C-523/07
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE zinterpretował przepisy rozporządzenia Bruksela II bis dotyczące jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, określając zakres pojęcia 'sprawy cywilne' oraz 'stałe miejsce pobytu' dziecka.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Bruksela II bis w kontekście fińskiego orzeczenia o objęciu dzieci opieką i umieszczeniu ich w rodzinie zastępczej. Sąd krajowy pytał o zakres stosowania rozporządzenia do takich środków, definicję 'stałego miejsca pobytu' dziecka, przesłanki stosowania środków tymczasowych oraz postępowanie w przypadku braku jurysdykcji. Trybunał wyjaśnił, że rozporządzenie obejmuje środki ochrony dziecka, nawet jeśli mają one charakter publicznoprawny, a 'stałe miejsce pobytu' dziecka należy ustalać na podstawie jego integracji ze środowiskiem. Określił również warunki stosowania środków tymczasowych i postępowanie w przypadku braku jurysdykcji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 (Bruksela II bis) w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i odpowiedzialności rodzicielskiej. Postępowanie przed sądem krajowym dotyczyło odwołania od decyzji o objęciu dzieci opieką i umieszczeniu ich w rodzinie zastępczej. Sąd krajowy zadał cztery pytania prejudycjalne dotyczące zakresu stosowania rozporządzenia do środków ochrony dziecka, definicji 'stałego miejsca pobytu' dziecka, przesłanek stosowania środków tymczasowych oraz postępowania w przypadku braku jurysdykcji. Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim wyroku z dnia 2 kwietnia 2009 r. udzielił odpowiedzi na te pytania. Po pierwsze, orzekł, że rozporządzenie Bruksela II bis stosuje się do orzeczeń o natychmiastowym objęciu dziecka opieką i umieszczeniu go poza rodziną, jeśli stanowią one publicznoprawny środek ochrony dziecka, nawet jeśli z punktu widzenia prawa krajowego należą do instrumentów prawa publicznego. Po drugie, zinterpretował pojęcie 'stałe miejsce pobytu' dziecka jako miejsce, gdzie dziecko wykazuje pewną integrację ze środowiskiem społecznym i rodzinnym, uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych, takich jak trwałość pobytu, więzi rodzinne i społeczne, czy warunki edukacyjne. Po trzecie, wyjaśnił, że zabezpieczający środek ochronny może zostać zastosowany przez sąd krajowy w pilnych przypadkach, gdy dotyczy osób znajdujących się w danym państwie i ma charakter tymczasowy, a jego wykonanie i moc wiążąca są określane przez prawo krajowe. Po zastosowaniu takiego środka sąd krajowy nie jest zobowiązany do przekazania sprawy innemu sądowi, ale powinien poinformować właściwy sąd innego państwa członkowskiego, jeśli wymaga tego nadrzędny interes dziecka. Po czwarte, w przypadku braku jurysdykcji, sąd krajowy powinien stwierdzić brak swojej właściwości, a nie przekazywać sprawy innemu sądowi, choć również w tym przypadku powinien poinformować właściwy sąd innego państwa członkowskiego, jeśli wymaga tego interes dziecka.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, rozporządzenie stosuje się do takich orzeczeń, ponieważ pojęcie 'sprawy cywilne' obejmuje również środki, które z punktu widzenia prawa państwa członkowskiego należą do instrumentów prawa publicznego.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na definicję odpowiedzialności rodzicielskiej w rozporządzeniu, która obejmuje prawa i obowiązki dotyczące osoby i majątku dziecka, oraz na fakt, że umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczej należy do spraw objętych odpowiedzialnością rodzicielską. Podkreślono, że prawodawca wspólnotowy nie wyłączył z zakresu zastosowania rozporządzenia wszystkich środków o charakterze publicznoprawnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A | osoba_fizyczna | skarżący |
| rząd fiński | organ_krajowy | interwenient |
| rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
| rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| rząd Zjednoczonego Królestwa | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 1 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Zakresem pojęcia 'sprawy cywilne' objęte jest orzeczenie o natychmiastowym objęciu dziecka opieką i umieszczeniu go poza jego rodziną, jeżeli stanowi ono publicznoprawny środek ochrony dziecka.
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 1 § 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej bądź w placówce opiekuńczej należy do spraw objętych zakresem odpowiedzialności rodzicielskiej.
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 8 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Sądy państwa członkowskiego są właściwe do orzekania w sprawach odnoszących się do odpowiedzialności rodzicielskiej za dziecko, które zwykle stale przebywa w tym państwie członkowskim w czasie, w którym zostało wytoczone powództwo. Pojęcie 'stałe miejsce pobytu' należy interpretować jako miejsce, gdzie dziecko wykazuje pewną integrację ze środowiskiem społecznym i rodzinnym.
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 17
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Jeżeli sąd państwa członkowskiego nie jest właściwy na mocy rozporządzenia, a właściwy jest sąd innego państwa członkowskiego, sąd ten stwierdza z urzędu brak swojej właściwości.
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 20 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
W pilnych przypadkach przepisy rozporządzenia nie stanowią przeszkody dla sądów państw członkowskich w ustanawianiu środków tymczasowych, w tym zabezpieczających, względem osób lub majątku znajdujących się w tym państwie, przewidzianych prawem tego państwa, nawet jeśli sąd innego państwa członkowskiego jest właściwy do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Pomocnicze
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 13 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Jeżeli nie można ustalić miejsca stałego zamieszkania dziecka, właściwe do orzekania są sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko jest obecne.
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 15 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Sądy właściwe do rozstrzygania w sprawie głównej mogą zażądać od sądu innego państwa członkowskiego przejęcia właściwości, jeżeli leży to w najlepszym interesie dziecka.
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 53
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Państwa członkowskie wyznaczają organy centralne wspierające stosowanie rozporządzenia.
Rozporządzenie Bruksela II bis art. 55
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Organy centralne współpracują w celu osiągnięcia celu rozporządzenia, w tym poprzez zbieranie i wymianę informacji oraz ułatwianie komunikacji między sądami.
sosiaalihuoltolaki (710/1982) art. 15 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
lastensuojelulaki (683/1983) art. 16
Ustawa o ochronie małoletnich
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Bruksela II bis ma zastosowanie do środków ochrony dziecka, nawet jeśli mają one charakter publicznoprawny. Pojęcie 'stałe miejsce pobytu' dziecka należy interpretować autonomicznie i uwzględniać jego integrację ze środowiskiem. Środki tymczasowe mogą być stosowane w pilnych przypadkach przez sądy państw członkowskich, nawet jeśli nie są właściwe do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W przypadku braku jurysdykcji, sąd powinien stwierdzić brak swojej właściwości.
Godne uwagi sformułowania
najlepszych interesów dziecka kryterium bliskości autonomiczną i jednolitą wykładnię pewną integrację ze środowiskiem społecznym i rodzinnym środki tymczasowe, łącznie ze środkami zabezpieczającymi stwierdza z urzędu brak swojej właściwości
Skład orzekający
A. Rosas
prezes izby
A. Ó Caoimh
sędzia
J.N. Cunha Rodrigues
sprawozdawca
U. Lõhmus
sędzia
P. Lindh
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów rozporządzenia Bruksela II bis dotyczących jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, w szczególności definicji 'spraw cywilnych' i 'stałego miejsca pobytu dziecka', a także stosowania środków tymczasowych i postępowania w przypadku braku jurysdykcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawa UE i może wymagać uwzględnienia specyfiki poszczególnych systemów prawnych państw członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii jurysdykcji w sprawach transgranicznych dotyczących dzieci, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i międzynarodowego. Wyjaśnia kluczowe pojęcia i procedury w kontekście ochrony najmłodszych.
“Gdzie jest dom dziecka? TSUE wyjaśnia jurysdykcję w sprawach transgranicznej opieki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI