C-511/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sąd krajowy badając nieuczciwy charakter warunku umowy kredytu konsumenckiego, nie musi z urzędu badać wszystkich pozostałych warunków umowy, jeśli nie są one związane z przedmiotem sporu.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 93/13 w przedmiocie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności umowy kredytu denominowanego w walucie obcej. Sąd odsyłający pytał, czy sąd krajowy ma obowiązek z urzędu badać wszystkie warunki umowy, nawet te niepodważone przez konsumenta, jeśli są one związane z przedmiotem sporu. Trybunał wyjaśnił, że sąd krajowy bada z urzędu tylko te warunki, które są związane z przedmiotem sporu określonym przez strony, a nie całą umowę.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa toczyła się między konsumentką a bankiem w przedmiocie nieuczciwego charakteru warunków umowy kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej. Sąd odsyłający (Fővárosi Törvényszék) miał wątpliwości, czy sąd krajowy, badając z urzędu nieuczciwy charakter warunków umowy, musi badać wszystkie pozostałe warunki umowy, nawet te niepodważone przez konsumenta, jeśli są one związane z przedmiotem sporu. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, wyjaśnił, że system ochrony konsumenta opiera się na założeniu, że konsument jest stroną słabszą. Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy stanowi, że nieuczciwe postanowienia nie są wiążące dla konsumenta. Sąd krajowy jest zobowiązany badać z urzędu warunki umowy, które wchodzą w zakres stosowania dyrektywy, ale badanie to ogranicza się do warunków związanych z przedmiotem sporu określonym przez strony. Nie oznacza to obowiązku zbadania z urzędu wszystkich pozostałych warunków umowy w sposób autonomiczny. Sąd krajowy może podjąć środki dowodowe w celu uzupełnienia akt, jeśli istnieją wątpliwości co do nieuczciwego charakteru pewnych warunków. Prawo krajowe może przewidywać szerszy zakres badania z urzędu niż wymagany przez dyrektywę. Sąd krajowy nie ma obowiązku wyłączania zastosowania warunków umowy, jeżeli konsument, po poinformowaniu go, nie ma zamiaru powoływać się na ich nieuczciwy charakter.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd krajowy nie jest zobowiązany do zbadania z urzędu i w sposób indywidualny całości pozostałych warunków umowy – które nie zostały zaskarżone przez konsumenta – aby sprawdzić, czy mogą one zostać uznane za nieuczciwe. Musi zbadać wyłącznie te warunki, które są związane z przedmiotem sporu określonym przez strony, w przypadku gdy dysponuje niezbędnymi ku temu elementami stanu faktycznego i prawnego, uzupełnionymi w razie potrzeby przez środki dowodowe.
Uzasadnienie
System ochrony konsumenta opiera się na założeniu, że konsument jest stroną słabszą. Sąd krajowy jest zobowiązany badać z urzędu warunki umowy wchodzące w zakres stosowania dyrektywy, ale badanie to ogranicza się do warunków związanych z przedmiotem sporu określonym przez strony. Nie oznacza to obowiązku zbadania z urzędu wszystkich pozostałych warunków umowy w sposób autonomiczny. Sąd krajowy może podjąć środki dowodowe w celu uzupełnienia akt, jeśli istnieją wątpliwości co do nieuczciwego charakteru pewnych warunków. Prawo krajowe może przewidywać szerszy zakres badania z urzędu niż wymagany przez dyrektywę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Györgyné Lintner | osoba_fizyczna | skarżący |
| UniCredit Bank Hungary Zrt. | spolka | pozwany |
| rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Sąd krajowy w celu dokonania oceny ewentualnego nieuczciwego charakteru warunku umownego, który stanowi podstawę wniesionego do niego pozwu, powinien brać pod uwagę wszystkie pozostałe warunki rzeczonej umowy.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe postanowienia umowne nie są wiążące dla konsumentów. Sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu warunków umowy wchodzących w zakres stosowania dyrektywy, ale badanie to ogranicza się do warunków związanych z przedmiotem sporu określonym przez strony.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 8
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z traktatem w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
k.p.c. art. 3 § 2
Polgári perrendtartásról szóló 1952. évi III. Törvény (ustawa nr III z 1952 r. – kodeks postępowania cywilnego)
Sąd jest związany żądaniami i argumentami prawnymi przedstawionymi przez strony, ale ocenia je pod względem treści.
k.p.c. art. 23 § 1
Polgári perrendtartásról szóló 1952. évi III. Törvény (ustawa nr III z 1952 r. – kodeks postępowania cywilnego)
Do właściwości sądów okręgowych należą powództwa mające na celu stwierdzenie nieważności nieuczciwych warunków umowy.
k.p.c. art. 73/A § 1
Polgári perrendtartásról szóló 1952. évi III. Törvény (ustawa nr III z 1952 r. – kodeks postępowania cywilnego)
Reprezentacja przez adwokata jest obowiązkowa w sprawach należących do właściwości sądów okręgowych.
k.p.c. art. 215
Polgári perrendtartásról szóló 1952. évi III. Törvény (ustawa nr III z 1952 r. – kodeks postępowania cywilnego)
Orzeczenie nie może wykraczać poza żądania sformułowane w ramach pozwu i w odpowiedzi na pozew.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd krajowy bada z urzędu tylko te warunki umowy, które są związane z przedmiotem sporu określonym przez strony. Obowiązek uwzględnienia wszystkich pozostałych warunków umowy przy ocenie nieuczciwego charakteru jednego warunku nie oznacza obowiązku zbadania z urzędu wszystkich tych warunków.
Godne uwagi sformułowania
system ochrony stworzony przez dyrektywę 93/13 opiera się na założeniu, że konsument jest stroną słabszą nieuczciwe postanowienia umowne nie są wiążące dla konsumentów sytuacja nierówności istniejąca między konsumentem a przedsiębiorcą może zostać załagodzona jedynie poprzez aktywną interwencję organu niezwiązanego ze stronami umowy sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu [...] czy dane warunki umowy [...] mają nieuczciwy charakter badanie [...] ogranicza się, do warunków umowy, których nieuczciwy charakter można stwierdzić na podstawie elementów stanu prawnego i faktycznego zawartych w aktach sprawy zasada dyspozycyjności [...] oraz zasada ne ultra petita [...] mogłyby zostać naruszone, gdyby sądy krajowe miały obowiązek [...] pomijać lub wykraczać poza granice przedmiotu sporu
Skład orzekający
A. Prechal
sprawozdawca
K. Lenaerts
prezes izby
L.S. Rossi
sędzia
J. Malenovský
sędzia
F. Biltgen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązku sądu krajowego do badania z urzędu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności w kontekście zasady dyspozycyjności i granic przedmiotu sporu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i może być stosowane w państwach członkowskich. Konkretne zastosowanie zależy od prawa krajowego i okoliczności faktycznych danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia ważne kwestie dotyczące ochrony konsumentów i zakresu działania sądów w sprawach umów konsumenckich, co jest istotne dla prawników praktyków i samych konsumentów.
“Czy sąd musi chronić Cię przed nieuczciwymi klauzulami w umowie, nawet jeśli o to nie prosisz?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI