C-509/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w sprawie wykładni dyrektywy AML, wyjaśniając definicję bliskiego współpracownika PEP, zasady wymiany informacji w grupach podmiotów zobowiązanych oraz obowiązki należytej staranności wobec klientów.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy AML (2015/849) w kontekście nałożenia kary na łotewskiego operatora gier hazardowych. Trybunał rozstrzygnął kluczowe kwestie dotyczące definicji „bliskiego współpracownika osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne” (PEP), podkreślając, że samo członkostwo w tym samym stowarzyszeniu nie jest wystarczające, ale stanowi istotną okoliczność. Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że choć grupy podmiotów zobowiązanych mogą wymieniać informacje, nie zwalnia to poszczególnych spółek z obowiązku indywidualnej oceny ryzyka i należytej staranności wobec klienta, a także że obowiązek stosowania środków należytej staranności wobec istniejących klientów jest ciągły, chyba że brak nowych informacji wynika z zaniedbań w monitoringu.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-509/23 dotyczy wykładni dyrektywy (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (dyrektywa AML). Sprawa wywodzi się z postępowania na Łotwie, gdzie operator gier hazardowych „Laimz” SIA został ukarany za naruszenia przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy. Trybunał rozpatrzył sześć pytań prejudycjalnych dotyczących kluczowych aspektów dyrektywy. W zakresie definicji „bliskiego współpracownika osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne” (PEP), Trybunał orzekł, że samo członkostwo w organie wykonawczym tego samego stowarzyszenia nie wystarcza do uznania kogoś za bliskiego współpracownika PEP. Jest to jednak istotna okoliczność, która musi być uwzględniona w indywidualnej ocenie ryzyka. Trybunał uznał również drugie pytanie dotyczące definicji PEP za niedopuszczalne z uwagi na brak wystarczających informacji w aktach sprawy. Kolejne pytania dotyczyły wymiany informacji w ramach grup podmiotów zobowiązanych. Trybunał potwierdził, że dyrektywa AML wymaga od państw członkowskich umożliwienia takim grupom wymiany informacji, co ma na celu zapobieganie powielaniu procedur i ułatwienie spełnienia obowiązków. Jednakże, podkreślono, że taka wymiana informacji nie zwalnia poszczególnych podmiotów z odpowiedzialności za przeprowadzenie własnej, indywidualnej oceny ryzyka i zastosowanie odpowiednich środków należytej staranności wobec klienta. Automatyczne stosowanie decyzji podjętych przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla jednej spółki grupy wobec klientów innej spółki grupy jest niedopuszczalne bez własnej oceny ryzyka. Trybunał odniósł się również do obowiązku stosowania środków należytej staranności wobec istniejących klientów. Potwierdzono, że obowiązek ten jest ciągły i wymaga aktualizacji oceny ryzyka, chyba że brak identyfikacji nowych okoliczności wynika z zaniedbań w bieżącym monitorowaniu. Wreszcie, w kwestii progów transakcyjnych dla gier hazardowych, Trybunał wyjaśnił, że obowiązek stosowania środków należytej staranności przy transakcjach o wartości co najmniej 2000 EUR ma zastosowanie za każdym razem, gdy ten próg jest osiągany, niezależnie od tego, czy transakcje są pojedyncze, czy powiązane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Nie, samo członkostwo nie jest wystarczające, ale stanowi istotną okoliczność do uwzględnienia w ocenie ryzyka.
Uzasadnienie
Dyrektywa AML wymaga indywidualnej oceny ryzyka, a definicja bliskiego współpracownika PEP obejmuje 'inne bliskie stosunki gospodarcze', co wymaga analizy kontekstu, a nie tylko formalnej przynależności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „Laimz” SIA | spolka | skarżący |
| Izložu un azartspēļu uzraudzības inspekcija | organ_krajowy | pozwany |
| rząd łotewski | inne | interwenient |
| rząd fiński | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (32)
Główne
Dyrektywa 2015/849 art. 3 § pkt 11 lit. a)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Definicja 'bliskiego współpracownika OZESP' wymaga analizy innych bliskich stosunków gospodarczych, a nie tylko formalnej przynależności do tego samego organu.
Dyrektywa 2015/849 art. 3 § pkt 9
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Pytanie o definicję OZESP uznane za niedopuszczalne.
Dyrektywa 2015/849 art. 45 § ust. 1 i 8
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Państwa członkowskie są zobowiązane umożliwić podmiotom zobowiązanym z tej samej grupy wymianę informacji, ale nie zwalnia to z indywidualnej oceny ryzyka.
Dyrektywa 2015/849 art. 14 § ust. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Obowiązek stosowania środków należytej staranności wobec istniejących klientów jest ciągły, chyba że brak nowych informacji wynika z zaniedbań w monitoringu.
Dyrektywa 2015/849 art. 11 § lit. d)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Obowiązek stosowania środków należytej staranności w grach hazardowych przy transakcjach o wartości co najmniej 2000 EUR ma zastosowanie za każdym razem, gdy próg ten jest osiągany.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 2015/849 art. 3 § pkt 12 i 15
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Definicje 'kadry kierowniczej wyższego szczebla' i 'grupy' w kontekście wymiany informacji w grupie.
Dyrektywa 2015/849 art. 8 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Podmioty zobowiązane powinny aktualizować oceny ryzyka.
Dyrektywa 2015/849 art. 2 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Definicja podmiotów zobowiązanych, w tym organizatorów gier hazardowych.
Dyrektywa 2015/849 art. 13 § ust. 1 lit. d)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Obowiązek bieżącego monitorowania stosunków gospodarczych.
Dyrektywa 2015/849 art. 13 § ust. 2 i 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Podmioty zobowiązane określają zakres środków należytej staranności w zależności od oceny ryzyka.
Dyrektywa 2015/849 art. 8 § ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Strategie, środki kontroli i procedury muszą być proporcjonalne do charakteru i wielkości podmiotów zobowiązanych.
Dyrektywa 2015/849 art. 20
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Obowiązki podmiotów zobowiązanych w odniesieniu do transakcji z OZESP.
Dyrektywa 2015/849 art. 23
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Rozszerzenie systemów zarządzania ryzykiem na członków rodziny i bliskich współpracowników OZESP.
Dyrektywa 2015/849 art. 3 § pkt 13
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Definicja 'stosunków gospodarczych'.
Dyrektywa 2015/849 art. 8 § ust. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Wymóg uzyskania zgody kadry kierowniczej wyższego szczebla na strategie, środki kontroli i procedury.
Dyrektywa 2015/849 art. 11 § lit. a)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Środki należytej staranności przy nawiązywaniu stosunków gospodarczych.
Dyrektywa 2015/849 art. 3 § pkt 15
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849
Definicja 'grupy'.
Ustawa o zapobieganiu art. 1 § pkt 21
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Definicja grupy w prawie łotewskim.
Ustawa o zapobieganiu art. 1 § pkt 18
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Definicja OZESP w prawie łotewskim.
Ustawa o zapobieganiu art. 3 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Organizatorzy loterii i gier hazardowych jako podmioty zobowiązane.
Ustawa o zapobieganiu art. 11 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Obowiązek należytej staranności przy transakcjach hazardowych o wartości 2000 EUR lub wyższej.
Ustawa o zapobieganiu art. 11 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Środki należytej staranności wobec klienta.
Ustawa o zapobieganiu art. 11 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Przechowywanie i aktualizacja dokumentów, danych i informacji.
Ustawa o zapobieganiu art. 11 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Uwzględnianie ryzyka przy określaniu zakresu należytej staranności.
Ustawa o zapobieganiu art. 11 § ust. 6 i 7
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Informacje o celu i charakterze stosunków gospodarczych oraz bieżące monitorowanie.
Ustawa o zapobieganiu art. 25 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Ustalenie, czy klient stał się OZESP lub bliskim współpracownikiem po nawiązaniu stosunków gospodarczych.
Ustawa o zapobieganiu art. 29 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i rozprzestrzeniania broni (Łotwa)
Uznawanie i przyjmowanie wyników monitoringu od innych instytucji.
Dyrektywa 2018/843
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843
Zmiana dyrektywy 2015/849.
Dyrektywa 2013/34/UE art. 22
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE
Definicja powiązanych jednostek w kontekście grupy.
Dyrektywa 2011/16/UE
Dyrektywa Rady 2011/16/UE
Współpraca administracyjna w dziedzinie opodatkowania.
Rozporządzenie 910/2014
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Identyfikacja elektroniczna i usługi zaufania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Członkostwo w tym samym stowarzyszeniu nie jest wystarczające do uznania za bliskiego współpracownika PEP, ale jest istotną okolicznością. Grupy podmiotów zobowiązanych mogą wymieniać informacje, ale nie zwalnia to z indywidualnej oceny ryzyka. Automatyczne stosowanie decyzji w ramach grupy jest niedopuszczalne bez własnej oceny ryzyka. Obowiązek należytej staranności wobec istniejących klientów jest ciągły, chyba że brak nowych informacji wynika z zaniedbań w monitoringu. Próg 2000 EUR dla gier hazardowych ma zastosowanie za każdym razem, gdy jest osiągany.
Odrzucone argumenty
Argument, że samo członkostwo w tym samym stowarzyszeniu automatycznie kwalifikuje osobę jako bliskiego współpracownika PEP. Argument, że wymiana informacji w grupie zwalnia z indywidualnej oceny ryzyka. Argument, że automatyczne stosowanie decyzji w ramach grupy jest dopuszczalne. Argument, że nie ma obowiązku stosowania środków należytej staranności wobec istniejących klientów, jeśli nie upłynął termin i nie ma nowych okoliczności. Argument, że próg 2000 EUR dla gier hazardowych ma zastosowanie tylko jednorazowo lub w określonym przedziale czasowym.
Godne uwagi sformułowania
„bliskie stosunki gospodarcze” „podejście oparte na ocenie ryzyka” „indywidualna ocena każdego przypadku” „nie zwalnia jednak danego podmiotu zobowiązanego z odpowiedzialności za dochowanie należytej staranności” „automatyczne stosowanie decyzji [...] bez dokonania własnej oceny ryzyka” „brak identyfikacji tych okoliczności nie może wynikać z uchybień w bieżącym monitorowaniu” „za każdym razem, gdy łączna wartość transakcji wynosi co najmniej 2000 EUR”
Skład orzekający
T. von Danwitz
wiceprezes Trybunału pełniący obowiązki prezesa szóstej izby
A. Kumin
sprawozdawca
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy AML dotyczących definicji PEP i bliskich współpracowników, wymiany informacji w grupach podmiotów zobowiązanych, obowiązków należytej staranności wobec klientów oraz progów transakcyjnych w hazardzie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, które jest implementowane w prawie krajowym państw członkowskich. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z zapobieganiem praniu pieniędzy, w tym definicji osób podwyższonego ryzyka (PEP) i zasad działania grup finansowych, co jest istotne dla sektora finansowego i hazardowego.
“Czy członkostwo w stowarzyszeniu czyni Cię bliskim współpracownikiem polityka? TSUE wyjaśnia zasady AML.”
Sektor
hazard
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI