C-515/11
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że możliwość wyłączenia organów ustawodawczych z obowiązku udostępniania informacji o środowisku dotyczy wyłącznie aktów prawnych o randze ustawowej, a nie rozporządzeń wykonawczych.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2003/4 w sprawie publicznego dostępu do informacji o środowisku. Niemieckie stowarzyszenie Deutsche Umwelthilfe eV domagało się dostępu do korespondencji ministerstwa gospodarki z przemysłem motoryzacyjnym w sprawie etykietowania pojazdów. Ministerstwo odmówiło, powołując się na niemiecką ustawę, która wyłącza organy działające w ramach procesu legislacyjnego z obowiązku informacyjnego. Sąd odsyłający zapytał, czy to wyłączenie dotyczy również organów wydających rozporządzenia wykonawcze. Trybunał orzekł, że wyłączenie to dotyczy wyłącznie aktów o randze ustawowej, a nie rozporządzeń wykonawczych, nawet jeśli są one wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska. Sprawa wyłoniła się ze sporu między stowarzyszeniem Deutsche Umwelthilfe eV a niemieckim rządem. Stowarzyszenie domagało się dostępu do informacji zawartych w korespondencji między Federalnym Ministerstwem Gospodarki i Technologii a przedstawicielami niemieckiego przemysłu motoryzacyjnego, dotyczącej konsultacji poprzedzających przyjęcie rozporządzenia o etykietowaniu zużycia energii. Ministerstwo odmówiło dostępu, powołując się na niemiecką ustawę o informacji z zakresu środowiska, która wyłącza z obowiązku informacyjnego organy działające w ramach procesu legislacyjnego lub wydające rozporządzenia wykonawcze. Sąd odsyłający (Verwaltungsgericht Berlin) zadał Trybunałowi dwa pytania prejudycjalne: 1) Czy organy lub instytucje pełnią funkcje o charakterze ustawodawczym także wówczas, gdy czynności prawodawcze organów wykonawczych podejmowane są na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie? 2) Jeśli tak, to czy nie są objęte pojęciem „organu władzy publicznej” trwale, czy tylko w okresie do zakończenia procedury prawodawczej? Trybunał, opierając się na wykładni celowościowej i językowej dyrektywy oraz Konwencji z Aarhus, orzekł, że możliwość wyłączenia organów ustawodawczych z obowiązku udostępniania informacji o środowisku dotyczy wyłącznie organów i instytucji, które uczestniczą w procesie legislacyjnym prowadzącym do przyjęcia ustawy lub normy o randze równej ustawowej. Nie obejmuje to zatem ministerstw w zakresie, w jakim opracowują i wydają przepisy normatywne o randze niższej niż ustawowa (rozporządzenia wykonawcze). W związku z tym na drugie pytanie nie było potrzeby udzielania odpowiedzi. Rozstrzygnięcie o kosztach pozostawiono sądowi odsyłającemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, pojęcie to nie obejmuje organów opracowujących i wydających przepisy normatywne o randze niższej niż ustawowa.
Uzasadnienie
Trybunał dokonał wykładni celowościowej i językowej art. 2 pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze dyrektywy 2003/4/WE, uwzględniając cele Konwencji z Aarhus. Stwierdził, że możliwość wyłączenia organów ustawodawczych z obowiązku udostępniania informacji o środowisku dotyczy wyłącznie procesów prowadzących do przyjęcia ustawy lub normy o randze równej ustawowej, a nie rozporządzeń wykonawczych. Uzasadnienie opiera się na specyfice procesu legislacyjnego, który z reguły gwarantuje wystarczające informowanie społeczeństwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie wykładni)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Deutsche Umwelthilfe eV | inne | skarżący |
| Bundesrepublik Deutschland | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Dyrektywa 2003/4/WE art. 2 § pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze
Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska
Możliwość wyłączenia organów pełniących funkcje ustawodawcze z obowiązku udostępniania informacji o środowisku dotyczy wyłącznie procesów prowadzących do przyjęcia ustawy lub normy o randze równej ustawowej, a nie rozporządzeń wykonawczych.
Pomocnicze
Konwencja z Aarhus art. 2 § ust. 2
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Definicja 'władzy publicznej' nie obejmuje organów lub instytucji w zakresie, w jakim działają jako władza sądownicza lub ustawodawcza.
Konwencja z Aarhus art. 8
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Zobowiązuje do promowania rzeczywistego udziału społeczeństwa w przygotowywaniu przepisów wykonawczych.
UIG art. § 2 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Umweltinformationsgesetz
Wyłącza z obowiązku informacyjnego najwyższe organy federalne w zakresie, w jakim działają one w ramach procesu legislacyjnego lub wydają rozporządzenia wykonawcze.
EVKBlG art. § 1 § ust. 1 i 3
Energieverbrauchskennzeichnungsgesetz
Udziela upoważnienia do wydawania rozporządzeń dotyczących etykietowania zużycia energii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość wyłączenia organów ustawodawczych z obowiązku udostępniania informacji o środowisku dotyczy wyłącznie aktów prawnych o randze ustawowej lub równej ustawowej, a nie rozporządzeń wykonawczych. Wykładnia celowościowa i językowa dyrektywy 2003/4/WE oraz Konwencji z Aarhus przemawia za ścisłą interpretacją pojęcia 'funkcji o charakterze ustawodawczym'.
Odrzucone argumenty
Niemieckie przepisy wyłączające organy wydające rozporządzenia wykonawcze z obowiązku informacyjnego są zgodne z dyrektywą 2003/4/WE.
Godne uwagi sformułowania
„organy lub instytucje pełniące funkcje o charakterze [...] ustawodawczym” nie może dotyczyć ministerstw w zakresie, w jakim opracowują i wydają przepisy normatywne o randze niższej niż ustawowa. brzmienie art. 2 pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze dyrektywy 2003/4, jak i cele realizowane przez konwencję z Aarhus oraz przez tę dyrektywę polegające na zagwarantowaniu prawa dostępu do informacji o środowisku [...] prowadzą do przyjęcia ścisłej wykładni charakter aktu będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, a w szczególności okoliczność, że chodziło o akt powszechnie obowiązujący, nie może sam w sobie stanowić podstawy do zwolnienia organu przyjmującego ten akt z wynikających z tej dyrektywy obowiązków do udzielania informacji.
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
G. Arestis
sędzia
J.C. Bonichot
sprawozdawca
A. Arabadjiev
sędzia
J.L. da Cruz Vilaça
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pojęcia 'organ władzy publicznej' w kontekście dostępu do informacji o środowisku, zwłaszcza w odniesieniu do rozporządzeń wykonawczych wydawanych przez ministerstwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy 2003/4/WE i może wymagać dostosowania do specyfiki krajowych systemów prawnych w zakresie rozróżnienia między aktami ustawowymi a wykonawczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywateli do informacji o środowisku i precyzuje granice wyłączeń stosowanych przez państwa członkowskie, co jest istotne dla organizacji pozarządowych i obywateli.
“Czy ministerstwo może ukrywać informacje o środowisku, wydając zwykłe rozporządzenie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI