C-52/16 i C-113/16

Trybunał orzekł, że węgierskie przepisy ograniczające prawa użytkowania gruntów rolnych do bliskich krewnych właściciela naruszają swobodny przepływ kapitału.

Sprawy dotyczyły węgierskich przepisów, które powodowały wygaśnięcie praw użytkowania gruntów rolnych, jeśli użytkownik nie był bliskim krewnym właściciela. Skarżący argumentowali, że przepisy te naruszają prawo UE, w tym swobodny przepływ kapitału. Trybunał uznał, że przepisy te stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału i nie są uzasadnione ani nadrzędnymi względami interesu ogólnego, ani przepisami dotyczącymi porządku publicznego, tym samym naruszając art. 63 TFUE.

Sprawy połączone C-52/16 i C-113/16 dotyczyły wykładni art. 49 i 63 TFUE oraz art. 17 i 47 Karty praw podstawowych UE w kontekście węgierskich przepisów dotyczących użytkowania gruntów rolnych. Przepisy te, zmieniane od 1991 r., ostatecznie uzależniły możliwość ustanowienia prawa użytkowania gruntów rolnych od więzi bliskiego pokrewieństwa z właścicielem, a także przewidywały wygaśnięcie wcześniej nabytych praw użytkowania, jeśli nie spełniały tego kryterium, bez zapewnienia odszkodowania. Skarżący, spółka SEGRO (C-52/16) i Günther Horváth (C-113/16), którzy nabyli prawa użytkowania gruntów rolnych na Węgrzech, zostali pozbawieni tych praw na mocy nowych przepisów. Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez węgierski sąd administracyjny miały na celu ustalenie, czy takie przepisy są zgodne z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawy łącznie, stwierdził, że rozpatrywane przepisy krajowe stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE). Analizując potencjalne uzasadnienia tych przepisów, Trybunał uznał, że cele takie jak zachowanie eksploatacji gruntów rolnych, wspieranie nowych gospodarstw rolnych czy zapobieganie spekulacji, choć same w sobie mogą być uzasadnione, nie są właściwie realizowane przez wprowadzone środki. Kryterium bliskiego pokrewieństwa nie gwarantuje, że użytkownik sam uprawia ziemię ani że nie działa spekulacyjnie, a także nie zapobiega wyludnianiu wsi. Ponadto, Trybunał uznał, że przepisy te wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów, zwłaszcza w kontekście braku odpowiedniego odszkodowania i możliwości zastosowania mniej restrykcyjnych środków. Argumenty dotyczące zwalczania praktyk mających na celu obejście prawa krajowego lub ochrony porządku publicznego również nie okazały się wystarczające, ponieważ przepisy te opierały się na ogólnym domniemaniu nadużycia i nie pozwalały na indywidualną analizę przypadków. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że węgierskie przepisy naruszają art. 63 TFUE, ponieważ stanowią niedopuszczalne ograniczenie swobodnego przepływu kapitału.

Zagadnienia prawne (3)

Strony

Przepisy (5)

Skład orzekający

Powiązane tematy