C-514/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości uznał za niedopuszczalny wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczący zgodności krajowego mechanizmu „ujemnej zachęty” w systemie pomocy państwa dla odnawialnych źródeł energii z dyrektywami UE, stwierdzając, że ocena ta należy do wyłącznej kompetencji Komisji Europejskiej.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył zgodności włoskiego mechanizmu „ujemnej zachęty” w systemie pomocy państwa dla produkcji energii odnawialnej z dyrektywami UE. Sąd odsyłający (Consiglio di Stato) miał wątpliwości co do zgodności tego mechanizmu z zasadami rynku, które powinny być przestrzegane przy przyznawaniu pomocy. Trybunał Sprawiedliwości uznał jednak wniosek za niedopuszczalny, argumentując, że ocena zgodności systemu pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym, w tym jego mechanizmów wykonawczych, należy do wyłącznej kompetencji Komisji Europejskiej.
Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez włoski Consiglio di Stato w związku ze sporem dotyczącym zwrotu części pomocy państwa otrzymanej przez spółkę Tiberis Holding Srl w ramach włoskiego systemu zachęt do produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Spółka Tiberis kwestionowała sposób stosowania tego systemu, w szczególności mechanizm „ujemnej zachęty”, który nakładał na nią obowiązek zwrotu części otrzymanej pomocy, gdy cena rynkowa energii przewyższała gwarantowaną taryfę. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy ten mechanizm jest zgodny z dyrektywami UE dotyczącymi promowania energii odnawialnej, które wymagają, aby zachęty były oparte na rynku, umożliwiały beneficjentom reagowanie na sygnały rynkowe i unikały zakłóceń konkurencji. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał jednak wniosek za niedopuszczalny. Stwierdził, że system pomocy państwa, w tym jego mechanizmy wykonawcze, takie jak „ujemna zachęta”, został już oceniony przez Komisję Europejską jako zgodny z rynkiem wewnętrznym w decyzji SA.43756. Ocena zgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym należy do wyłącznej kompetencji Komisji, a sądy krajowe nie mogą kwestionować tej oceny ani zastępować jej własną. W związku z tym, wykładnia przepisów dyrektyw UE nie była konieczna do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, a wniosek został odrzucony jako niedopuszczalny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd krajowy nie może ocenić zgodności krajowego mechanizmu wdrażania systemu pomocy państwa z przepisami dyrektyw UE, ponieważ ocena zgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym należy do wyłącznej kompetencji Komisji Europejskiej.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że mechanizm „ujemnej zachęty” jest nierozerwalnie związany z funkcjonowaniem systemu pomocy państwa, który został już zatwierdzony przez Komisję. Ocena tego mechanizmu przez sąd krajowy stanowiłaby wkroczenie w wyłączne kompetencje Komisji i naruszenie obowiązku lojalnej współpracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
Komisja Europejska (pośrednio)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tiberis Holding Srl | spolka | skarżący |
| Gestore dei servizi energetici (GSE) SpA | spolka | pozwany |
| Ministero dello Sviluppo economico | organ_krajowy | pozwany |
| Ministero dell’Ambiente e della Sicurezza energetica | organ_krajowy | pozwany |
| Conza Energia Srl | spolka | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
TFUE art. 108 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Sądy krajowe nie są właściwe do orzekania w przedmiocie zgodności środków pomocy ze wspólnym rynkiem; ocena ta należy do wyłącznych kompetencji Komisji Europejskiej.
TFUE art. 107 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definicja pomocy państwa.
Dyrektywa 2009/28/WE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE
Przepisy dotyczące promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, w tym kryteria dla systemów zachęt.
Dyrektywa (UE) 2018/2001 art. 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001
Przepisy dotyczące promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych.
Pomocnicze
TFUE art. 107 § 3 lit. c
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do uznania pomocy państwa za zgodną z rynkiem wewnętrznym.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 lit. b) ii)
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Definicja 'pomocy istniejącej'.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 lit. c)
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Definicja 'nowej pomocy'.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Obowiązek zgłaszania nowej pomocy Komisji.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 3
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Zakaz wprowadzania nowej pomocy w życie przed decyzją Komisji.
Rozporządzenie nr 794/2004 art. 4 ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 794/2004
Definicja 'zmiany pomocy istniejącej'.
TUE art. 4 ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena zgodności systemu pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym należy do wyłącznej kompetencji Komisji Europejskiej. Mechanizm „ujemnej zachęty” jest nierozerwalnie związany z funkcjonowaniem systemu pomocy państwa i nie może być oceniany odrębnie przez sąd krajowy. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny, jeśli zadane pytania nie są niezbędne do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym.
Odrzucone argumenty
Sąd krajowy powinien ocenić zgodność krajowego mechanizmu wdrażania pomocy państwa z przepisami dyrektyw UE, ponieważ dotyczy on praw beneficjenta.
Godne uwagi sformułowania
sądy krajowe nie są właściwe, by orzekać w przedmiocie zgodności środków pomocy czy systemów pomocy ze wspólnym rynkiem ocena ta należy do wyłącznych kompetencji Komisji, działającej pod kontrolą sądów Unii sposób stosowania nierozerwalnie związany z funkcjonowaniem danego systemu pomocy nie może być oceniany odrębnie od tego systemu wykładnia art. 3 dyrektywy 2009/28 lub art. 4 dyrektywy 2018/2001 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym.
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby
N. Jääskinen
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
M. Condinanzi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wyłącznej kompetencji Komisji Europejskiej do oceny zgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym oraz niedopuszczalności wniosków prejudycjalnych, gdy ocena ta należy do Komisji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd krajowy próbuje ocenić mechanizm wdrażania pomocy państwa, która została już zatwierdzona przez Komisję.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji między Komisją Europejską a sądami krajowymi w zakresie pomocy państwa, co jest kluczowe dla praktyków prawa konkurencji i energetycznego.
“Kto decyduje o zgodności pomocy państwa z rynkiem UE? TSUE wyjaśnia podział kompetencji.”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI