C-506/16
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym wyłączającym odszkodowanie dla kierowcy odpowiedzialnego za wypadek, w którym zginął jego małżonek-pasażer.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE dotyczących ubezpieczeń komunikacyjnych w kontekście wypadku, w którym kierowca był odpowiedzialny za śmierć swojego małżonka-pasażera. Portugalskie prawo wyłączało odszkodowanie dla kierowcy odpowiedzialnego za wypadek, w którym zginął jego małżonek. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy UE sprzeciwiają się takiemu wyłączeniu. Trybunał uznał, że prawo UE nie harmonizuje systemów odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich i nie sprzeciwia się przepisom krajowym wyłączającym odszkodowanie dla kierowcy odpowiedzialnego za śmierć małżonka-pasażera.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw UE dotyczących ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej z tytułu użytkowania pojazdów mechanicznych. Sprawa wywodziła się z wypadku drogowego w Portugalii, w którym kierowca, José Joaquim Neto de Sousa, był odpowiedzialny za śmierć swojej małżonki, która była pasażerem pojazdu. Portugalskie prawo (art. 7 ust. 3 Decreto‑Lei n.º 522/85) wyłączało odszkodowanie za szkody materialne dla kierowcy odpowiedzialnego za wypadek, w którym zginął jego małżonek. Sąd odsyłający, Tribunal da Relação do Porto, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy przepisy dyrektyw 84/5/EWG i 90/232/EWG sprzeciwiają się takiemu wyłączeniu. Trybunał przypomniał, że dyrektywy te mają na celu zapewnienie swobodnego ruchu pojazdów i osób oraz ochronę ofiar wypadków, ale nie harmonizują systemów odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich. Stwierdził, że obowiązek objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej szkód poniesionych przez osoby trzecie jest odrębny od zakresu odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego, który jest zasadniczo regulowany przez prawo krajowe. Trybunał uznał, że portugalskie przepisy, wyłączające prawo kierowcy odpowiedzialnego za wypadek do odszkodowania za własną szkodę materialną wynikającą ze śmierci małżonka-pasażera, nie naruszają prawa Unii, ponieważ nie ograniczają one objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej szkód wyrządzonych osobom trzecim. Wnioskiem jest, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które wyłączają odszkodowanie dla kierowcy w takiej sytuacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dyrektyw UE nie sprzeciwiają się takim przepisom krajowym.
Uzasadnienie
Dyrektywy UE dotyczące ubezpieczeń komunikacyjnych nie harmonizują systemów odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich. Ich celem jest zapewnienie objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone osobom trzecim, ale zakres odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego jest zasadniczo regulowany przez prawo krajowe. Przepisy krajowe wyłączające odszkodowanie dla kierowcy odpowiedzialnego za śmierć małżonka-pasażera nie naruszają prawa UE, ponieważ nie ograniczają one objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej szkód wyrządzonych osobom trzecim.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
państwo członkowskie (Estado português)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| José Joaquim Neto de Sousa | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Estado português | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
druga dyrektywa art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 84/5/EWG
Pokrywa obowiązkowo zarówno szkody majątkowe, jak i uszkodzenia ciała.
druga dyrektywa art. 3
Dyrektywa Rady 84/5/EWG
Członkowie rodziny ubezpieczającego lub kierowcy nie mogą być wyłączeni z możliwości skorzystania z ubezpieczenia osobowego ze względu na związek pokrewieństwa lub powinowactwa.
trzecia dyrektywa art. 1
Dyrektywa Rady 90/232/EWG
Obejmuje odpowiedzialność z tytułu uszkodzenia ciała wszystkich pasażerów, innych niż kierowca.
dekret z mocą ustawy nr 522/85 art. 7 § 1
Decreto‑Lei n.º 522/85
Szkody wynikłe z obrażeń cielesnych poniesionych przez kierowcę ubezpieczonego pojazdu nie są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem.
dekret z mocą ustawy nr 522/85 art. 7 § 3
Decreto‑Lei n.º 522/85
W przypadku śmierci małżonka kierowcy, wszelkie odszkodowanie za szkody niematerialne na rzecz ponoszącego winę sprawcy wypadku jest wyłączone.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
k.c. art. 495 § 3
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE nie harmonizuje systemów odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich. Zakres odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego jest zasadniczo regulowany przez prawo krajowe. Przepisy krajowe wyłączające odszkodowanie dla kierowcy odpowiedzialnego za śmierć małżonka-pasażera nie naruszają prawa UE, ponieważ nie ograniczają one objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej szkód wyrządzonych osobom trzecim.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej szkód poniesionych w związku z ruchem pojazdów mechanicznych przez osoby trzecie jest rzeczą odrębną od zakresu odszkodowania za te szkody z tytułu odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego państwa członkowskie zachowują swobodę w określaniu systemu odpowiedzialności cywilnej mającego zastosowanie do szkód wynikających z ruchu pojazdów mechanicznych przepisy krajowe regulujące odszkodowania z tytułu wypadków wynikających z ruchu pojazdów nie mogą pozbawiać skuteczności (effet utile) dyrektyw pierwszej, drugiej i trzeciej
Skład orzekający
E. Regan
prezes izby
A. Arabadjiev
sprawozdawca
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu dyrektyw UE dotyczących ubezpieczeń komunikacyjnych w kontekście przepisów krajowych ograniczających odpowiedzialność kierowcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia odszkodowania dla kierowcy odpowiedzialnego za śmierć małżonka-pasażera; nie dotyczy bezpośrednio prawa pasażera do odszkodowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa porusza ważny temat odpowiedzialności w wypadkach drogowych i relacji między prawem unijnym a krajowym, choć jej fakty są dość specyficzne.
“Czy kierowca odpowiedzialny za śmierć małżonka w wypadku może liczyć na odszkodowanie? TSUE wyjaśnia granice prawa UE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI