Orzeczenie · 2026-04-23

C-528/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości
Data
2026-04-23
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca policyjna i sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
nakaz aresztowaniazasada specjalnościprzekazanieprawa podstawoweKarta Praw PodstawowychEKPCprawo karneprawo Unii EuropejskiejZjednoczone KrólestwoIrlandia

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Supreme Court (Irlandia) dotyczył wykładni art. 625 umowy o handlu i współpracy między UE a Zjednoczonym Królestwem w świetle praw podstawowych zawartych w Karcie UE. Sprawa dotyczyła czterech nakazów aresztowania wydanych przez brytyjskie organy sądowe przeciwko LQ, NT i RM w celu przeprowadzenia postępowania karnego o oszustwa. Osoby te zostały również skazane na karę pozbawienia wolności za naruszenie powagi sądu w związku z naruszeniem środków zabezpieczenia majątkowego, co jednak nie było uznawane za przestępstwo w rozumieniu prawa karnego Zjednoczonego Królestwa. Sąd odsyłający pytał, czy art. 625 umowy, który stanowi, że osoba przekazana nie może być ścigana za przestępstwo popełnione przed przekazaniem inne niż to, za które została przekazana, zabrania przekazania w sytuacji, gdy istnieje ryzyko pozbawienia wolności za naruszenie powagi sądu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 625 umowy o handlu i współpracy nie stanowi podstawy do odmowy wykonania nakazu aresztowania z powodu naruszenia zasady specjalności. Podkreślono, że zasada specjalności nie jest prawem podstawowym w rozumieniu Karty. Niemniej jednak, Trybunał przypomniał, że zgodnie z art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy, wykonujący nakaz organ sądowy musi odmówić przekazania, jeśli istnieją istotne podstawy, by sądzić, że występuje rzeczywiste ryzyko dla ochrony praw podstawowych osoby przekazywanej. Ryzyko naruszenia zasady specjalności może być brane pod uwagę w kontekście oceny takiego ryzyka, zwłaszcza jeśli prowadzi do naruszenia prawa do obrony lub prawa do skutecznej ochrony sądowej. W tej konkretnej sprawie, Trybunał stwierdził, że osoby te miały dostęp do skutecznych środków prawnych w Zjednoczonym Królestwie, aby dochodzić swoich praw w zakresie zasady specjalności, co wykluczało istnienie rzeczywistego ryzyka naruszenia art. 47 Karty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady specjalności w kontekście przekazania osób na podstawie umowy o handlu i współpracy między UE a UK, relacja między zasadą specjalności a prawami podstawowymi, obowiązki organów wykonujących nakaz aresztowania w ocenie ryzyka naruszenia praw podstawowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej umowy między UE a UK. Interpretacja zasady specjalności może się różnić w zależności od innych umów międzynarodowych i prawa krajowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 625 umowy o handlu i współpracy między UE a Zjednoczonym Królestwem, dotyczący zasady specjalności, stanowi podstawę do odmowy wykonania nakazu aresztowania wydanego w celu przeprowadzenia postępowania karnego, jeśli istnieje ryzyko ścigania za inne przestępstwo (naruszenie powagi sądu o charakterze cywilnym) niż to, które stanowiło podstawę przekazania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 625 umowy o handlu i współpracy nie stanowi sam w sobie podstawy do odmowy wykonania nakazu aresztowania z powodu naruszenia zasady specjalności. Jednakże, potencjalne naruszenie tej zasady może być brane pod uwagę w ocenie rzeczywistego ryzyka naruszenia praw podstawowych osoby przekazywanej.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 625 umowy nie nakłada na wykonujący nakaz organ sądowy obowiązku badania zasady specjalności przed przekazaniem ani nie stanowi podstawy do odmowy przekazania. Zasada specjalności nie jest prawem podstawowym, ale jej naruszenie może prowadzić do naruszenia praw podstawowych (np. prawa do skutecznego środka prawnego), jeśli osoba przekazywana nie ma możliwości obrony swoich praw w państwie wydającym nakaz. W tej sprawie, stwierdzono, że takie środki prawne istnieją w Zjednoczonym Królestwie.

Czy zasada specjalności, o której mowa w art. 625 umowy o handlu i współpracy, jest prawem podstawowym w rozumieniu Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada specjalności nie jest prawem podstawowym w rozumieniu Karty Praw Podstawowych i nie wynika bezpośrednio z praw gwarantowanych przez Kartę lub z ogólnych zasad prawa Unii.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że zasada specjalności nie jest wymieniona w Karcie i nie można jej uznać za prawo podstawowe. Choć stanowi gwarancję proceduralną, jej naruszenie nie jest samo w sobie równoważne naruszeniu prawa podstawowego.

Czy wykonujący nakaz organ sądowy ma obowiązek odmówić przekazania osoby, jeśli istnieje rzeczywiste ryzyko naruszenia jej praw podstawowych w państwie docelowym, nawet jeśli naruszenie dotyczy zasady specjalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykonujący nakaz organ sądowy ma obowiązek odmówić przekazania, jeśli istnieją istotne podstawy, by sądzić, że występuje rzeczywiste ryzyko dla ochrony praw podstawowych osoby przekazywanej, co może obejmować sytuacje, gdy naruszenie zasady specjalności prowadzi do naruszenia prawa do obrony lub prawa do skutecznej ochrony sądowej.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że zgodnie z art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy, wykonujący nakaz organ sądowy musi zbadać, czy istnieją istotne podstawy do obaw o naruszenie praw podstawowych. Ryzyko naruszenia zasady specjalności może być elementem tej oceny, jeśli prowadzi do naruszenia innych praw podstawowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytanie prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
LQosoba_fizycznaoskarżony
NTosoba_fizycznaoskarżony
RMosoba_fizycznaoskarżony
Minister for Justice and Equalityorgan_krajowyinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

Umowa o handlu i współpracy art. 524 § 2

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Żadne z postanowień części trzeciej umowy nie zmienia obowiązku poszanowania praw podstawowych i zasad prawnych odzwierciedlonych w EKPC i Karcie.

Umowa o handlu i współpracy art. 604 § c

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Wykonujący nakaz organ sądowy może wymagać dodatkowych gwarancji, jeśli istnieją istotne podstawy, by sądzić, że występuje rzeczywiste ryzyko dla ochrony praw podstawowych osoby, której dotyczy nakaz.

Umowa o handlu i współpracy art. 625 § 1

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Reguluje domniemanie zgody na ściganie, skazanie lub pozbawienie wolności za przestępstwo popełnione przed przekazaniem, inne niż to, z powodu którego osoba została przekazana.

Umowa o handlu i współpracy art. 625 § 2

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Osoba przekazana nie może być ścigana, skazana ani w inny sposób pozbawiona wolności za przestępstwo popełnione przed jej przekazaniem, inne niż to, za które została przekazana, z wyjątkiem przypadków z ust. 1 i 3.

Umowa o handlu i współpracy art. 625 § 3

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Określa przypadki, w których ustęp 2 nie ma zastosowania, w tym zgodę osoby na przekazanie i zrzeczenie się zasady specjalności, lub zgodę organu sądowego wykonującego nakaz.

Umowa o handlu i współpracy art. 625 § 4

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Reguluje procedurę składania wniosku o zgodę na odstąpienie od zasady specjalności do organu sądowego wykonującego nakaz.

Karta art. 47 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

European Arrest Warrant Act 2003 art. 22 § 2

Ustawa z 2003 r. o europejskim nakazie aresztowania

Zakaz postępowania, skazania lub aresztowania w związku z przestępstwem innym niż to, które stanowiło podstawę przekazania, chyba że prawo państwa wydającego nakaz stanowi inaczej lub istnieją inne podstawy odmowy.

Pomocnicze

Karta art. 48

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 49

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

EKPC art. 6

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

EKPC art. 13

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Konwencja wiedeńska art. 31

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Zasady interpretacji traktatów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 625 umowy o handlu i współpracy nie stanowi samodzielnej podstawy do odmowy wykonania nakazu aresztowania z powodu naruszenia zasady specjalności. • Zasada specjalności nie jest prawem podstawowym w rozumieniu Karty. • Ryzyko naruszenia zasady specjalności może być brane pod uwagę jedynie w kontekście oceny rzeczywistego ryzyka naruszenia praw podstawowych (np. prawa do obrony, prawa do skutecznego środka prawnego). • Istnienie skutecznych środków prawnych w państwie wydającym nakaz (Zjednoczone Królestwo) do ochrony praw osoby przekazywanej wyklucza istnienie rzeczywistego ryzyka naruszenia praw podstawowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady specjalności powinno stanowić automatyczną podstawę do odmowy wykonania nakazu aresztowania. • Pojęcie 'przestępstwa' w art. 625 umowy powinno być interpretowane autonomicznie zgodnie z prawem Unii, obejmując również czyny o charakterze cywilnym, które prowadzą do ograniczenia wolności.

Godne uwagi sformułowania

zasada specjalności nie jest wymieniona w Karcie i że nie można uznać, iż wynika ona bezpośrednio z jednego z praw zagwarantowanych przez Kartę lub przez zasadę ogólną prawa Unii. • istnienie takiego ryzyka [naruszenia zasady specjalności] może mieć znaczenie, obok innych elementów, dla oceny istnienia rzeczywistego ryzyka dla ochrony praw podstawowych w rozumieniu tego ostatniego przepisu. • doszłoby do naruszenia art. 47 ust. 1 Karty, gdyby osoba, której dotyczy nakaz, nie dysponowała w państwie wydającym nakaz żadnym środkiem prawnym umożliwiającym jej ochronę tego prawa poprzez powołanie się, po jej przekazaniu, na podnoszone naruszenie zasady specjalności...

Skład orzekający

C. Lycourgos

sprawozdawca

O. Spineanu-Matei

sędzia

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady specjalności w kontekście przekazania osób na podstawie umowy o handlu i współpracy między UE a UK, relacja między zasadą specjalności a prawami podstawowymi, obowiązki organów wykonujących nakaz aresztowania w ocenie ryzyka naruszenia praw podstawowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej umowy między UE a UK. Interpretacja zasady specjalności może się różnić w zależności od innych umów międzynarodowych i prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia współpracy sądowej w sprawach karnych między UE a Wielką Brytanią po Brexicie, a także relacji między zasadą specjalności a prawami podstawowymi. Jest to istotne dla prawników zajmujących się ekstradycją i prawem międzynarodowym.

Brexit i zasada specjalności: Czy można uciec przed wymiarem sprawiedliwości, powołując się na naruszenie procedury?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy