepisy, które uniemożliwiają uprawnionym do rybactwa wszczęcie postępowania odwoławczego w sprawie szkód środowiskowych, są zgodne z art. 12 i 13 dyrektywy 2004/35/WE. Trybunał uznał, że przepisy krajowe, które wyłączają wszystkich uprawnionych do rybactwa z prawa do zaskarżenia szkód środowiskowych, naruszają dyrektywę, ponieważ osoby te mogą należeć do kategorii osób uprawnionych do wszczęcia procedury odwoławczej (np. osoby, na które szkody miały wpływ lub które mają wystarczający interes). Rozstrzygnięcie Trybunału wzmacnia ochronę środowiska poprzez zapewnienie, że dyrektywa o odpowiedzialności za środowisko jest stosowana ratione temporis i ratione materiae, nawet w przypadku działalności rozpoczętej przed jej wejściem w życie, oraz poprzez zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób dotkniętych szkodami środowiskowymi.

Zagadnienia prawne (4)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (10)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy