C-528/16
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni i ważności przepisów dyrektyw UE w sprawie zamierzonego uwalniania organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) oraz wspólnego katalogu odmian roślin rolniczych. Głównym przedmiotem sporu było ustalenie, czy organizmy uzyskane za pomocą mutagenezy, zwłaszcza nowych technik inżynierii genetycznej, są GMO w rozumieniu prawa UE i czy podlegają obowiązkom oceny ryzyka i identyfikowalności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że organizmy uzyskane za pomocą technik i metod mutagenezy stanowią GMO w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/18/WE. Jednakże, zgodnie z art. 3 ust. 1 tej dyrektywy i motywem 17, z zakresu jej stosowania wyłączone są tylko te organizmy, które zostały uzyskane za pomocą technik mutagenezy tradycyjnie wykorzystywanych i których bezpieczeństwo zostało dawno potwierdzone. Nowe techniki mutagenezy, które pojawiły się lub rozwinęły po przyjęciu dyrektywy, a których bezpieczeństwo nie jest potwierdzone, podlegają jej regulacjom. TSUE podkreślił, że wyłączenie to nie pozbawia państw członkowskich możliwości poddania takich organizmów obowiązkom przewidzianym w dyrektywie lub innym, pod warunkiem poszanowania prawa UE, w tym swobodnego przepływu towarów. W odniesieniu do dyrektywy 2002/53/WE, TSUE stwierdził, że art. 4 ust. 4 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że z przewidzianych w nim obowiązków są wyłączone tylko te odmiany zmodyfikowane genetycznie, które uzyskano za pomocą tradycyjnych i bezpiecznych technik mutagenezy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia pojęcia GMO, zakres stosowania dyrektyw dotyczących GMO, zasada ostrożności w kontekście nowych technologii, uprawnienia państw członkowskich do regulacji GMO.
Dotyczy specyficznych dyrektyw UE i ich interpretacji. Konkretne zastosowanie zależy od krajowych przepisów implementujących prawo UE.
Zagadnienia prawne (5)
Czy organizmy uzyskane za pomocą technik i metod mutagenezy stanowią GMO w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/18/WE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organizmy uzyskane za pomocą technik i metod mutagenezy stanowią GMO w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/18/WE.
Uzasadnienie
Mutacje spowodowane przez techniki mutagenezy, zwłaszcza nowe techniki inżynierii genetycznej, stanowią modyfikacje materiału genetycznego organizmu w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych. Definicja GMO w dyrektywie nie jest wyczerpująca i nie wyklucza mutagenezy.
Czy organizmy uzyskane za pomocą mutagenezy są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 2001/18/WE na podstawie art. 3 ust. 1 i załącznika I B?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Z zakresu stosowania dyrektywy 2001/18/WE są wyłączone tylko organizmy uzyskane za pomocą technik i metod mutagenezy, które były tradycyjnie wykorzystywane do różnych zastosowań i których bezpieczeństwo zostało już dawno potwierdzone.
Uzasadnienie
Artykuł 3 ust. 1 i załącznik I B należy interpretować ściśle, uwzględniając motyw 17 dyrektywy, który wskazuje na wyłączenie tylko tradycyjnych i bezpiecznych technik. Nowe techniki mutagenezy, których bezpieczeństwo nie jest potwierdzone, podlegają regulacjom dyrektywy.
Czy państwa członkowskie mogą poddawać organizmy uzyskane za pomocą tradycyjnych technik mutagenezy obowiązkom przewidzianym w dyrektywie 2001/18/WE lub innym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, państwa członkowskie mogą poddawać takie organizmy obowiązkom przewidzianym w dyrektywie 2001/18/WE lub innym, w poszanowaniu prawa Unii, w szczególności reguł dotyczących swobodnego przepływu towarów.
Uzasadnienie
Wyłączenie organizmów uzyskanych tradycyjnymi technikami mutagenezy z zakresu stosowania dyrektywy nie oznacza, że państwa członkowskie nie mogą ich regulować. Prawo UE nie zakazuje przyjmowania środków regulujących te organizmy, pod warunkiem przestrzegania innych przepisów UE.
Czy odmiany uzyskane za pomocą mutagenezy są 'odmianami zmodyfikowanymi genetycznie' w rozumieniu art. 4 ust. 4 dyrektywy 2002/53/WE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmiany uzyskane za pomocą technik i metod mutagenezy, które nie były tradycyjnie wykorzystywane i których bezpieczeństwo nie jest potwierdzone, należy uznać za 'odmiany zmodyfikowane genetycznie' w rozumieniu art. 4 ust. 4 dyrektywy 2002/53/WE.
Uzasadnienie
Artykuł 4 ust. 4 dyrektywy 2002/53 odsyła do definicji GMO z dyrektywy 90/220/EWG, która jest obecnie zastąpiona przez dyrektywę 2001/18/WE. Skoro organizmy uzyskane nowymi technikami mutagenezy są GMO w rozumieniu dyrektywy 2001/18/WE, to odmiany z nich pochodzące są 'odmianami zmodyfikowanymi genetycznie' w rozumieniu dyrektywy 2002/53/WE.
Czy ważność art. 2 i 3 dyrektywy 2001/18/WE może zostać zakwestionowana w świetle zasady ostrożności?
Odpowiedź sądu
Nie, ważność tych przepisów nie została zakwestionowana, ponieważ wykładnia dokonana przez Trybunał zapewnia, że organizmy uzyskane nowymi technikami mutagenezy podlegają obowiązkom dyrektywy, co jest zgodne z zasadą ostrożności.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że nie ma potrzeby odpowiadać na pytanie o ważność, ponieważ jego wykładnia art. 2 i 3 dyrektywy zapewnia, że nowe techniki mutagenezy podlegają regulacjom, co jest zgodne z zasadą ostrożności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Confédération paysanne | inne | skarżący |
| Réseau Semences Paysannes | inne | skarżący |
| Les Amis de la Terre France | inne | skarżący |
| Collectif Vigilance OGM et Pesticides 16 | inne | skarżący |
| Vigilance OG2M | inne | skarżący |
| CSFV 49 | inne | skarżący |
| OGM dangers | inne | skarżący |
| Vigilance OGM 33 | inne | skarżący |
| Fédération Nature et Progrès | inne | skarżący |
| Premier ministre | organ_krajowy | pozwany |
| Ministre de l’Agriculture, de l’Agroalimentaire et de la Forêt | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd francuski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd austriacki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd szwedzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | organ_krajowy | interwenient |
| Parlament Europejski | instytucja_ue | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
Dyrektywa 2001/18/WE art. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Definicja GMO obejmuje organizmy, których materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych, w tym te uzyskane za pomocą technik mutagenezy.
Dyrektywa 2001/18/WE art. 3 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy organizmy uzyskane za pomocą tradycyjnie stosowanych i bezpiecznych technik mutagenezy.
Dyrektywa 2001/18/WE art. 4 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Państwa członkowskie zapewniają podjęcie wszelkich właściwych działań w celu uniknięcia niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne.
Dyrektywa 2002/53/WE art. 4 § 4
Dyrektywa Rady 2002/53/WE
W przypadku odmian zmodyfikowanych genetycznie, zatwierdza się je tylko po podjęciu środków pozwalających uniknąć negatywnych skutków dla zdrowia i środowiska.
Dyrektywa 2002/53/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2002/53/WE
Dotyczy kwalifikacji odmian roślin rolniczych do włączenia do wspólnego katalogu.
TFUE art. 191 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Określa zasadę ostrożności w polityce ochrony środowiska.
Code de l’environnement art. L. 531-1
Kodeks ochrony środowiska
Definicja GMO w prawie francuskim.
Code de l’environnement art. L. 531-2
Kodeks ochrony środowiska
Wyłącza z przepisów GMO uzyskane przy użyciu technik, które nie są uważane za prowadzące do modyfikacji genetycznej.
Code de l’environnement art. D. 531-2
Kodeks ochrony środowiska
Wymienia techniki, które nie są uważane za prowadzące do modyfikacji genetycznej, w tym mutagenezę.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/18/WE § Załącznik I A, część 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Wymienia techniki modyfikacji genetycznej, ale nie jest wyczerpujący.
Dyrektywa 2001/18/WE § Załącznik I B, pkt 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Wymienia mutagenezę jako technikę, która może prowadzić do wyłączenia z zakresu stosowania dyrektywy.
Dyrektywa 2001/18/WE § Motyw 17
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Wyjaśnia, że z zakresu stosowania dyrektywy powinny być wyłączone organizmy uzyskane za pomocą tradycyjnie wykorzystywanych i bezpiecznych technik modyfikacji genetycznej.
Dyrektywa 2002/53/WE art. 7 § 4 lit. a)
Dyrektywa Rady 2002/53/WE
W przypadku odmiany zmodyfikowanej genetycznie należy przeprowadzić ocenę ryzyka ekologicznego.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
TFUE art. 34-36
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Reguły dotyczące swobodnego przepływu towarów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowe techniki mutagenezy, które nie były tradycyjnie stosowane i których bezpieczeństwo nie jest potwierdzone, powinny być traktowane jako GMO i podlegać regulacjom dyrektywy 2001/18/WE. • Wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy 2001/18/WE dotyczy tylko tradycyjnych i bezpiecznych technik mutagenezy. • Państwa członkowskie mają prawo regulować organizmy uzyskane tradycyjnymi technikami mutagenezy, nawet jeśli są one wyłączone z dyrektywy 2001/18/WE.
Odrzucone argumenty
Wszystkie organizmy uzyskane za pomocą mutagenezy, niezależnie od techniki, powinny być wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 2001/18/WE. • Ważność przepisów dyrektywy 2001/18/WE powinna zostać zakwestionowana w świetle zasady ostrożności.
Godne uwagi sformułowania
zasada ostrożności • organizmy zmodyfikowane genetycznie (GMO) • techniki mutagenezy • nowe techniki mutagenezy ukierunkowanej • tradycyjnie wykorzystywane i których bezpieczeństwo zostało już dawno potwierdzone • nieodwracalne skutki dla środowiska naturalnego • ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
A. Tizzano
wiceprezes
L. Bay Larsen
sprawozdawca
T. von Danwitz
prezes izby
J.L. da Cruz Vilaça
prezes izby
E. Levits
prezes izby
C.G. Fernlund
prezes izby
C. Vajda
prezes izby
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
C. Toader
sędzia
M. Safjan
sędzia
E. Jarašiūnas
sędzia
S. Rodin
sędzia
F. Biltgen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia GMO, zakres stosowania dyrektyw dotyczących GMO, zasada ostrożności w kontekście nowych technologii, uprawnienia państw członkowskich do regulacji GMO."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych dyrektyw UE i ich interpretacji. Konkretne zastosowanie zależy od krajowych przepisów implementujących prawo UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnych tematów GMO i nowych technologii w rolnictwie, co budzi zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i opinii publicznej.
“Nowe GMO czy tradycyjne odmiany? TSUE rozstrzyga o granicach regulacji mutagenezy.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny