Orzeczenie · 2026-04-16

C-519/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-04-16
cjeuprawo_ue_ogolnesystem handlu emisjamiWysokatrybunal
EU ETShandel emisjamipodatek CO2prawo ochrony środowiskakonkurencyjnośćucieczka emisjibezpłatne uprawnieniadyrektywa 2003/87/WETSUEWęgry

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Veszprémi Törvényszék (sąd w Veszprém, Węgry) w związku ze sporem dotyczącym węgierskiego podatku od emisji dwutlenku węgla (CO2). Podatek ten, wprowadzony dekretem rządowym nr 320/2023, nałożono na operatorów instalacji korzystających ze znacznych przydziałów bezpłatnych uprawnień w ramach unijnego systemu handlu emisjami (EU ETS). Spółka Nitrogénművek Vegyipari Zrt. zakwestionowała zgodność tego podatku z prawem Unii Europejskiej, argumentując, że jest on sprzeczny z celami dyrektywy 2003/87/WE, narusza zasady konkurencji, swobodę przedsiębiorczości i prawo własności. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi wykładni dyrektywy 2003/87/WE, traktatów UE oraz Karty praw podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pierwsze pytanie, stwierdził, że art. 1 i art. 10a dyrektywy 2003/87/WE, w związku z jej motywami, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które nakładają na podmioty gospodarcze korzystające ze znacznych bezpłatnych przydziałów uprawnień obowiązek zapłaty podatku od emisji CO2. Trybunał uznał, że taki podatek, poprzez zneutralizowanie kompensacyjnego efektu przydziału uprawnień i podważenie zachęt do redukcji emisji, jest sprzeczny z celami dyrektywy, takimi jak zachowanie konkurencyjności i zapobieganie ucieczce emisji. W związku z tym, że odpowiedź na pierwsze pytanie wyklucza zgodność węgierskiego podatku z prawem UE, Trybunał nie udzielił odpowiedzi na pozostałe pytania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dyrektywy 2003/87/WE w kontekście krajowych środków podatkowych, które mogą podważać cele EU ETS, zwłaszcza w zakresie bezpłatnych przydziałów i zapobiegania ucieczce emisji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia podatku na bezpłatne uprawnienia w ramach EU ETS. Konieczność analizy każdego krajowego środka pod kątem jego wpływu na cele dyrektywy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy węgierski podatek od emisji CO2, nałożony na operatorów korzystających ze znacznych bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS, jest zgodny z celami i przepisami dyrektywy 2003/87/WE, w szczególności z art. 1 i 10a tej dyrektywy, jeśli neutralizuje kompensacyjny efekt przydziału uprawnień i podważa cele zachowania konkurencyjności i zapobiegania ucieczce emisji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 1 i art. 10a dyrektywy 2003/87/WE w związku z motywami 5, 7 i 20 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które nakładają taki podatek.

Uzasadnienie

Podatek ten neutralizuje kompensacyjny efekt bezpłatnych uprawnień i podważa zachęty do redukcji emisji, co jest sprzeczne z celami dyrektywy 2003/87/WE, takimi jak zachowanie konkurencyjności i zapobieganie ucieczce emisji.

Czy węgierski dekret rządowy nr 320/2023, wprowadzający podatek od emisji CO2, narusza zakaz dyskryminacji wynikający z art. 18, 49 i 56 TFUE, art. 21 Karty oraz art. 14 EKPC, poprzez nieuzasadnioną i arbitralną dyskryminację określonej kategorii operatorów?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi, ponieważ sprawa została rozstrzygnięta na podstawie pierwszego pytania.

Czy węgierski dekret rządowy nr 320/2023 narusza art. 18, 49 i 56 TFUE, ograniczając swobody gospodarcze poprzez nieuzasadnioną dyskryminację, arbitralne określenie zakresu podmiotowego i wprowadzanie zobowiązań a posteriori z mocą wsteczną?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi, ponieważ sprawa została rozstrzygnięta na podstawie pierwszego pytania.

Czy węgierski dekret rządowy nr 320/2023 narusza ochronę prawa własności (art. 17 Karty, art. 1 protokołu dodatkowego do EKPC) poprzez swój konfiskacyjny charakter i całkowite pozbawienie zysków operatorów?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi, ponieważ sprawa została rozstrzygnięta na podstawie pierwszego pytania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
Nitrogénművek Vegyipari Zrt. (w postępowaniu głównym)

Strony

NazwaTypRola
Nitrogénművek Vegyipari Zrt.spolkaskarżący
Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatóságaorgan_krajowypozwany
rząd węgierskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2003/87/WE art. 1

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Ustanawia system handlu emisjami w celu wspierania zmniejszania emisji CO2 w sposób efektywny kosztowo i gospodarczo.

Dyrektywa 2003/87/WE art. 3 § f

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja 'operatora'.

Dyrektywa 2003/87/WE art. 10 § 1

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Sprzedaż uprawnień na aukcji.

Dyrektywa 2003/87/WE art. 10a § 1

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Przejściowe zasady dotyczące zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień.

Dyrektywa 2003/87/WE art. 10a § 6

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Możliwość przyjmowania środków finansowych na rzecz sektorów narażonych na ryzyko ucieczki emisji, pod warunkiem zgodności z zasadami pomocy państwa.

Ustawa nr CL z 2017 r. art. 195

Ustawa nr CL z 2017 r. (kodeks postępowania podatkowego)

Procedura składania deklaracji uzupełniającej w przypadku kwestionowania zgodności przepisu z prawem UE.

Pomocnicze

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swoboda przedsiębiorczości.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swoboda świadczenia usług.

Karta art. 17

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności.

Karta art. 21

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji.

EKPC art. 14

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Zakaz dyskryminacji.

Protokół dodatkowy nr 1 do EKPC art. 1

Protokół dodatkowy nr 1 do EKPC

Ochrona własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Węgierski podatek od emisji CO2 neutralizuje kompensacyjny efekt bezpłatnych uprawnień do emisji. • Podatek ten podważa zachęty do redukcji emisji gazów cieplarnianych, które są podstawą EU ETS. • Podatek jest sprzeczny z celami dyrektywy 2003/87/WE, takimi jak zachowanie konkurencyjności i zapobieganie ucieczce emisji.

Odrzucone argumenty

Argument rządu węgierskiego o mechanizmie obniżenia podstawy opodatkowania o 50% w przypadku zmniejszenia emisji, który miałby zachęcać do redukcji.

Godne uwagi sformułowania

podatek od uprawnień do emisji CO2 skutkuje neutralizacją zasady bezpłatnego przydziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych • naruszeniem celów realizowanych przez tę dyrektywę • zneutralizowaniem kompensacyjnego efektu przydziału takich uprawnień i są sprzeczne z celami polegającymi na zachowaniu konkurencyjności i zapobieganiu ucieczce emisji

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezeska izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

F. Schalin

sprawozdawca

M. Gavalec

sędzia

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 2003/87/WE w kontekście krajowych środków podatkowych, które mogą podważać cele EU ETS, zwłaszcza w zakresie bezpłatnych przydziałów i zapobiegania ucieczce emisji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia podatku na bezpłatne uprawnienia w ramach EU ETS. Konieczność analizy każdego krajowego środka pod kątem jego wpływu na cele dyrektywy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu polityki klimatycznej UE – systemu handlu emisjami – oraz konfliktu między celami środowiskowymi a interesami gospodarczymi państw członkowskich i przedsiębiorstw.

Węgry przegrały z UE: podatek od emisji CO2 podważa unijny system klimatyczny!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy