C-522/14

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2016-04-14
cjeuswobody_rynkuswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
swoboda przedsiębiorczościtajemnica bankowaobowiązek informacyjnypodatek od spadkówinstytucje kredytoweoddziały zagranicznekontrola podatkowaprawo niemieckieprawo austriackie

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że niemieckie przepisy zobowiązujące banki do zgłaszania organom podatkowym aktywów zmarłych klientów, nawet jeśli są one przechowywane w oddziałach zagranicznych, nie naruszają swobody przedsiębiorczości, nawet jeśli prawo kraju oddziału chroni tajemnicę bankową.

Sprawa dotyczyła niemieckiego banku Sparkasse Allgäu, który odmówił przekazania niemieckiemu urzędowi skarbowemu informacji o aktywach zmarłych niemieckich rezydentów przechowywanych w jego austriackim oddziale. Niemieckie prawo nakładało taki obowiązek, podczas gdy prawo austriackie chroniło tajemnicę bankową. Bundesfinanzhof zapytał TSUE, czy niemieckie przepisy naruszają swobodę przedsiębiorczości (art. 49 TFUE). Trybunał uznał, że obowiązek ten, mimo potencjalnego zniechęcania do działalności transgranicznej, nie stanowi ograniczenia swobody przedsiębiorczości, ponieważ wynika z równoległego wykonywania kompetencji przez państwa członkowskie w zakresie regulacji bankowych i kontroli podatkowej, a niemieckie przepisy nie dyskryminują oddziałów zagranicznych w porównaniu do krajowych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez niemiecki Bundesfinanzhof w związku ze sporem pomiędzy Sparkasse Allgäu a Finanzamt Kempten. Niemiecki bank odmówił przekazania niemieckiemu urzędowi skarbowemu informacji o aktywach zmarłych niemieckich rezydentów, które były przechowywane w jego niesamodzielnym oddziale w Austrii. Niemieckie przepisy (§ 33 ust. 1 ErbStG) nakładały na instytucje kredytowe obowiązek powiadamiania organów podatkowych o składnikach majątkowych zmarłych klientów. Prawo austriackie (§ 38 BWG) natomiast chroniło tajemnicę bankową, której naruszenie było zagrożone sankcjami karnymi. Sąd odsyłający pytał, czy niemieckie przepisy naruszają swobodę przedsiębiorczości (art. 49 TFUE), zwłaszcza w sytuacji, gdy prawo kraju, w którym znajduje się oddział, nie przewiduje porównywalnego obowiązku i chroni tajemnicę bankową. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) przypomniał, że swoboda przedsiębiorczości obejmuje także zakaz ograniczania przez państwo członkowskie pochodzenia podejmowania działalności w innym państwie członkowskim przez jego obywateli lub spółki utworzone zgodnie z jego prawem. W analizowanej sprawie TSUE stwierdził, że obowiązek nałożony przez niemieckie prawo nie stanowił ograniczenia swobody przedsiębiorczości w rozumieniu art. 49 TFUE. Trybunał podkreślił, że niekorzystne skutki wynikają z równoległego wykonywania kompetencji przez dwa państwa członkowskie: Niemcy w zakresie kontroli podatkowej i Austrię w zakresie ochrony tajemnicy bankowej. TSUE zaznaczył, że prawo niemieckie nie dyskryminuje oddziałów zagranicznych w porównaniu do oddziałów krajowych, ponieważ obowiązek zgłoszenia dotyczy wszystkich aktywów zarządzanych przez niemieckie instytucje kredytowe, niezależnie od miejsca ich przechowywania. Ponadto, Trybunał wskazał, że brak harmonizacji w zakresie wymiany informacji podatkowych między państwami członkowskimi pozwala państwom na nakładanie takich obowiązków, pod warunkiem braku dyskryminacji. W związku z tym, że przepisy unijne dotyczące automatycznej wymiany informacji podatkowych (dyrektywa 2011/16) zostały przyjęte po zaistnieniu okoliczności faktycznych w sprawie, nie miały one zastosowania. TSUE orzekł, że art. 49 TFUE nie sprzeciwia się niemieckiemu uregulowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 49 TFUE nie sprzeciwia się takiemu uregulowaniu.

Uzasadnienie

Obowiązek ten nie stanowi ograniczenia swobody przedsiębiorczości, ponieważ wynika z równoległego wykonywania kompetencji przez państwa członkowskie w zakresie regulacji bankowych i kontroli podatkowej. Niemieckie przepisy nie dyskryminują oddziałów zagranicznych w porównaniu do krajowych, a brak harmonizacji w zakresie wymiany informacji podatkowych pozwala państwom na nakładanie takich obowiązków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Sparkasse Allgäuspolkaskarżący
Finanzamt Kemptenorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckiinneinterwenient
Rząd greckiinneinterwenient
Rząd polskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swoboda przedsiębiorczości obejmuje zakaz ograniczania przez państwo członkowskie pochodzenia podejmowania działalności w innym państwie członkowskim przez jego obywateli lub spółki utworzone zgodnie z jego prawem. Obowiązek informacyjny banków dotyczący aktywów zmarłych klientów przechowywanych w oddziałach zagranicznych nie stanowi ograniczenia tej swobody, jeśli nie jest dyskryminujący i wynika z równoległych kompetencji państw.

ErbStG art. 33 § 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Nakłada na instytucje kredytowe obowiązek powiadamiania organów podatkowych o składnikach majątkowych zmarłych klientów.

Pomocnicze

BWG art. 38 § 2

Ustawa o bankowości

Określa wyjątki od tajemnicy bankowej, w tym zgodę klienta na ujawnienie informacji.

BWG art. 101

Ustawa o bankowości

Przewiduje sankcje karne za naruszenie tajemnicy bankowej.

Dyrektywa 2006/48/WE art. 23

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/48/WE

Dotyczy możliwości prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe w innych państwach członkowskich poprzez oddziały.

Dyrektywa 2011/16/UE art. 8 § 3a

Dyrektywa Rady 2011/16/UE

Dotyczy automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania między państwami członkowskimi (zastosowanie ograniczone do okresów po 1 stycznia 2016 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek informacyjny wynikający z § 33 ust. 1 ErbStG nie stanowi ograniczenia swobody przedsiębiorczości, ponieważ nie jest dyskryminujący i wynika z równoległych kompetencji państw w zakresie kontroli podatkowej i regulacji bankowych. Państwa członkowskie mają swobodę nakładania na krajowe instytucje kredytowe obowiązku zgłaszania informacji o transakcjach zagranicznych oddziałów w celu zapewnienia skuteczności kontroli podatkowych, pod warunkiem braku dyskryminacji. Brak harmonizacji w zakresie wymiany informacji podatkowych między państwami członkowskimi w analizowanym okresie pozwala na stosowanie krajowych przepisów.

Godne uwagi sformułowania

Niekorzystne skutki wynikają z równoległego wykonywania przez dwa państwa członkowskie ich kompetencji w dziedzinie, z jednej strony, regulacji obowiązków banków i innych instytucji kredytowych wobec ich klientów w odniesieniu do przestrzegania tajemnicy bankowej, a z drugiej strony kontroli podatkowych. Przestrzeganie tajemnicy bankowej nie może mieć pierwszeństwa przed wymogiem polegającym na zapewnieniu skuteczności kontroli podatkowych. Swoboda przedsiębiorczości nie może być rozumiana w ten sposób, iż państwo członkowskie jest zobowiązane do ustalenia przepisów podatkowych [...] w zależności od przepisów innego państwa członkowskiego w celu zagwarantowania w każdej sytuacji wyeliminowania wszelkich nierówności wynikających z przepisów krajowych.

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes izby

D. Šváby

sędzia

J. Malenovský

sędzia

M. Safjan

sędzia

M. Vilaras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 TFUE w kontekście obowiązków informacyjnych banków dotyczących aktywów klientów przechowywanych w oddziałach zagranicznych, w sytuacji konfliktu z tajemnicą bankową obowiązującą w kraju oddziału."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji braku harmonizacji przepisów dotyczących wymiany informacji podatkowych oraz sytuacji, gdy obowiązek informacyjny nie jest dyskryminujący.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem krajowym a prawem UE w kontekście swobody przedsiębiorczości, a także ważnego zagadnienia tajemnicy bankowej i obowiązków informacyjnych banków wobec organów podatkowych.

Czy niemiecki bank musi zdradzić tajemnice austriackich klientów? TSUE odpowiada.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI