Orzeczenie · 2024-03-14

C-516/22

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2024-03-14
cjeupomoc_panstwakontrola-pomocy-panstwaWysokatrybunal
pomoc państwaorzeczenie arbitrażoweprawo UElojalna współpracaTSUEZjednoczone KrólestwoRumuniakonwencja ICSIDpostępowanie zaoczne

Podsumowanie

Skarga Komisji Europejskiej przeciwko Zjednoczonemu Królestwu dotyczyła naruszenia prawa Unii poprzez wydanie przez Supreme Court of the United Kingdom wyroku zezwalającego na wykonanie orzeczenia arbitrażowego z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie Micula przeciwko Rumunii. Komisja argumentowała, że wykonanie tego orzeczenia stanowi pomoc państwa niezgodną z rynkiem wewnętrznym i narusza obowiązek zawieszenia pomocy (art. 108 ust. 3 TFUE). Ponadto, Komisja zarzuciła naruszenie zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE), obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego (art. 267 TFUE) oraz zastosowanie art. 351 akapit pierwszy TFUE w sposób niezgodny z prawem Unii. Trybunał Sprawiedliwości UE uwzględnił skargę, stwierdzając, że Zjednoczone Królestwo naruszyło prawo Unii. Trybunał uznał, że Supreme Court błędnie zinterpretował i zastosował art. 351 akapit pierwszy TFUE, nie wykazując, że państwa trzecie mogłyby dochodzić praw na podstawie konwencji ICSID w kontekście sporu między państwami członkowskimi. Ponadto, Trybunał stwierdził naruszenie zasady lojalnej współpracy, ponieważ Supreme Court wydał wyrok zezwalający na wykonanie orzeczenia arbitrażowego, ignorując trwające postępowania przed Komisją i sądami Unii oraz ryzyko sprzecznych orzeczeń. Zignorowano również obowiązek skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału w kwestii wykładni prawa Unii. Wreszcie, Trybunał uznał, że Supreme Court naruszył art. 108 ust. 3 TFUE, nakazując wykonanie orzeczenia arbitrażowego, co było sprzeczne z obowiązkiem zawieszenia pomocy państwa i mogło prowadzić do naruszenia tego obowiązku przez Rumunię. W konsekwencji, Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Zjednoczone Królestwo i obciążył je kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady lojalnej współpracy, stosowanie art. 351 TFUE w kontekście umów międzynarodowych i prawa UE, obowiązki sądów krajowych w sprawach pomocy państwa oraz w kontekście postępowań przed TSUE.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE oraz orzeczenia arbitrażowego w sprawie inwestycji. Interpretacja art. 351 TFUE jest ściśle związana z jego brzmieniem i orzecznictwem.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, może wydać wyrok zezwalający na wykonanie orzeczenia arbitrażowego, które może być sprzeczne z prawem Unii, bez skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd krajowy orzekający w ostatniej instancji jest zobowiązany skierować pytanie prejudycjalne do Trybunału, chyba że wykładnia prawa Unii jest oczywista i nie pozostawia miejsca na racjonalne wątpliwości.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że w niniejszej sprawie wykładnia art. 351 akapit pierwszy TFUE w kontekście konwencji ICSID była nowa i złożona, nie była oczywista i pozostawiała miejsce na racjonalne wątpliwości, co uzasadniało obowiązek skierowania pytania prejudycjalnego.

Czy art. 351 akapit pierwszy TFUE pozwala państwu członkowskiemu na odstąpienie od stosowania prawa Unii w celu wykonania orzeczenia arbitrażowego na podstawie wcześniejszej umowy międzynarodowej (konwencji ICSID), gdy umowa ta nie nakłada obowiązków, których państwa trzecie mogłyby dochodzić wobec tego państwa członkowskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 351 akapit pierwszy TFUE nie może być stosowany w sposób, który pozwala na odstąpienie od stosowania prawa Unii, jeśli umowa międzynarodowa nie nakłada obowiązków, których państwa trzecie mogą skutecznie dochodzić.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że Supreme Court błędnie zinterpretował i zastosował art. 351 akapit pierwszy TFUE, przypisując mu szeroki zakres i pozwalając na wyłączenie prawa Unii, podczas gdy nie wykazano, aby państwa trzecie mogły dochodzić praw na podstawie konwencji ICSID w kontekście sporu między państwami członkowskimi.

Czy sąd krajowy, wydając wyrok zezwalający na wykonanie orzeczenia arbitrażowego, które może stanowić pomoc państwa niezgodną z prawem Unii, narusza zasadę lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy narusza zasadę lojalnej współpracy, wydając orzeczenie sprzeczne z prawem Unii lub decyzjami Komisji w dziedzinie pomocy państwa, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko sprzecznych orzeczeń.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że Supreme Court był świadomy ryzyka sprzecznych orzeczeń i potencjalnego udaremnienia postępowań administracyjnych i sądowych UE, a mimo to wydał wyrok zezwalający na wykonanie orzeczenia arbitrażowego, naruszając tym samym obowiązek lojalnej współpracy.

Czy sąd krajowy, wydając wyrok zezwalający na wykonanie orzeczenia arbitrażowego, które stanowi pomoc państwa niezgodną z prawem Unii, narusza art. 108 ust. 3 TFUE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy narusza art. 108 ust. 3 TFUE, nakazując wykonanie orzeczenia arbitrażowego, które stanowi pomoc państwa niezgodną z prawem, co prowadzi do naruszenia obowiązku zawieszenia pomocy i może skutkować naruszeniem tego obowiązku przez inne państwo członkowskie.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że Supreme Court nakazał wykonanie orzeczenia arbitrażowego, co było sprzeczne z obowiązkiem zawieszenia pomocy państwa wynikającym z art. 108 ust. 3 TFUE i decyzji Komisji, naruszając tym samym prawo Unii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono uchybienie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżący
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnejpanstwo_czlonkowskiepozwany

Przepisy (6)

Główne

TFUE art. 4 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Państwa członkowskie powinny podejmować wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów i aktów instytucji UE oraz ułatwiać wypełnianie zadań przez Unię, powstrzymując się od działań zagrażających celom Unii.

TFUE art. 108 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Państwa członkowskie mają obowiązek zgłaszania Komisji planów pomocy państwa i nie mogą wprowadzać ich w życie przed uzyskaniem zgody Komisji. Zakaz ten ma skutek bezpośredni.

TFUE art. 267 § akapity pierwszy i trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Sądy krajowe, których orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, są zobowiązane do zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem prejudycjalnym w przypadku wątpliwości co do wykładni prawa Unii.

TFUE art. 351 § akapit pierwszy

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Postanowienia traktatów nie naruszają praw i obowiązków wynikających z umów międzynarodowych zawartych przed przystąpieniem państwa członkowskiego do Unii między tym państwem a państwami trzecimi.

Umowa o wystąpieniu art. 127 § ust. 1

Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

W okresie przejściowym prawo Unii ma zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i na jego terytorium.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zjednoczone Królestwo naruszyło art. 351 akapit pierwszy TFUE poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, uznając, że prawo Unii nie ma zastosowania do obowiązku wykonania orzeczenia arbitrażowego na podstawie konwencji ICSID. • Zjednoczone Królestwo naruszyło art. 4 ust. 3 TUE (lojalna współpraca), wydając wyrok zezwalający na wykonanie orzeczenia arbitrażowego, ignorując trwające postępowania przed Komisją i sądami UE oraz ryzyko sprzecznych orzeczeń. • Zjednoczone Królestwo naruszyło art. 267 TFUE, nie kierując pytania prejudycjalnego do Trybunału w sprawie wykładni art. 351 akapit pierwszy TFUE oraz kwestii właściwości sądów UE. • Zjednoczone Królestwo naruszyło art. 108 ust. 3 TFUE, nakazując wykonanie orzeczenia arbitrażowego, które stanowi pomoc państwa niezgodną z prawem Unii.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek lojalnej współpracy • zasada pierwszeństwa prawa Unii • ryzyko wydania sprzecznych orzeczeń • wykładnia prawa Unii jest na tyle oczywista, że nie pozostawia miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości • pomoc państwa niezgodna z rynkiem wewnętrznym • art. 351 akapit pierwszy TFUE należy interpretować ściśle

Skład orzekający

E. Regan

prezes_izby

Z. Csehi

sędzia

M. Ilešič

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

D. Gratsias

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady lojalnej współpracy, stosowanie art. 351 TFUE w kontekście umów międzynarodowych i prawa UE, obowiązki sądów krajowych w sprawach pomocy państwa oraz w kontekście postępowań przed TSUE."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE oraz orzeczenia arbitrażowego w sprawie inwestycji. Interpretacja art. 351 TFUE jest ściśle związana z jego brzmieniem i orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem krajowym (wyrok Supreme Court) a prawem Unii w kontekście pomocy państwa i umów międzynarodowych, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się prawem UE i arbitrażem. Pokazuje, jak sądy krajowe muszą respektować prawo UE.

Brytyjski Sąd Najwyższy kontra TSUE: Kto ma rację w sprawie pomocy państwa i umów międzynarodowych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy