C-51/08

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2011-05-24
cjeuswobody_rynkuswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
swoboda przedsiębiorczościnotariuszeprzynależność państwowadyskryminacjaprawo UEuznawanie kwalifikacjiwładza publiczna

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Luksemburg naruszył prawo UE, wymagając obywatelstwa dla dostępu do zawodu notariusza, ponieważ czynności notarialne nie są związane z wykonywaniem władzy publicznej.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Wielkiemu Księstwu Luksemburga, zarzucając naruszenie art. 43 WE poprzez zastrzeżenie dostępu do zawodu notariusza dla obywateli Luksemburga. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że czynności notarialne, w obecnym kształcie w prawie luksemburskim, nie są związane z bezpośrednim i szczególnym udziałem w wykonywaniu władzy publicznej w rozumieniu art. 45 akapit pierwszy WE. W związku z tym, wymóg przynależności państwowej stanowi niedopuszczalną dyskryminację. Skarga dotycząca braku transpozycji dyrektywy 89/48 została oddalona z uwagi na niejasność obowiązków państw członkowskich w tym zakresie.

Sprawa dotyczyła skargi Komisji Europejskiej przeciwko Wielkiemu Księstwu Luksemburga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Głównym zarzutem było naruszenie art. 43 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (WE) poprzez zastrzeżenie dostępu do zawodu notariusza wyłącznie dla obywateli Luksemburga. Komisja argumentowała, że czynności notarialne nie są związane z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu art. 45 akapit pierwszy WE, a zatem wymóg przynależności państwowej stanowi dyskryminację zakazaną przez prawo UE. Wielkie Księstwo Luksemburga broniło swojego stanowiska, twierdząc, że notariusze uczestniczą w wykonywaniu władzy publicznej ze względu na charakter sporządzanych przez nich dokumentów urzędowych, ich moc dowodową i wykonalność, a także inne czynności, takie jak udział w egzekucjach czy podziałach majątku. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując charakter czynności notarialnych w prawie luksemburskim, uznał, że nie wiążą się one z bezpośrednim i szczególnym udziałem w wykonywaniu władzy publicznej. Podkreślono, że sporządzanie dokumentów urzędowych opiera się na woli stron, a notariusz nie posiada uprawnień decyzyjnych ani środków przymusu. Czynności takie jak udział w egzekucjach czy podziałach majątku odbywają się pod kontrolą sądu. W związku z tym, Trybunał stwierdził, że Luksemburg naruszył art. 43 WE, wprowadzając niedopuszczalny wymóg przynależności państwowej. Drugi zarzut Komisji, dotyczący braku transpozycji dyrektywy 89/48/EWG w odniesieniu do zawodu notariusza, został oddalony. Trybunał uznał, że ze względu na niejasności prawne i kontekst legislacyjny, nie można było stwierdzić istnienia wystarczająco jasnego obowiązku transpozycji dyrektywy w tym zakresie. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że Luksemburg uchybił zobowiązaniom na mocy art. 43 WE, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Koszty postępowania zostały rozdzielone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg przynależności państwowej stanowi niedopuszczalną dyskryminację ze względu na przynależność państwową, zakazaną przez art. 43 WE, ponieważ czynności notarialne w prawie luksemburskim nie są związane z bezpośrednim i szczególnym udziałem w wykonywaniu władzy publicznej.

Uzasadnienie

Trybunał analizował charakter czynności notarialnych w prawie luksemburskim, w tym sporządzanie dokumentów urzędowych, ich moc dowodową i wykonalność, a także udział w egzekucjach i podziałach majątku. Stwierdzono, że czynności te nie wiążą się z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu art. 45 akapit pierwszy WE, który stanowi wyjątek od swobody przedsiębiorczości. Wymóg obywatelstwa jest zatem dyskryminujący i nieuzasadniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Wielkie Księstwo Luksemburgapanstwo_czlonkowskiepozwana
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnejpanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Czeskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Francuskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Łotewskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Litewskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Węgierskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Słowackapanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (9)

Główne

TWE art. 43

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakazuje dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zakresie podejmowania i wykonywania działalności na własny rachunek.

TWE art. 45 § akapit pierwszy

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Stanowi odstępstwo od swobody przedsiębiorczości w odniesieniu do działalności związanej z wykonywaniem władzy publicznej; należy interpretować wąsko.

Pomocnicze

Dyrektywa 89/48/EWG

Dyrektywa Rady 89/48/EWG

Ogólny system uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych; termin transpozycji upłynął 4 stycznia 1991 r.

Dyrektywa 2001/19/WE

Dyrektywa 2001/19/WE

Dyrektywa 2005/36/WE

Dyrektywa 2005/36/WE

Uchyliła dyrektywę 89/48 z dniem 20 października 2007 r.

Ustawa o organizacji notariatu

Ustawa z dnia 19 grudnia 1976 r. dotycząca organizacji notariatu

k.c.

Kodeks cywilny

nouveau code de procédure civile

Nowy kodeks postępowania cywilnego

Ustawa z 25.09.1905

Ustawa z dnia 25 września 1905 r. w sprawie wpisu praw rzeczowych na nieruchomościach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności notarialne w prawie luksemburskim nie są związane z bezpośrednim i szczególnym udziałem w wykonywaniu władzy publicznej w rozumieniu art. 45 akapit pierwszy WE. Wymóg przynależności państwowej dla dostępu do zawodu notariusza stanowi niedopuszczalną dyskryminację ze względu na przynależność państwową, zakazaną przez art. 43 WE.

Odrzucone argumenty

Czynności notarialne są związane z wykonywaniem władzy publicznej ze względu na charakter dokumentów urzędowych, ich moc dowodową i wykonalność. Notariusze uczestniczą w wykonywaniu władzy publicznej poprzez udział w egzekucjach, podziałach majątku i innych czynnościach. Szczególny status notariusza w prawie luksemburskim (kontrola państwa, niezawisłość, zakaz łączenia stanowisk) świadczy o jego udziale w wykonywaniu władzy publicznej. Brak transpozycji dyrektywy 89/48/EWG w odniesieniu do zawodu notariusza był uzasadniony ze względu na jego związek z art. 45 WE.

Godne uwagi sformułowania

odstępstwo to winno być ograniczone tylko do działalności, która rozpatrywana samodzielnie stanowi bezpośrednie i szczególne uczestnictwo w wykonywaniu władzy publicznej. Samo dążenie do tego celu nie może uzasadniać, by niezbędne ku temu prerogatywy były zastrzeżone wyłącznie dla notariuszy będących obywatelami zainteresowanego państwa członkowskiego. notariusze wykonują swój zawód w warunkach konkurencji, co nie jest cechą wykonywania władzy publicznej.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

A. Tizzano

sędzia

J.N. Cunha Rodrigues

sędzia

K. Lenaerts

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sprawozdawca

J.J. Kasel

prezes_izby

R. Silva de Lapuerta

sędzia

E. Juhász

sędzia

G. Arestis

sędzia

M. Ilešič

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 43 i 45 WE w kontekście zawodów regulowanych, zwłaszcza notariatu. Ustalenie, że czynności notarialne nie stanowią wykonywania władzy publicznej w rozumieniu prawa UE, co ma znaczenie dla swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa luksemburskiego i czynności notarialnych w tym kontekście. Interpretacja art. 45 WE jest wąska i wymaga analizy charakteru konkretnych czynności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu swobody przedsiębiorczości w UE i wyjaśnia, które zawody mogą być wyłączone z jej stosowania. Interpretacja pojęcia 'wykonywania władzy publicznej' ma szerokie zastosowanie.

Czy notariusz to urzędnik państwowy? TSUE wyjaśnia granice swobody przedsiębiorczości w UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI