C-509/11
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przewoźnicy kolejowi nie mogą wyłączać obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienia w przypadku siły wyższej, a organy krajowe nie mogą narzucać konkretnych treści warunków odszkodowań, jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 1371/2007 w sprawie praw pasażerów w ruchu kolejowym. Pytanie prejudycjalne dotyczyło możliwości wyłączenia przez przewoźnika kolejowego obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienie w przypadku siły wyższej oraz uprawnień organu krajowego do narzucania treści warunków odszkodowań. Trybunał orzekł, że przewoźnicy nie mogą wyłączać tego obowiązku, a organy krajowe mogą działać tylko w ramach prawa krajowego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 17 i 30 rozporządzenia (WE) nr 1371/2007 dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym. Sprawa wyłoniła się ze skargi ÖBB-Personenverkehr AG na decyzję Schienen-Control Kommission, która nakazała zmianę warunków przyznawania odszkodowań pasażerom. ÖBB-Personenverkehr AG twierdziło, że rozporządzenie pozwala na wyłączenie odszkodowania w przypadku siły wyższej, powołując się na art. 15 rozporządzenia odsyłający do art. 32 przepisów ujednoliconych CIV. Komisja natomiast argumentowała, że art. 17 rozporządzenia ma charakter wyczerpujący i nie przewiduje takich wyłączeń. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odpowiadając na pytania prejudycjalne, orzekł, że art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007 należy interpretować w ten sposób, że przedsiębiorstwo kolejowe nie ma prawa zawrzeć w swoich ogólnych warunkach przewozu klauzuli, na mocy której jest ono zwolnione z obowiązku przyznania odszkodowania za opóźnienie, jeżeli opóźnienie spowodowane jest działaniem siły wyższej lub jedną z przyczyn wymienionych w art. 32 ust. 2 przepisów ujednoliconych CIV. Trybunał podkreślił, że system odszkodowań na podstawie art. 17 rozporządzenia ma charakter ryczałtowy i kompensuje cenę biletu, a nie szkody w rozumieniu art. 32 ust. 1 CIV. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 30 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1371/2007 nie upoważnia organu krajowego do narzucania przedsiębiorstwu kolejowemu konkretnej treści warunków przyznawania odszkodowań, jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje. Organy krajowe powinny jednak interpretować i stosować prawo krajowe w świetle celów rozporządzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przewoźnik kolejowy nie ma prawa zawrzeć w swoich ogólnych warunkach przewozu klauzuli, na mocy której jest on zwolniony z obowiązku przyznania odszkodowania za opóźnienie, jeżeli opóźnienie spowodowane jest działaniem siły wyższej lub jedną z przyczyn wymienionych w art. 32 ust. 2 przepisów ujednoliconych CIV.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007 ma charakter wyczerpujący i nie przewiduje wyłączeń z obowiązku odszkodowania w przypadku siły wyższej. System odszkodowań na podstawie art. 17 ma inny cel i charakter niż system odpowiedzialności oparty na art. 32 ust. 1 CIV. Prawodawca Unii celowo nie wprowadził możliwości wyłączenia odszkodowania w takich przypadkach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pasażerowie (w zakresie ochrony praw)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| ÖBB-Personenverkehr AG | spolka | skarżący |
| Schienen-Control Kommission | organ_krajowy | inna_strona |
| Bundesministerin für Verkehr, Innovation und Technologie | organ_krajowy | inna_strona |
| Rząd austriacki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd szwedzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Rozporządzenie nr 1371/2007 art. 17
Rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym
Określa minimalne kwoty odszkodowania za opóźnienie, które nie mogą być wyłączone przez przewoźnika w przypadku siły wyższej.
Rozporządzenie nr 1371/2007 art. 30 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym
Państwa członkowskie wyznaczają organy odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów, które podejmują niezbędne kroki do zapewnienia przestrzegania praw pasażerów. Nie upoważnia to jednak organu do narzucania treści warunków odszkodowań, jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje.
Pomocnicze
COTIF art. 32 § 2
Konwencja o międzynarodowym przewozie kolejami z dnia 9 maja 1980 r., zmieniona protokołem wileńskim z dnia 3 czerwca 1999 r.
Określa podstawy wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, które nie mają zastosowania do obowiązku odszkodowania na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 4 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy, nakazująca organom państw członkowskich podejmowanie odpowiednich środków w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z prawa Unii.
ustawa o kolei art. 22a § 1
Ustawa federalna o kolei, taborze kolejowym i ruchu kolejowym
ustawa o kolei art. 78b § 2
Ustawa federalna o kolei, taborze kolejowym i ruchu kolejowym
Umożliwia organowi krajowemu uznanie warunków przyznawania odszkodowań za bezskuteczne, jeśli są niezgodne z art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007 ma charakter wyczerpujący i nie przewiduje wyłączeń z obowiązku odszkodowania w przypadku siły wyższej. System odszkodowań na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007 ma inny cel i charakter niż system odpowiedzialności oparty na art. 32 ust. 1 CIV. Prawodawca Unii celowo nie wprowadził możliwości wyłączenia odszkodowania w przypadku siły wyższej. Art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1371/2007 nie stanowi podstawy prawnej do narzucania przez organy krajowe treści warunków odszkodowań, jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje. Organy krajowe powinny interpretować prawo krajowe w świetle celów rozporządzenia nr 1371/2007.
Odrzucone argumenty
Przewoźnik kolejowy może wyłączyć obowiązek wypłaty odszkodowania za opóźnienie w przypadku siły wyższej, powołując się na art. 15 rozporządzenia nr 1371/2007 odsyłający do art. 32 przepisów ujednoliconych CIV. Podstawy wyłączenia odpowiedzialności przewidziane w innych rozporządzeniach dotyczących transportu (np. lotniczego) mogą być stosowane per analogiam do transportu kolejowego. Ogólna zasada prawa Unii dotycząca siły wyższej powinna mieć zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
System odszkodowań dla pasażerów w przypadku opóźnień oparty był na takiej samej zasadzie jak system międzynarodowy przewidziany w COTIF Odszkodowanie, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007, jako że oblicza się je na podstawie ceny biletu, ma kompensować cenę zapłaconą przez pasażera w zamian za usługę, która nie została ostatecznie wykonana zgodnie z umową przewozu. Prawodawca Unii rozmyślnie odmówił ustanowienia przepisu, zgodnie z którym przedsiębiorstwa kolejowe są zwolnione z obowiązku przyznania odszkodowania za opóźnienie w okolicznościach, o których mowa w art. 32 ust. 2. Organy krajowe powinny podejmować odpowiednie środki w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z rozporządzenia nr 1371/2007. Aby zagwarantować mu pełną skuteczność i zapewnić ochronę praw, które przyznaje ono jednostkom, wspomniane organy mają obowiązek intepretować i stosować prawo krajowe tak dalece, jak to możliwe, w świetle brzmienia i celu rozporządzenia, aby osiągnąć zmierzony w nim rezultat.
Skład orzekający
A. Tizzano
prezes_izby
M. Berger
sędzia
A. Borg Barthet
sprawozdawca
E. Levits
sędzia
J.J. Kasel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących praw pasażerów w transporcie kolejowym, w szczególności w zakresie odszkodowań za opóźnienia i roli siły wyższej, a także kompetencji organów krajowych w egzekwowaniu prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia UE (nr 1371/2007) i jego interpretacji w kontekście prawa austriackiego. Niektóre wnioski dotyczące kompetencji organów krajowych mogą być zależne od specyfiki prawa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jest istotna dla milionów pasażerów podróżujących koleją w UE i wyjaśnia ważne kwestie dotyczące ich praw w przypadku opóźnień, zwłaszcza w kontekście siły wyższej. Ma też znaczenie dla organów regulacyjnych i przewoźników.
“Siła wyższa nie zwalnia przewoźników kolejowych z obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienia – orzeka TSUE!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI