Orzeczenie · 2014-05-15

C-521/12

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2014-05-15
cjeuochrona_srodowiskaochrona siedlisk przyrodniczych, Natura 2000Wysokatrybunal
ochrona środowiskaNatura 2000dyrektywa siedliskowasiedliska przyrodniczeocena oddziaływania na środowiskośrodki kompensująceautostradaprawo UE

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych. Sprawa rozpatrywana była w kontekście projektu budowy autostrady A2 w Niderlandach, który miał negatywny wpływ na specjalny obszar ochrony Natura 2000 „Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek”, w szczególności na typ siedliska „łąki trzęślicowe”. Sąd odsyłający (Raad van State) pytał, czy w sytuacji, gdy przedsięwzięcie negatywnie oddziałuje na istniejące siedliska, brak jest niekorzystnego wpływu na teren, jeśli w ramach tego przedsięwzięcia utworzona zostanie na tym samym terenie równie duża lub większa powierzchnia tego typu siedlisk. Drugie pytanie dotyczyło tego, czy utworzenie nowej powierzchni siedlisk należy uznać za środek kompensujący w rozumieniu art. 6 ust. 4 dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo (m.in. wyrok Sweetman), wyjaśnił, że art. 6 dyrektywy siedliskowej należy interpretować jako spójną całość. Stwierdził, że ocena skutków planu lub przedsięwzięcia dla terenu chronionego musi być dokonana z uwzględnieniem zasady ostrożności i nie może być obarczona błędami. Negatywny wpływ na integralność terenu oznacza brak możliwości trwałego utrzymania istotnych cech siedliska. Środki ochronne przewidziane w ramach przedsięwzięcia, które mają na celu kompensację negatywnych skutków (np. utworzenie nowych siedlisk), nie mogą być uwzględniane w ramach oceny skutków na podstawie art. 6 ust. 3. Takie działania mogą być uznane za środki kompensujące jedynie w sytuacji, gdy spełnione są rygorystyczne przesłanki określone w art. 6 ust. 4, co ma miejsce, gdy pomimo negatywnej oceny skutków, przedsięwzięcie musi zostać zrealizowane z nadrzędnych względów interesu publicznego i brak jest rozwiązań alternatywnych. Trybunał podkreślił, że tworzenie nowych siedlisk, nawet o większej powierzchni lub lepszej jakości, nie może być traktowane jako środek łagodzący negatywny wpływ na istniejące siedliska w ramach oceny na podstawie art. 6 ust. 3, ponieważ skutki takich działań są trudne do przewidzenia i widoczne dopiero po latach. W konsekwencji, takie działania mogą być uznane za środki kompensujące jedynie w ramach procedury przewidzianej w art. 6 ust. 4.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja art. 6 dyrektywy siedliskowej, zasada ostrożności w ochronie środowiska, rozróżnienie między środkami łagodzącymi a kompensującymi, ocena skutków planów i przedsięwzięć dla terenów Natura 2000.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji budowy infrastruktury drogowej i jej wpływu na konkretny typ siedliska przyrodniczego, ale zasady są uniwersalne dla wszystkich planów i przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy przedsięwzięcie negatywnie oddziałuje na istniejące siedliska przyrodnicze na terenie Natura 2000, brak jest niekorzystnego wpływu na ten teren, jeśli w ramach przedsięwzięcia utworzona zostanie równie duża lub większa powierzchnia tego typu siedlisk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, negatywny wpływ na integralność terenu występuje nawet w przypadku utworzenia nowych siedlisk o porównywalnej lub większej powierzchni.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że ocena skutków musi być dokonana z uwzględnieniem zasady ostrożności i nie może być obarczona błędami. Negatywny wpływ na integralność terenu oznacza brak możliwości trwałego utrzymania istotnych cech siedliska. Środki kompensacyjne nie mogą być uwzględniane w ramach oceny skutków na podstawie art. 6 ust. 3.

Czy utworzenie nowej powierzchni siedlisk przyrodniczych, mające na celu kompensację negatywnych skutków przedsięwzięcia dla istniejących siedlisk, może być uznane za środek kompensujący w rozumieniu art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko pod warunkiem spełnienia rygorystycznych przesłanek określonych w art. 6 ust. 4, co ma miejsce, gdy pomimo negatywnej oceny skutków, przedsięwzięcie musi zostać zrealizowane z nadrzędnych względów interesu publicznego i brak jest rozwiązań alternatywnych.

Uzasadnienie

Środki kompensujące mogą być zastosowane tylko po przeanalizowaniu oddziaływania planu lub przedsięwzięcia zgodnie z art. 6 ust. 3. Ich zastosowanie wymaga wykazania nadrzędnego interesu publicznego i braku rozwiązań alternatywnych, a ich celem jest zapewnienie ogólnej spójności sieci Natura 2000.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w części dotyczącej wykładni)

Strony

NazwaTypRola
T.C. Briels i in.inneskarżący
Minister van Infrastructuur en Milieuorgan_krajowypozwany
Stichting Reinier van Arkelinneinterwenient
Stichting Overlast A2 Vught e.o.inneinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

dyrektywa siedliskowa art. 6 § 3

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

Plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane z zagospodarowaniem terenu lub konieczne do jego zagospodarowania, ale które może mieć istotny wpływ na ten teren, podlega odpowiedniej ocenie skutków. Właściwe władze krajowe wyrażają zgodę na plan lub przedsięwzięcie dopiero po upewnieniu się, że nie wpłynie ono niekorzystnie na dany teren. Środki kompensacyjne nie mogą być uwzględniane w tej ocenie.

dyrektywa siedliskowa art. 6 § 4

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

Jeśli pomimo negatywnej oceny skutków i braku rozwiązań alternatywnych plan lub przedsięwzięcie musi zostać zrealizowane z powodów o charakterze zasadniczym wynikających z nadrzędnego interesu publicznego, państwo członkowskie stosuje wszelkie środki kompensujące konieczne do zapewnienia ochrony ogólnej spójności sieci Natura 2000.

Pomocnicze

Natuurbeschermingswet art. 19g

Ustawa o ochronie przyrody

Reguluje wydawanie pozwoleń na obszarach Natura 2000, w tym wymogi dotyczące środków kompensujących.

Natuurbeschermingswet art. 19j

Ustawa o ochronie przyrody

Dotyczy oceny skutków planów dla obszarów Natura 2000.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Negatywny wpływ na istniejące siedliska nie może być zniwelowany przez tworzenie nowych siedlisk w ramach oceny skutków na podstawie art. 6 ust. 3. • Środki kompensacyjne mogą być zastosowane tylko w ramach art. 6 ust. 4, po spełnieniu rygorystycznych przesłanek.

Odrzucone argumenty

Utworzenie nowych siedlisk o porównywalnej lub większej powierzchni powinno być uznane za brak negatywnego wpływu na teren. • Środki przewidziane w projekcie autostrady powinny być traktowane jako środki łagodzące, a nie kompensujące.

Godne uwagi sformułowania

środki ochronne przewidziane projektem trasy autostrady A2 nie mogą podważyć takiej oceny • zasada ostrożności • środki te nie dotyczą ani uniknięcia, ani zmniejszenia niekorzystnych skutków [...] lecz mają na celu późniejszą kompensację tych skutków • środki kompensujące [...] mogą być uznane za „środki kompensujące” w rozumieniu art. 6 ust. 4, tylko o ile spełnione są przesłanki przewidziane w tym przepisie

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

prezes izby

J.L. da Cruz Vilaça

sędzia

G. Arestis

sprawozdawca

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 6 dyrektywy siedliskowej, zasada ostrożności w ochronie środowiska, rozróżnienie między środkami łagodzącymi a kompensującymi, ocena skutków planów i przedsięwzięć dla terenów Natura 2000."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy infrastruktury drogowej i jej wpływu na konkretny typ siedliska przyrodniczego, ale zasady są uniwersalne dla wszystkich planów i przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między rozwojem infrastruktury a ochroną przyrody, a także precyzyjnie definiuje, co można, a czego nie można uznać za środek kompensujący w prawie UE.

Autostrada kontra Natura 2000: Czy nowe siedliska zrekompensują zniszczone? TSUE wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy