C-514/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-10-08
cjeuochrona_srodowiskaochrona_zwierzat_i_roslinWysokatrybunal
neonikotynoidyochrona pszczółśrodki ochrony roślinprocedura informacyjna UEśrodki nadzwyczajnelojalna współpracazagrożenie dla środowiska

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powiadomienie o krajowym zakazie stosowania neonikotynoidów, złożone na podstawie procedury informacyjnej UE, może być uznane za oficjalne poinformowanie o potrzebie podjęcia środków nadzwyczajnych, jeśli zawiera dane o zagrożeniu i braku możliwości jego opanowania, a Komisja nie podjęła działań ani nie skontaktowała się z państwem członkowskim.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz procedury informacyjnej w zakresie przepisów technicznych. Francja wprowadziła zakaz stosowania neonikotynoidów, powiadamiając o tym Komisję na podstawie dyrektywy 2015/1535. Sąd krajowy pytał, czy takie powiadomienie można uznać za oficjalne poinformowanie o potrzebie podjęcia środków nadzwyczajnych w rozumieniu rozporządzenia nr 1107/2009. Trybunał orzekł, że tak, pod pewnymi warunkami dotyczącymi treści powiadomienia i braku reakcji Komisji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 dyrektywy 2015/1535 oraz art. 69 i 71 rozporządzenia nr 1107/2009. Sprawa wyłoniła się z konfliktu dotyczącego francuskiego zakazu stosowania środków ochrony roślin zawierających neonikotynoidy. Francja powiadomiła Komisję o projekcie tego zakazu na podstawie dyrektywy 2015/1535, nie odwołując się bezpośrednio do rozporządzenia nr 1107/2009. Sąd krajowy (Conseil d’État) miał wątpliwości, czy takie powiadomienie można uznać za oficjalne poinformowanie o potrzebie podjęcia środków nadzwyczajnych w rozumieniu art. 71 rozporządzenia nr 1107/2009, zwłaszcza w kontekście późniejszych rozporządzeń wykonawczych Komisji zakazujących stosowania niektórych neonikotynoidów. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał pytania za dopuszczalne, podkreślając zasadę lojalnej współpracy. W odpowiedzi na pierwsze pytanie Trybunał orzekł, że powiadomienie na podstawie art. 5 dyrektywy 2015/1535 o krajowym zakazie stosowania substancji czynnych może być uznane za oficjalne poinformowanie o potrzebie podjęcia środków nadzwyczajnych w rozumieniu art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009, jeśli zawiera dane o poważnym zagrożeniu dla zdrowia lub środowiska, niemożności jego opanowania przez państwo członkowskie, a Komisja nie podjęła działań ani nie skontaktowała się z państwem członkowskim w tej sprawie. W odpowiedzi na drugie pytanie Trybunał stwierdził, że rozporządzenia wykonawcze Komisji zakazujące stosowania niektórych neonikotynoidów nie mogą być uznane za środki przyjęte w odpowiedzi na francuskie powiadomienie z 2017 r., ponieważ zostały one przyjęte na podstawie innych przepisów rozporządzenia nr 1107/2009, a nie procedury nadzwyczajnej z art. 69 lub 70.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli powiadomienie zawiera dane o poważnym zagrożeniu dla zdrowia lub środowiska, niemożności jego opanowania przez państwo członkowskie, a Komisja nie podjęła działań ani nie skontaktowała się z państwem członkowskim w tej sprawie.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił zasadę lojalnej współpracy i cel ochrony środowiska. Stwierdził, że choć procedury są odrębne, Komisja nie może ignorować powiadomienia, jeśli zawiera ono wystarczające dane o zagrożeniu i braku możliwości jego opanowania przez państwo członkowskie, a Komisja nie zareagowała odpowiednio.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

państwo członkowskie (w zakresie możliwości uznania powiadomienia za oficjalne poinformowanie)

Strony

NazwaTypRola
Union des industries de la protection des plantesspolkaskarżący
Premier ministreorgan_krajowypozwany
Ministre de la Transition écologique et solidaireorgan_krajowypozwany
Ministre des Solidarités et de la Santéorgan_krajowypozwany
Ministre de l’Agriculture et de l’Alimentationorgan_krajowypozwany
Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travailorgan_krajowypozwany
Association Générations futuresinneinterwenient
Union nationale de l’apiculture française (UNAF)inneinterwenient
Syndicat national de l’apicultureinneinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2015/1535 art. 5 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/1535

Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji wszelkie projekty przepisów technicznych, uzasadniając je i przedstawiając dane dotyczące substancji, produktów i znanych środków zastępczych, a także przewidywane skutki i analizę ryzyka, szczególnie gdy projekt ogranicza obrót lub stosowanie substancji chemicznej w interesie zdrowia publicznego, ochrony konsumenta lub środowiska.

Rozporządzenie nr 1107/2009 art. 69

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Komisja może podjąć środki nadzwyczajne w celu ograniczenia lub zakazania stosowania lub sprzedaży substancji czynnej lub środka ochrony roślin, jeżeli stanowi on poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi lub zwierząt lub dla środowiska, a zagrożenia takiego nie można opanować w stopniu zadowalającym środkami podejmowanymi przez dane państwo członkowskie.

Rozporządzenie nr 1107/2009 art. 71 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

W przypadku gdy państwo członkowskie oficjalnie poinformuje Komisję o potrzebie podjęcia środków nadzwyczajnych i nie zostały podjęte działania zgodnie z art. 69 lub 70, państwo członkowskie może przyjąć przejściowe środki ochronne, natychmiast informując o tym pozostałe państwa członkowskie i Komisję.

Pomocnicze

Dyrektywa 2015/1535 art. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/1535

Państwa członkowskie odraczają przyjęcie projektu przepisów technicznych o trzy miesiące (lub 12 miesięcy w określonych przypadkach), chyba że istnieją naglące powody związane z ochroną zdrowia, bezpieczeństwa publicznego, zwierząt lub roślin.

Dyrektywa 2015/1535 art. 7 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/1535

Przepisy art. 5 i 6 nie stosuje się do przepisów państw członkowskich, które stosują klauzule bezpieczeństwa wprowadzone przez wiążące akty prawne Unii.

Rozporządzenie nr 1107/2009 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Komisja może w przypadkach wymagających natychmiastowego działania przyjąć tymczasowe środki nadzwyczajne po konsultacji z państwem członkowskim.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Procedura odesłania prejudycjalnego umożliwiająca sądom krajowym zwracanie się do Trybunału z pytaniami dotyczącymi wykładni prawa Unii.

TFUE art. 4 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy między państwami członkowskimi a instytucjami UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiadomienie o krajowym zakazie stosowania neonikotynoidów, złożone na podstawie procedury informacyjnej UE, zawierało dane wystarczające do uznania go za oficjalne poinformowanie o potrzebie podjęcia środków nadzwyczajnych w rozumieniu rozporządzenia nr 1107/2009, ponieważ wskazywało na poważne zagrożenie dla środowiska i brak możliwości jego opanowania przez państwo członkowskie, a Komisja nie podjęła odpowiednich działań ani nie skontaktowała się z Francją.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony skarżącej (Union des industries de la protection des plantes) dotyczące niedopuszczalności wniosku prejudycjalnego, w tym twierdzenie, że środek krajowy nie miał charakteru tymczasowego ani pilnego, a powiadomienie nie było zgodne z procedurą nadzwyczajną.

Godne uwagi sformułowania

zasada lojalnej współpracy cel ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska oficjalne poinformowanie o potrzebie podjęcia środków nadzwyczajnych przejściowe środki ochronne klauzula ochronna

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes izby

L. Bay Larsen

sprawozdawca

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między procedurą informacyjną UE (dyrektywa 2015/1535) a procedurami nadzwyczajnymi dotyczącymi środków ochrony roślin (rozporządzenie nr 1107/2009), a także zasada lojalnej współpracy w kontekście ochrony środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy państwo członkowskie powiadamia o środku krajowym, a Komisja nie reaguje w sposób przewidziany w rozporządzeniu nr 1107/2009. Wymaga analizy treści powiadomienia i reakcji Komisji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony pszczół i środowiska przed szkodliwymi środkami ochrony roślin, a także skomplikowanych procedur prawnych UE. Pokazuje, jak państwa członkowskie mogą działać w celu ochrony środowiska i jak Trybunał interpretuje zasady współpracy międzyinstytucjonalnej.

Czy unijna procedura informacyjna może być furtką do krajowych zakazów środków ochrony roślin? TSUE wyjaśnia zasady współpracy.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI