C-526/16
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że Polska naruszyła prawo UE, nie wymagając oceny oddziaływania na środowisko dla odwiertów poszukiwawczych gazu łupkowego o głębokości do 5000 m poza obszarami wrażliwymi.
Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Polsce, zarzucając naruszenie dyrektywy o ocenie oddziaływania na środowisko (2011/92/UE). Chodziło o wyłączenie z procedury oceny przedsięwzięć polegających na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż gazu łupkowego metodą odwiertów o głębokości do 5000 m, jeśli nie znajdowały się one na obszarach wrażliwych. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że Polska naruszyła prawo UE, ponieważ taki próg wyłączał większość potencjalnie szkodliwych odwiertów z obowiązku oceny, nie uwzględniając przy tym wszystkich istotnych kryteriów środowiskowych.
Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła naruszenia przez Polskę dyrektywy 2011/92/UE w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Zarzutem było wyłączenie z procedury oceny (tzw. screeningu) przedsięwzięć polegających na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż gazu łupkowego metodą odwiertów o głębokości do 5000 m, jeśli nie znajdowały się one na obszarach wrażliwych (np. parkach narodowych, rezerwatach). Komisja argumentowała, że taki próg jest zbyt wysoki i w praktyce wyłącza większość potencjalnie szkodliwych odwiertów z obowiązku oceny, co jest sprzeczne z celem dyrektywy, jakim jest zapewnienie oceny znaczącego wpływu na środowisko. Polska broniła swojego stanowiska, twierdząc, że znajomość budowy geologicznej i doświadczenie pozwalają na ocenę braku ryzyka znaczącego oddziaływania dla odwiertów poniżej 5000 m, a także że istnieją inne przepisy chroniące środowisko. Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił te argumenty. Stwierdził, że odwierty te wchodzą w zakres pojęcia „głębokich wierceń” w rozumieniu dyrektywy i powinny podlegać ocenie. Podkreślił, że zakres uznania państw członkowskich przy ustalaniu progów jest ograniczony i nie może prowadzić do wyłączenia wszystkich przedsięwzięć z góry. Trybunał wskazał, że Polska nie wykazała, iż odwierty do 5000 m poza obszarami wrażliwymi nie mogą znacząco oddziaływać na środowisko, zwłaszcza biorąc pod uwagę ryzyko związane ze szczelinowaniem hydraulicznym i różnorodność geologiczną kraju. W konsekwencji Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Polskę i obciążył ją kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 2 i 3 w związku z załącznikami II i III do dyrektywy 2011/92/UE.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że odwierty w celu poszukiwania lub rozpoznawania złóż gazu łupkowego o głębokości do 5000 m poza obszarami wrażliwymi wchodzą w zakres pojęcia „głębokich wierceń” w rozumieniu dyrektywy. Polska nie wykazała, że takie przedsięwzięcia nie mogą znacząco oddziaływać na środowisko, a ustalony próg głębokości w praktyce wyłączał większość tych odwiertów z procedury oceny, przekraczając tym samym zakres uznania państwa członkowskiego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_uchybienie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Komisja Europejska | instytucja_ue | skarżąca |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
Dyrektywa 2011/92/UE art. 2 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
Państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić podleganie przedsięwzięć mogących powodować znaczące skutki w środowisku wymogowi uzyskania zezwolenia na inwestycję i oceny w odniesieniu do ich skutków, przed udzieleniem zezwolenia.
Dyrektywa 2011/92/UE art. 4 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
Państwa członkowskie ustalają, czy przedsięwzięcie wymienione w załączniku II podlega ocenie, za pomocą badania indywidualnego lub progów/kryteriów.
Dyrektywa 2011/92/UE art. 4 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
Przy ustalaniu progów lub kryteriów uwzględnia się odpowiednie kryteria selekcji z załącznika III.
Pomocnicze
Dyrektywa 2011/92/UE
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
Załącznik II, pkt 2 lit. d) - głębokie wiercenia jako przedsięwzięcia podlegające ocenie.
Dyrektywa 2011/92/UE
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
Załącznik III - kryteria selekcji do oceny wpływu na środowisko.
u.o.ś. art. 60
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.o.ś. art. 63
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
rozp. RM art. § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozp. RM art. § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
W pierwotnej wersji odnosiło się do wszystkich odwiertów powyżej 1000 m. Po zmianie w 2013 r. próg 5000 m stosuje się tylko poza obszarami wrażliwymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Próg 5000 m dla odwiertów poszukiwawczych gazu łupkowego poza obszarami wrażliwymi wyłączał większość potencjalnie szkodliwych przedsięwzięć z procedury oceny oddziaływania na środowisko. Polska nie wykazała, że wszystkie wyłączone odwierty nie mogą znacząco oddziaływać na środowisko. Ryzyko związane ze szczelinowaniem hydraulicznym i różnorodność geologiczna Polski uzasadniają potrzebę oceny. Dyrektywa wymaga oceny przed udzieleniem zezwolenia, a inne krajowe przepisy ochrony środowiska nie zastępują tej procedury.
Odrzucone argumenty
Znajomość budowy geologicznej i doświadczenie pozwalają na ocenę braku ryzyka dla odwiertów poniżej 5000 m. Istnieją inne krajowe przepisy chroniące środowisko, które są wystarczające. Kryterium kumulacji i wykorzystania zasobów naturalnych nie jest istotne dla tych odwiertów. Liczba odwiertów w Polsce jest niewielka, a obszary wrażliwe stanowią znaczną część terytorium.
Godne uwagi sformułowania
uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego ocena oddziaływania na środowisko głębokie wiercenia kryteria selekcji zasada ostrożności nie można przyznać, że wszystkie przedsięwzięcia wyłączone w ten sposób z procedury 'screeningu' mogą zostać uznane na podstawie ogólnej oceny za przedsięwzięcia niemogące znacząco oddziaływać na środowisko przed udzieleniem zezwolenia
Skład orzekający
M. Campos Sánchez-Bordona
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy o ocenie oddziaływania na środowisko (2011/92/UE) w kontekście progów dla przedsięwzięć wydobywczych, zwłaszcza gazu łupkowego. Podkreślenie znaczenia zasady ostrożności i konieczności oceny ryzyka środowiskowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju przedsięwzięć (odwierty poszukiwawcze) i interpretacji konkretnych przepisów dyrektywy. Wymaga analizy w kontekście krajowych przepisów implementujących dyrektywę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony środowiska w kontekście poszukiwań surowców energetycznych (gaz łupkowy), co jest aktualne i budzi kontrowersje. Pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe regulacje i procesy decyzyjne.
“Polska przegrywa przed TSUE: odwierty gazu łupkowego do 5000 m muszą przejść ocenę środowiskową!”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI