C-507/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-03
cjeupodatkiVAT — obniżenie podstawy opodatkowaniaWysokatrybunal
VATpodstawa opodatkowaniaobniżenienieściągalność wierzytelnościtermin przedawnieniaprawo UEneutralność podatkowaskuteczność

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że termin przedawnienia na obniżenie podstawy opodatkowania VAT z powodu nieściągalnej wierzytelności powinien biec od dnia jej nieściągalności, a nie od pierwotnej daty dostawy.

Sprawa dotyczyła węgierskiej spółki FGSZ, która domagała się obniżenia podstawy opodatkowania VAT z powodu niewypłacalności dłużnika. Węgierskie przepisy uzależniały to prawo od 5-letniego terminu przedawnienia, liczonego od daty pierwotnej dostawy. Spółka złożyła wniosek po upływie tego terminu, ale przed upływem 5 lat od stwierdzenia nieściągalności wierzytelności. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy takie liczenie terminu jest zgodne z prawem UE. Trybunał uznał, że termin powinien biec od dnia stwierdzenia nieściągalności wierzytelności, aby zapewnić zgodność z zasadami neutralności podatkowej i skuteczności.

Postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-507/20 dotyczy wykładni art. 90 dyrektywy VAT w kontekście obniżenia podstawy opodatkowania w przypadku całkowitego lub częściowego braku zapłaty ceny przez dłużnika, którego wierzytelność stała się ostatecznie nieściągalna. Sprawa wywodzi się ze sporu między węgierską spółką FGSZ Földgázszállító Zrt. a węgierską administracją podatkową. FGSZ zadeklarowała i zapłaciła VAT od faktur wystawionych w latach 2010-2011. Dłużnik popadł w upadłość, a wierzytelność FGSZ została uznana za nieściągalną w grudniu 2019 r. Spółka złożyła wniosek o zwrot VAT, jednak organ podatkowy odmówił, powołując się na 5-letni termin przedawnienia przewidziany w prawie węgierskim, który rozpoczął bieg od daty pierwotnej dostawy (styczeń 2011 r.) i upłynął w grudniu 2016 r. Sąd odsyłający (Pécsi Törvényszék) zawiesił postępowanie i zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy węgierska praktyka liczenia terminu przedawnienia od daty dostawy, zamiast od daty stwierdzenia nieściągalności wierzytelności, jest zgodna z prawem Unii, w szczególności z zasadami neutralności podatkowej, skuteczności i proporcjonalności. Trybunał, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (m.in. wyroki w sprawach Volkswagen i Biosafe), stwierdził, że prawo Unii stoi na przeszkodzie sytuacji, w której podatnik jest pozbawiany prawa do obniżenia podstawy opodatkowania VAT z powodu upływu terminu przedawnienia, jeśli termin ten rozpoczął bieg przed faktycznym stwierdzeniem nieściągalności wierzytelności. Trybunał podkreślił, że zasada neutralności podatkowej wymaga, aby podstawa opodatkowania odzwierciedlała faktycznie otrzymane świadczenie wzajemne, a organy podatkowe nie mogą pobierać VAT wyższego niż kwota faktycznie otrzymana przez dostawcę. Zasada skuteczności wymaga, aby przepisy krajowe nie czyniły nadmiernie trudnym lub niemożliwym skorzystania z praw wynikających z prawa Unii. W związku z tym Trybunał orzekł, że termin przedawnienia na obniżenie podstawy opodatkowania VAT z powodu nieściągalnej wierzytelności powinien być liczony od dnia, w którym wierzytelność stała się ostatecznie nieściągalna, a nie od daty pierwotnego zobowiązania do zapłaty. W przypadku gdy prawo krajowe jest niezgodne z tym wymogiem, podatnik może powołać się bezpośrednio na przepisy prawa Unii.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Termin przedawnienia na obniżenie podstawy opodatkowania VAT z powodu nieściągalnej wierzytelności powinien być liczony od dnia, w którym wierzytelność stała się ostatecznie nieściągalna.

Uzasadnienie

Prawo UE wymaga, aby obniżenie podstawy opodatkowania VAT odzwierciedlało faktycznie otrzymane świadczenie. Zasada skuteczności wymaga, aby terminy krajowe nie uniemożliwiały skorzystania z tego prawa. Liczenie terminu od daty dostawy, gdy nieściągalność nastąpiła wiele lat później, narusza te zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
FGSZ Földgázszállító Zrt.spolkaskarżący
Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatóságaorgan_krajowypozwany

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa VAT art. 90 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Podstawa opodatkowania jest obniżana, gdy po dokonaniu dostawy podatnik nie otrzymuje części lub całości świadczenia wzajemnego. Organy podatkowe nie mogą pobierać VAT wyższego niż faktycznie otrzymany przez podatnika.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 90 § 2

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Państwa członkowskie mogą odstąpić od zastosowania ust. 1 w przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności, ale nie mogą całkowicie wyłączyć obniżenia podstawy opodatkowania.

Dyrektywa VAT art. 185 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Korekta VAT jest dokonywana w przypadku zmiany czynników uwzględnianych przy określaniu kwoty odliczenia, np. obniżki ceny.

Dyrektywa VAT art. 273 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom.

Ordynacja podatkowa (HU) art. 4 § 3 lit. b)

Ustawa nr XCII z 2003 r. Ordynacja podatkowa

Zwrot VAT jest traktowany jako wsparcie finansowe z budżetu państwa i podlega przepisom o przedawnieniu.

Ordynacja podatkowa (HU) art. 164 § 1

Ustawa nr XCII z 2003 r. Ordynacja podatkowa

Prawo do ubiegania się o wsparcie finansowe z budżetu państwa wygasa z upływem 5-letniego terminu przedawnienia, który rozpoczyna bieg od roku, w którym powstało prawo do złożenia wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin przedawnienia na obniżenie podstawy opodatkowania VAT powinien biec od dnia stwierdzenia nieściągalności wierzytelności, a nie od daty pierwotnej dostawy. Prawo UE wymaga, aby obniżenie podstawy opodatkowania odzwierciedlało faktycznie otrzymane świadczenie. Zasada skuteczności wymaga, aby przepisy krajowe nie uniemożliwiały skorzystania z praw wynikających z prawa UE.

Odrzucone argumenty

Węgierskie przepisy o 5-letnim terminie przedawnienia, licząc od daty dostawy, są zgodne z prawem UE.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe nie mogą pobierać z tytułu VAT kwoty wyższej od tej, którą otrzymał podatnik możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwrot VAT bez żadnego ograniczenia w czasie byłaby sprzeczna z zasadą pewności prawa termin ten musi być liczony nie od dnia wykonania pierwotnie przewidzianego zobowiązania do zapłaty, lecz od dnia, w którym wierzytelność stała się ostatecznie nieściągalna

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes szóstej izby

C. Toader

sprawozdawczyni

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu przedawnienia dla obniżenia podstawy opodatkowania VAT w przypadku wierzytelności nieściągalnych; zgodność przepisów krajowych z zasadami neutralności podatkowej i skuteczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieściągalności wierzytelności i sposobu liczenia terminu przedawnienia w prawie krajowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego (VAT od nieściągalnych długów) i pokazuje, jak prawo UE może chronić podatników przed niekorzystnymi przepisami krajowymi.

VAT od nieściągalnych długów: TSUE wyjaśnia, od kiedy liczyć termin na zwrot pieniędzy!

Sektor

finanse

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę