C-508/18 i C-82/19 PPU

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-05-27
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_w_sprawach_karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniaorgan sądowyniezależnośćwładza wykonawczaprokuraturawspółpraca sądowaprawa podstawowewzajemne uznawanie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prokuratury państw członkowskich, które podlegają instrukcjom władzy wykonawczej, nie mogą być uznawane za 'organy sądowe' właściwe do wydawania europejskich nakazów aresztowania.

Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia 'organu sądowego' w kontekście europejskiego nakazu aresztowania. Irlandzkie sądy pytały, czy prokuratury niemieckie, które podlegają instrukcjom ministra sprawiedliwości, mogą wydawać takie nakazy. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując niemieckie przepisy, stwierdził, że prokuratury te nie spełniają wymogu niezależności od władzy wykonawczej, a zatem nie mogą być uznane za organy sądowe w rozumieniu decyzji ramowej.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 6 ust. 1 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sprawy C-508/18 i C-82/19 PPU zostały zainicjowane przez irlandzkie sądy (Supreme Court i High Court) w związku z wykonaniem europejskich nakazów aresztowania wydanych przez niemieckie prokuratury (w Lubece i Zwickau) przeciwko obywatelom Litwy i Rumunii. Głównym problemem było ustalenie, czy prokuratury te, ze względu na ich pozycję w niemieckim systemie prawnym i potencjalną podległość wobec ministra sprawiedliwości, mogą być uznane za 'organy sądowe' właściwe do wydania europejskiego nakazu aresztowania. Trybunał Sprawiedliwości UE przypomniał, że zasada wzajemnego uznawania i zaufania między państwami członkowskimi jest kluczowa dla funkcjonowania przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Zgodnie z decyzją ramową, europejski nakaz aresztowania musi być wydany przez 'organ sądowy'. Trybunał podkreślił, że pojęcie to wymaga jednolitej wykładni w całej UE i obejmuje organy uczestniczące w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, które nie są częścią władzy wykonawczej. Analizując niemieckie przepisy (GVG), Trybunał stwierdził, że chociaż prokuratury odgrywają kluczową rolę w ściganiu i prowadzeniu postępowań, to możliwość wydawania przez ministra sprawiedliwości indywidualnych instrukcji (nawet jeśli rzadko stosowana lub ograniczona przez inne przepisy) narusza wymóg niezależności od władzy wykonawczej. W konsekwencji, prokuratury te nie mogą być uznane za 'wydające nakaz organy sądowe' w rozumieniu decyzji ramowej, co może prowadzić do odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prokuratura, która jest narażona na ryzyko podlegania indywidualnym poleceniom lub instrukcjom ze strony organu władzy wykonawczej, takiego jak minister sprawiedliwości, w ramach podejmowania decyzji w sprawie wydania europejskiego nakazu aresztowania, nie może być uznana za 'wydający nakaz organ sądowy'.

Uzasadnienie

Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując niemieckie przepisy, stwierdził, że możliwość wydawania przez ministra sprawiedliwości instrukcji prokuraturze narusza wymóg niezależności od władzy wykonawczej. Nawet jeśli takie instrukcje są rzadko stosowane lub ograniczone, samo ryzyko ich wydania uniemożliwia uznanie prokuratury za organ sądowy w rozumieniu decyzji ramowej, która wymaga niezależności od władzy wykonawczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

osoby, przeciwko którym wydano europejskie nakazy aresztowania (OG i PI)

Strony

NazwaTypRola
OGosoba_fizycznaosoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania
PIosoba_fizycznaosoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania
Minister for Justice and Equalityorgan_krajowyinterwenient
rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd litewskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd austriackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 6 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Pojęcie 'wydającego nakaz organu sądowego' wymaga jednolitej wykładni w całej UE i nie może być pozostawione ocenie każdego państwa członkowskiego. Obejmuje organy uczestniczące w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, które nie podlegają władzy wykonawczej.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Europejski nakaz aresztowania jest decyzją sądową wydaną przez organ sądowy.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

GVG art. 146

Gerichtsverfassungsgesetz

Przepis prawa niemieckiego stanowiący, że urzędnicy prokuratury są zobowiązani wykonywać instrukcje służbowe przełożonych.

GVG art. 147

Gerichtsverfassungsgesetz

Przepis prawa niemieckiego określający nadzór i kierownictwo nad prokuraturą przez ministra sprawiedliwości.

EAW Act art. 2 § 1

European Arrest Warrant Act 2003

Definicja 'organu sądowego' w prawie irlandzkim.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prokuratury niemieckie podlegają ministrowi sprawiedliwości, co narusza wymóg niezależności od władzy wykonawczej. Ryzyko podlegania instrukcjom władzy wykonawczej uniemożliwia uznanie prokuratury za 'organ sądowy' w rozumieniu decyzji ramowej.

Odrzucone argumenty

Prokuratury są organami wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych i powinny być uznawane za organy sądowe. Nawet jeśli prokuratury podlegają ministrowi, istnieją gwarancje prawne ograniczające to ryzyko. Brak faktycznego wydania instrukcji w konkretnych sprawach.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'organu sądowego' wymaga autonomicznej i jednolitej w całej Unii wykładni nie można pozostawić ocenie każdego z państw członkowskich nie oznacza wyłącznie sędziów lub sądów, ale może obejmować organy uczestniczące w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych w odróżnieniu, w szczególności, od ministerstw lub służb policji, które należą do władzy wykonawczej ryzyko, że władza wykonawcza może wywierać wpływ na prokuraturę w indywidualnym przypadku, nie pozwala zagwarantować, że [...] prokuratura ta spełnia gwarancje działania w sposób niezależny

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

M. Vilaras

prezes_izby

T. von Danwitz

prezes_izby

C. Toader

prezes_izby

F. Biltgen

prezes_izby

K. Jürimäe

sprawozdawca

C. Lycourgos

prezes_izby

L. Bay Larsen

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sędzia

S. Rodin

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że prokuratury podlegające władzy wykonawczej nie mogą być uznawane za organy sądowe właściwe do wydawania europejskich nakazów aresztowania."

Ograniczenia: Dotyczy głównie państw, w których prokuratury mają podobną strukturę organizacyjną i podległość wobec władzy wykonawczej jak w analizowanym przypadku Niemiec.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności wymiaru sprawiedliwości i wpływu władzy wykonawczej na procesy karne, co ma znaczenie dla praworządności w UE.

Czy prokurator to sędzia? TSUE rozstrzyga kluczową kwestię dla europejskiego nakazu aresztowania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI