C-514/21 i C-515/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-03-23
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniaprawo karneprawo UEprawa podstawoweprawo do obronyrzetelny proceswyrok zaocznywzajemne uznawanie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że europejski nakaz aresztowania wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności, której wykonanie zostało zawieszone, a następnie zarządzone w wyniku kolejnego wyroku skazującego wydanego zaocznie, może być podstawą do odmowy przekazania, jeśli ten zaoczny wyrok skazujący stanowił kluczowy element dla wydania nakazu.

Sprawa dotyczy wykładni przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania (ENA) w kontekście wyroków wydanych zaocznie. Dwie sprawy połączone dotyczyły osób, wobec których wydano ENA w celu wykonania kar pozbawienia wolności, których wykonanie zostało zawieszone, a następnie zarządzone w wyniku kolejnych wyroków skazujących wydanych zaocznie. Sąd odsyłający pytał, czy takie zaoczne wyroki skazujące stanowią 'orzeczenie' w rozumieniu art. 4a decyzji ramowej 2002/584 i czy organ wykonujący ENA może odmówić przekazania lub uzależnić je od gwarancji ponownego rozpoznania sprawy. Trybunał orzekł, że zaoczny wyrok skazujący, który miał decydujące znaczenie dla wydania ENA, stanowi 'orzeczenie' w rozumieniu art. 4a, co może stanowić podstawę do odmowy przekazania, chyba że ENA zawiera odpowiednie informacje. Natomiast orzeczenie zarządzające wykonanie zawieszonej kary nie jest objęte tym przepisem.

W połączonych sprawach C-514/21 i C-515/21 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał wnioski o wykładnię przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania (ENA), w szczególności art. 4a decyzji ramowej 2002/584, w kontekście wyroków wydanych zaocznie. Sprawy dotyczyły osób, wobec których wydano ENA w celu wykonania kar pozbawienia wolności, których wykonanie zostało warunkowo zawieszone, a następnie zarządzone w wyniku popełnienia kolejnych przestępstw. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy postępowanie, które doprowadziło do wydania drugiego wyroku skazującego (zaocznie) i w konsekwencji do zarządzenia wykonania pierwszej, zawieszonej kary, stanowi 'rozprawę, w wyniku której wydano orzeczenie' w rozumieniu art. 4a decyzji ramowej. Sąd odsyłający pytał również, czy organ wykonujący ENA może badać zgodność takiego zaocznego postępowania z prawem do obrony i rzetelnego procesu (art. 6 EKPC, art. 47 i 48 Karty Praw Podstawowych UE) oraz czy może odmówić przekazania lub uzależnić je od gwarancji ponownego rozpoznania sprawy. Trybunał orzekł, że zaoczny wyrok skazujący, który miał decydujące znaczenie dla wydania ENA, należy uznać za 'orzeczenie' w rozumieniu art. 4a decyzji ramowej. W związku z tym, organ wykonujący ENA może odmówić przekazania, jeśli ENA nie zawiera informacji wskazujących na spełnienie wymogów proceduralnych (np. wezwanie, poinformowanie o konsekwencjach nieobecności). Natomiast orzeczenie zarządzające wykonanie zawieszonej kary pozbawienia wolności, nawet jeśli wydane zaocznie, nie jest objęte zakresem art. 4a, ponieważ nie zmienia ono charakteru ani wymiaru pierwotnie orzeczonej kary. Trybunał podkreślił, że prawo UE stoi na przeszkodzie uzależnianiu przekazania od gwarancji ponownego rozpoznania sprawy, które nie są przewidziane w art. 5 decyzji ramowej. Niemniej jednak, organ wykonujący ENA może, w wyjątkowych sytuacjach, odmówić przekazania na podstawie art. 1 ust. 3 decyzji ramowej, jeśli istnieją dowody na systemowe nieprawidłowości lub poważne ryzyko naruszenia prawa do rzetelnego procesu w państwie wydającym nakaz.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zaoczny wyrok skazujący, który miał decydujące znaczenie dla wydania europejskiego nakazu aresztowania, stanowi 'orzeczenie' w rozumieniu art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, odczytywanej w świetle art. 47 i 48 Karty praw podstawowych UE. Nie dotyczy to orzeczenia zarządzającego wykonanie zawieszonej kary.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że aby zapewnić skuteczność art. 4a decyzji ramowej w ochronie prawa do obrony i rzetelnego procesu, należy uwzględniać zaoczne wyroki skazujące, które są kluczowe dla wydania ENA. Orzeczenie zarządzające wykonanie zawieszonej kary nie zmienia charakteru ani wymiaru kary i nie podlega tym samym rygorom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
LUosoba_fizycznaosoba, której dotyczy nakaz
PHosoba_fizycznaosoba, której dotyczy nakaz
Minister for Justice and Equalityorgan_krajowyuczestnik postępowania
rząd irlandzkiorgan_krajowyuczestnik postępowania
rząd polskiorgan_krajowyuczestnik postępowania
Komisja Europejskainstytucja_ueuczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Określa fakultatywną podstawę odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania, gdy osoba nie stawiła się osobiście na rozprawie, w wyniku której wydano orzeczenie, chyba że spełnione są określone wymogi proceduralne.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu (prawo do rzetelnego procesu).

Karta art. 48 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do obrony.

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2009/299

Decyzja ramowa Rady 2009/299/WSiSW

Zmienia decyzję ramową 2002/584, wzmacniając prawa procesowe i ułatwiając współpracę sądową.

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Gwarantuje prawo do rzetelnego procesu sądowego.

ustawa z 2003 r. art. 37 § 1

European Arrest Warrant Act 2003

Przekazanie nie może być niezgodne z EKPC.

ustawa z 2003 r. art. 45

European Arrest Warrant Act 2003

Osoba, która nie stawiła się na rozprawie prowadzącej do wyroku skazującego, nie podlega przekazaniu, chyba że spełnione są określone warunki.

k.k. art. 75 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący zarządzenia wykonania kary w przypadku popełnienia kolejnego przestępstwa w okresie próby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaoczny wyrok skazujący, który jest kluczowy dla wydania ENA, powinien być traktowany jako 'orzeczenie' w rozumieniu art. 4a decyzji ramowej, co pozwala na odmowę przekazania, jeśli narusza prawo do obrony. Ochrona prawa do obrony i rzetelnego procesu jest priorytetem w systemie ENA.

Odrzucone argumenty

Orzeczenie zarządzające wykonanie zawieszonej kary, nawet wydane zaocznie, nie stanowi 'orzeczenia' w rozumieniu art. 4a decyzji ramowej. Organ wykonujący ENA nie może wprowadzać dodatkowych warunków przekazania, które nie są przewidziane w decyzji ramowej, takich jak gwarancja ponownego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

„rozprawa, w wyniku której wydano orzeczenie” „zasada wzajemnego uznawania” „prawo do obrony” „prawo do rzetelnego procesu sądowego” „wyjątek, który winien być interpretowany ściśle”

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

L.S. Rossi

sędzia

J.-C. Bonichot

sędzia

S. Rodin

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4a decyzji ramowej 2002/584 w kontekście europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności, której wykonanie zostało zawieszone, a następnie zarządzone w wyniku wyroku skazującego wydanego zaocznie. Określenie zakresu badania przez organ wykonujący ENA zgodności postępowania z prawami podstawowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zaoczny wyrok skazujący jest kluczowy dla wydania ENA. Nie dotyczy sytuacji, gdy ENA wydano w celu przeprowadzenia postępowania karnego, a nie wykonania kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami podstawowymi w kontekście współpracy sądowej w sprawach karnych, w szczególności prawa do obrony i rzetelnego procesu w przypadku wyroków wydanych zaocznie w ramach europejskiego nakazu aresztowania.

Czy zaoczny wyrok skazujący może zablokować europejski nakaz aresztowania? TSUE wyjaśnia granice prawa do obrony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI