C-51/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2018-12-19
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATprawo autorskiedzieła sztukiodsprzedażopodatkowanieprawo UEuchybienie zobowiązaniom

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że opodatkowanie VAT wynagrodzenia należnego autorowi z tytułu odsprzedaży oryginalnego dzieła sztuki jest niezgodne z prawem UE, ponieważ nie stanowi ono zapłaty za świadczenie wzajemne.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Republice Austrii, zarzucając jej uchybienie zobowiązaniom wynikającym z dyrektywy VAT poprzez opodatkowanie podatkiem od wartości dodanej wynagrodzenia należnego autorowi z tytułu odsprzedaży oryginalnego dzieła sztuki. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że wynagrodzenie to nie stanowi zapłaty za świadczenie wzajemne w ramach stosunku prawnego, a jedynie udział autora w sukcesie finansowym dzieła, dlatego nie podlega opodatkowaniu VAT. W konsekwencji stwierdzono uchybienie zobowiązaniom przez Austrię.

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła praktyki Republiki Austrii polegającej na opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej (VAT) wynagrodzenia należnego autorowi z tytułu odsprzedaży oryginalnego dzieła sztuki. Komisja argumentowała, że wynagrodzenie to nie stanowi zapłaty za świadczenie autora, lecz jest jedynie jego udziałem w sukcesie finansowym dzieła, przyznanym na mocy dyrektywy 2001/84/WE. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym opodatkowaniu VAT podlegają jedynie transakcje odpłatne, polegające na wymianie świadczeń wzajemnych w ramach stosunku prawnego. Trybunał stwierdził, że autor dzieła sztuki nie uczestniczy w transakcji odsprzedaży ani poprzez świadczenie, ani poprzez tolerowanie jej, a wynagrodzenie z tytułu odsprzedaży nie jest odzwierciedleniem wartości świadczonej przez niego usługi. Podkreślono również, że prawo do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży ma na celu zapewnienie autorom udziału w sukcesie finansowym dzieł, a nie umożliwienie im ingerencji w transakcje odsprzedaży. W związku z tym Trybunał uznał, że wynagrodzenie to nie podlega opodatkowaniu VAT, a Republika Austrii, wprowadzając takie opodatkowanie, uchybiła zobowiązaniom wynikającym z art. 2 ust. 1 dyrektywy VAT. Republika Austrii została obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wynagrodzenie to nie podlega opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Wynagrodzenie z tytułu odsprzedaży dzieła sztuki nie stanowi zapłaty za świadczenie wzajemne w ramach stosunku prawnego między autorem a sprzedawcą/nabywcą. Autor nie uczestniczy w transakcji odsprzedaży ani poprzez świadczenie, ani poprzez tolerowanie jej. Prawo do wynagrodzenia ma na celu jedynie zapewnienie autorowi udziału w sukcesie finansowym dzieła, a nie stanowi zapłaty za usługę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Republika Austriipanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa VAT art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Opodatkowaniu VAT podlegają odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług. Wynagrodzenie z tytułu odsprzedaży dzieła sztuki nie jest zapłatą za świadczenie wzajemne, więc nie podlega VAT.

Dyrektywa 2001/84/WE art. 1 § 1

Dyrektywa 2001/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki

Prawo do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży jest prawem autora do otrzymania honorarium opartego na cenie sprzedaży z każdej odsprzedaży dzieła po pierwszym rozporządzeniu nim przez autora.

UrhG art. 16b § 1

Urheberrechtsgesetz

Określa stawki wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego dzieła sztuki.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 24 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 25 § b

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Świadczenie usług może polegać na tolerowaniu działania lub sytuacji.

Dyrektywa VAT art. 73

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Dyrektywa 2001/84/WE art. 1 § 2

Dyrektywa 2001/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki

Dyrektywa 2001/84/WE art. 3

Dyrektywa 2001/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki

Dyrektywa 2001/84/WE art. 4

Dyrektywa 2001/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki

UrhG art. 16 § 3

Urheberrechtsgesetz

UStG 1994 art. 3a § 1

Umsatzsteuergesetz 1994

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie z tytułu odsprzedaży dzieła sztuki nie stanowi zapłaty za świadczenie wzajemne w ramach stosunku prawnego. Autor nie uczestniczy w transakcji odsprzedaży ani poprzez świadczenie, ani poprzez tolerowanie jej. Prawo do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży ma na celu jedynie udział autora w sukcesie finansowym dzieła, a nie zapłatę za usługę. Różnice między sytuacją autorów dzieł sztuki a innymi twórcami uzasadniają odmienne traktowanie z punktu widzenia VAT (zasada neutralności podatkowej). Wynagrodzenie z tytułu odsprzedaży nie wpływa na podstawę opodatkowania pierwszej sprzedaży dzieła.

Odrzucone argumenty

Wynagrodzenie z tytułu odsprzedaży stanowi zapłatę za świadczenie autora polegające na tolerowaniu odsprzedaży. Opodatkowanie wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży jest zgodne z zasadą neutralności podatkowej, ponieważ inne świadczenia twórców podlegają VAT. Wynagrodzenie z tytułu odsprzedaży zwiększa podstawę opodatkowania usługi świadczonej przez autora w ramach pierwszego wprowadzenia dzieła na rynek.

Godne uwagi sformułowania

wynagrodzenie należne autorowi z tytułu odsprzedaży oryginalnego dzieła sztuki nie stanowi zapłaty za świadczenie wzajemne nie można uznać na podstawie okoliczności, iż autor korzysta z prawa do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży, że uczestniczy on w jakikolwiek sposób, nawet pośrednio, w transakcji odsprzedaży, w szczególności poprzez tolerowanie tej transakcji prawodawca w żaden sposób nie zamierzał umożliwić wspomnianym autorom uczestniczenia w transakcjach odsprzedaży ich dzieł, lecz ograniczył się do przyznania im prawa do uczestnictwa w wynikach finansowych czynności odsprzedaży po ich dokonaniu zasada neutralności podatkowej [...] wymaga w szczególności, aby różne sytuacje nie były traktowane w identyczny sposób, chyba że owo traktowanie jest obiektywnie uzasadnione

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes

J. Malenovský

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów VAT dotyczących opodatkowania wynagrodzeń autorów z tytułu odsprzedaży dzieł sztuki oraz zastosowanie zasady neutralności podatkowej w kontekście różnic między twórcami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży dzieł sztuki, uregulowanym w prawie UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia na styku prawa autorskiego, prawa podatkowego i prawa UE, z potencjalnie istotnymi implikacjami finansowymi dla artystów i rynku sztuki.

Czy artyści powinni płacić VAT od własnych dzieł? TSUE wyjaśnia kluczowe zasady opodatkowania wynagrodzeń z odsprzedaży.

Sektor

sztuka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI