C-510/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe umożliwiające nieograniczone przedłużanie koncesji na wydobywanie wód mineralnych dla państwowej spółki mogą naruszać prawo UE, jeśli prowadzą do nadużycia pozycji dominującej.
Sprawa dotyczyła rumuńskich przepisów pozwalających państwowej spółce SNAM na nieograniczone przedłużanie koncesji na wydobywanie wód mineralnych bez przetargu. Romaqua Group SA wniosła o przeprowadzenie przetargu. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy takie przepisy są zgodne z prawem UE, w szczególności z zakazem nadużywania pozycji dominującej (art. 102 TFUE) i przepisami dotyczącymi przedsiębiorstw publicznych (art. 106 TFUE). Trybunał uznał, że przepisy te mogą być niezgodne z prawem UE, jeśli skłaniają spółkę do nadużywania pozycji dominującej, a pozostałe zarzuty uznał za niedopuszczalne.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie (najwyższy sąd kasacyjny, Rumunia) w związku ze sporem między Romaqua Group SA a Societatea Națională a Apelor Minerale SA (SNAM) oraz Agenția Națională pentru Resurse Minerale (ANRM). Spór dotyczył odmowy przeprowadzenia przetargu publicznego na udzielenie koncesji na wydobywanie wód mineralnych, które były wcześniej bezpośrednio przyznane SNAM, spółce w całości należącej do państwa rumuńskiego. Romaqua Group domagała się przeprowadzenia przetargu po wygaśnięciu koncesji SNAM. Sąd odsyłający zadał Trybunałowi dwa pytania prejudycjalne dotyczące wykładni art. 106 ust. 1 TFUE w związku z art. 102 TFUE (zakaz nadużywania pozycji dominującej) oraz art. 16 Karty praw podstawowych, art. 49 i 119 TFUE i art. 3 dyrektywy 2009/54/WE. W pierwszym pytaniu sąd odsyłający pytał, czy przepisy krajowe umożliwiające nieograniczone przedłużanie koncesji na wydobywanie wód mineralnych bez przetargu dla państwowej spółki są zgodne z art. 106 ust. 1 TFUE w związku z art. 102 TFUE. Rząd rumuński podniósł zarzut niedopuszczalności, twierdząc, że sąd odsyłający nie dostarczył informacji o nadużyciu pozycji dominującej. Trybunał oddalił ten zarzut, wskazując, że jest właściwy do wykładni przepisów prawa UE, nawet jeśli nie dysponuje pełnymi informacjami o stanie faktycznym. Rozpatrując sprawę co do istoty, Trybunał orzekł, że art. 106 ust. 1 TFUE w związku z art. 102 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które przyznają posiadaczowi wyłącznego prawa do wydobywania wody mineralnej możliwość uzyskania przedłużenia koncesji bez przetargu, jeżeli przepisy te skłaniają tego posiadacza do nadużywania pozycji dominującej lub mogą stworzyć taką sytuację. Ocena ta należy do sądu odsyłającego. W drugim pytaniu sąd odsyłający pytał o zgodność przepisów krajowych z art. 16 Karty, art. 49 i 119 TFUE oraz art. 3 dyrektywy 2009/54/WE. Trybunał uznał to pytanie za niedopuszczalne w całości. W odniesieniu do art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości) stwierdził brak elementu transgranicznego w sprawie. W odniesieniu do art. 119 TFUE i dyrektywy 2009/54/WE wskazał na brak wyjaśnienia sądu odsyłającego co do ich przydatności i zastosowania. Podobnie uznał za niedopuszczalne pytanie dotyczące art. 16 Karty (wolność prowadzenia działalności gospodarczej) z powodu braku odpowiedniego wyjaśnienia. Rozstrzygnięcie o kosztach pozostawiono sądowi odsyłającemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie przepisy mogą być niezgodne z prawem UE, jeśli skłaniają spółkę do nadużywania pozycji dominującej lub mogą stworzyć taką sytuację.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe przyznające wyłączne prawa i umożliwiające nieograniczone przedłużanie koncesji mogą naruszać art. 106 ust. 1 TFUE w związku z art. 102 TFUE, jeśli prowadzą do nadużycia pozycji dominującej. Ocena, czy faktycznie doszło do nadużycia, należy do sądu krajowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Romaqua Group SA | spolka | skarżący |
| Societatea Națională a Apelor Minerale SA | spolka | pozwany |
| Agenția Națională pentru Resurse Minerale | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd rumuński | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 102
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakazuje praktyk polegających na nadużywaniu pozycji dominującej na rynku wewnętrznym lub na znacznej jego części, jeżeli może to wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi.
TFUE art. 106 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zobowiązuje państwa członkowskie, w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych i przedsiębiorstw, którym przyznają prawa specjalne lub wyłączne, aby nie wprowadzały ani nie utrzymywały żadnego środka sprzecznego z normami traktatów, w szczególności z normami przewidzianymi w art. 102 TFUE.
Pomocnicze
Karta art. 16
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej.
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy swobody przedsiębiorczości.
TFUE art. 119
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa 2009/54/WE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE
Dotyczy wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych.
Ustawa nr 219 art. 40 § 1
Legea nr. 219 privind regimul concesiunilor
Przepis krajowy dotyczący udzielania koncesji.
Ustawa o górnictwie nr 61 art. 46
Legea minelor nr. 61
Przepis krajowy dotyczący działalności górniczej.
Ustawa o górnictwie nr 85/2003 art. 20 § 2
Legea minelor nr. 85/2003
Określa maksymalny okres koncesji na wydobywanie i możliwość jej przedłużenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy krajowe umożliwiające nieograniczone przedłużanie koncesji dla państwowej spółki bez przetargu mogą naruszać prawo konkurencji UE (art. 102 i 106 TFUE), jeśli prowadzą do nadużycia pozycji dominującej.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące art. 16 Karty, art. 49 i 119 TFUE oraz art. 3 dyrektywy 2009/54/WE zostały uznane za niedopuszczalne z powodu braku odpowiedniego uzasadnienia przez sąd odsyłający.
Godne uwagi sformułowania
przepisy krajowe przyznają posiadaczowi wyłącznego prawa do wydobywania wody mineralnej ze źródła możliwość uzyskania, bez przeprowadzania postępowania przetargowego, przedłużenia swojej koncesji na kolejne pięcioletnie okresy przepisy te skłaniają tego posiadacza do nadużywania, poprzez samo wykonywanie przyznanych mu praw, zajmowanej pozycji dominującej na znacznej części rynku wewnętrznego lub gdy prawa te mogą stworzyć sytuację, która doprowadzi wspomnianego posiadacza do popełnienia takiego nadużycia
Skład orzekający
L.S. Rossi
prezes izby
J.-C. Bonichot
sprawozdawca
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 i 106 TFUE w kontekście przyznawania i przedłużania koncesji na zasoby naturalne, zwłaszcza gdy beneficjentem jest przedsiębiorstwo państwowe."
Ograniczenia: Ocena faktycznego nadużycia pozycji dominującej pozostaje w gestii sądu krajowego. Drugie pytanie prejudycjalne zostało uznane za niedopuszczalne, co ogranicza zakres zastosowania orzeczenia w odniesieniu do swobody przedsiębiorczości i innych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konkurencji i wykorzystania zasobów naturalnych przez państwowe firmy, co ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i organów regulacyjnych.
“Państwowa spółka z monopolowym dostępem do wód mineralnych? TSUE bada zgodność z prawem UE.”
Sektor
surowce naturalne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI