C-508/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-03-22
cjeuprawo_ue_ogolnepraworzadnosc-niezaleznosc-sadowWysokatrybunal
praworządnośćniezależność sądówskuteczna ochrona sądowapowoływanie sędziówTSUEPolskaIzba DyscyplinarnaSąd Najwyższy

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Najwyższy (Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) za niedopuszczalny, stwierdzając, że pytania prejudycjalne wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię prawa UE złożonego przez polski Sąd Najwyższy w związku z powództwem o ustalenie nieistnienia stosunku służbowego sędziego J.M. Sąd odsyłający kwestionował ważność powołania J.M. ze względu na rzekome naruszenia prawa UE w procesie nominacyjnym. Trybunał uznał jednak, że pytania prejudycjalne były nieodłącznie związane z inną sprawą, a nie z postępowaniem głównym, i wykraczały poza jego kompetencje.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy (Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) w związku z powództwem cywilnym dotyczącym ustalenia nieistnienia stosunku służbowego sędziego J.M. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do wykładni prawa Unii w kontekście polskiego procesu nominacyjnego sędziów, w szczególności w zakresie zasady skutecznej ochrony sądowej i wymogu niezawisłego sądu. Sąd odsyłający podnosił, że polskie przepisy mogły uniemożliwić skuteczną kontrolę sądową nad powołaniami sędziów. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, po analizie sprawy, uznał wniosek za niedopuszczalny. Stwierdził, że pytania prejudycjalne były nieodłącznie związane z inną sprawą, a nie z postępowaniem głównym, i w związku z tym wykraczały poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału określonej w art. 267 TFUE. Trybunał podkreślił, że procedura prejudycjalna ma służyć rozstrzyganiu sporów, a nie udzielaniu opinii doradczych w sprawach hipotetycznych lub powiązanych z innymi postępowaniami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ pytania prejudycjalne wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału określonej w art. 267 TFUE.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że pytania prejudycjalne były nieodłącznie związane z inną sprawą, a nie z postępowaniem głównym, co czyni wniosek niedopuszczalnym. Procedura prejudycjalna ma służyć rozstrzyganiu sporów, a nie udzielaniu opinii doradczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

brak rozstrzygnięcia merytorycznego

Strony

NazwaTypRola
M.F.osoba_fizycznaskarżący
J.M.osoba_fizycznapozwany
Prokurator Generalnyorgan_krajowyinterwenient
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_krajowyinterwenient
Rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Procedura prejudycjalna służy dostarczeniu sądowi krajowemu elementów wykładni prawa UE niezbędnych do rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu; nie służy wydawaniu opinii doradczych w sprawach hipotetycznych lub wykraczających poza funkcję sądowniczą Trybunału.

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Państwa członkowskie zapewniają sądy zdolne do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii, które to sądy muszą być niezawisłe i ustanowione na mocy ustawy.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy i skutecznej ochrony praw wynikających z prawa UE.

KPP art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej i rzetelnego procesu sądowego.

Pomocnicze

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Wartości Unii, w tym praworządność.

TUE art. 6 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Poszanowanie praw podstawowych.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 33 § 1

Nawiązanie stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 27 § 1

Właściwość Izby Dyscyplinarnej.

p.u.s.p. art. 110 § 3

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wyznaczenie sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania sprawy.

ustawa o KRS art. 44 § 1a

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Odwołanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach powoływania sędziów Sądu Najwyższego (w brzmieniu obowiązującym w określonym czasie).

ustawa o KRS art. 44 § 1b

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Skutek prawny odwołań w sprawach powoływania sędziów Sądu Najwyższego (w brzmieniu obowiązującym w określonym czasie).

Konstytucja art. 144 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymóg kontrasygnaty dla aktów urzędowych Prezydenta RP (z wyłączeniem powoływania sędziów).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny, ponieważ pytania prejudycjalne wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału i są nieodłącznie związane z inną sprawą, a nie z postępowaniem głównym.

Godne uwagi sformułowania

procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych pytania skierowane do Trybunału w niniejszej sprawie wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej powierzonej Trybunałowi na mocy art. 267 TFUE

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Prechal

sprawozdawca

K. Jürimäe

prezes izby

C. Lycourgos

prezes izby

E. Regan

prezes izby

S. Rodin

prezes izby

N. Jääskinen

prezes izby

M. Ilešič

sędzia

F. Biltgen

sędzia

A. Kumin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących praworządności i niezależności sądów w państwach członkowskich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z polskim prawem nominacyjnym sędziów, odsyłając do wcześniejszych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a także relacji między polskim prawem krajowym a prawem UE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

TSUE odsyła polski Sąd Najwyższy z kwestionowaniem nominacji sędziowskich – dlaczego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI