Orzeczenie · 2021-05-12

C-505/19

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2021-05-12
cjeuprawo_ue_ogolnezasada ne bis in idem, swobodny przepływ osób, ochrona danych osobowychWysokatrybunal
ne bis in idemswoboda przemieszczaniaczerwona nota Interpoluochrona danych osobowychekstradycjazasada wzajemnego zaufaniapostępowanie karnesłużby policyjne

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen (KWUS), art. 50 Karty praw podstawowych UE oraz art. 21 TFUE, a także dyrektywy (UE) 2016/680 w sprawie ochrony danych osobowych. Sprawa dotyczyła obywatela Niemiec (WS), wobec którego Interpol wydał czerwoną notę na wniosek USA w celu ustalenia miejsca pobytu i ewentualnej ekstradycji. W Niemczech postępowanie karne dotyczące tych samych czynów zostało umorzone na podstawie § 153a StPO po zapłaceniu przez WS określonej kwoty. WS wniósł skargę przeciwko Republice Federalnej Niemiec, domagając się usunięcia czerwonej noty, twierdząc, że jej istnienie narusza zasadę ne bis in idem (art. 54 KWUS, art. 50 Karty) oraz prawo do swobodnego przemieszczania się (art. 21 TFUE), a także że przetwarzanie jego danych osobowych zawartych w nocie narusza dyrektywę 2016/680. Sąd odsyłający (Verwaltungsgericht Wiesbaden) zadał sześć pytań prejudycjalnych. Trybunał uznał pytania od pierwszego do czwartego oraz szóste za dopuszczalne, odrzucając piąte pytanie jako niedopuszczalne. W odniesieniu do pytań od pierwszego do trzeciego, Trybunał orzekł, że art. 54 KWUS, art. 50 Karty i art. 21 ust. 1 TFUE nie stoją na przeszkodzie tymczasowemu zatrzymaniu osoby objętej czerwoną notą Interpolu, chyba że w prawomocnym orzeczeniu sądowym stwierdzono, że proces tej osoby zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku za te same czyny, na których opiera się nota. Tymczasowe zatrzymanie jest dopuszczalne, dopóki nie zostanie wykazane, że zasada ne bis in idem ma zastosowanie. W odniesieniu do pytań czwartego i szóstego, Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2016/680 w związku z art. 54 KWUS i art. 50 Karty nie stoją na przeszkodzie przetwarzaniu danych osobowych zawartych w czerwonej nocie Interpolu, dopóki nie zostanie wykazane, że zasada ne bis in idem ma zastosowanie, pod warunkiem że przetwarzanie jest zgodne z dyrektywą i niezbędne do wykonania zadań właściwego organu. W przypadku stwierdzenia zastosowania zasady ne bis in idem, dane powinny zostać usunięte lub opatrzone stosowną wzmianką.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście czerwonych not Interpolu, swobody przemieszczania się oraz przetwarzania danych osobowych w ramach współpracy policyjnej między państwami członkowskimi UE i państwami trzecimi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania karnego w Niemczech i czerwonej noty Interpolu. Stosowanie do innych jurysdykcji lub rodzajów postępowań może wymagać analizy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy tymczasowe zatrzymanie osoby objętej czerwoną notą Interpolu, wydaną na wniosek państwa trzeciego, narusza zasadę ne bis in idem (art. 54 KWUS, art. 50 Karty) oraz prawo do swobodnego przemieszczania się (art. 21 TFUE), jeśli w państwie członkowskim postępowanie karne dotyczące tych samych czynów zostało umorzone po spełnieniu przez podejrzanego określonych warunków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, tymczasowe zatrzymanie nie narusza tych przepisów, dopóki nie zostanie prawomocnie stwierdzono, że zasada ne bis in idem ma zastosowanie.

Uzasadnienie

Zasada ne bis in idem i prawo do swobodnego przemieszczania się mogą być ograniczone w celu zapobiegania bezkarności, jeśli nie ma pewności co do zastosowania zasady ne bis in idem. Tymczasowe zatrzymanie jest dopuszczalne w celu dokonania niezbędnych sprawdzeń.

Czy przetwarzanie danych osobowych zawartych w czerwonej nocie Interpolu przez organy państw członkowskich narusza dyrektywę 2016/680, jeśli zasada ne bis in idem mogłaby mieć zastosowanie do czynów, których dotyczy nota?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przetwarzanie jest dopuszczalne, dopóki nie zostanie prawomocnie stwierdzono zastosowanie zasady ne bis in idem, pod warunkiem że jest ono zgodne z dyrektywą i niezbędne do wykonania zadań właściwego organu.

Uzasadnienie

Przetwarzanie danych jest zgodne z prawem, jeśli jest niezbędne do celów określonych w dyrektywie i ma podstawę prawną. Zasada ne bis in idem nie wyklucza automatycznie przetwarzania danych, dopóki nie zostanie prawomocnie stwierdzone jej zastosowanie. W przypadku stwierdzenia zastosowania zasady, dane powinny zostać usunięte lub opatrzone wzmianką.

Czy zasada ne bis in idem ma zastosowanie do umorzenia postępowania karnego w Niemczech na podstawie § 153a StPO po zapłaceniu przez podejrzanego określonej kwoty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasada ne bis in idem może mieć zastosowanie, jeśli rozstrzygnięcie opiera się na ocenie istoty sprawy.

Uzasadnienie

Trybunał orzekł, że zasada ne bis in idem stosuje się również do postępowań związanych z wygaśnięciem prawa oskarżyciela publicznego do oskarżenia, takich jak postępowanie w trybie § 153a StPO, pod warunkiem że rozstrzygnięcie opiera się na ocenie istoty sprawy.

Czy art. 54 KWUS stoi na przeszkodzie tymczasowemu zatrzymaniu osoby, której dotyczy czerwona nota Interpolu, jeśli istnieje wątpliwość co do zastosowania zasady ne bis in idem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zatrzymanie jest niezbędne do dokonania sprawdzeń w celu ustalenia, czy zasada ne bis in idem ma zastosowanie.

Uzasadnienie

Tymczasowe zatrzymanie może być etapem niezbędnym do dokonania sprawdzeń w celu uniknięcia ryzyka ucieczki i zapewnienia skuteczności ewentualnego postępowania karnego w państwie trzecim, dopóki nie zostanie wykazane zastosowanie zasady ne bis in idem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytania)

Strony

NazwaTypRola
WSosoba_fizycznaskarżący
Bundesrepublik Deutschlandpanstwo_czlonkowskiepozwany
Rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd chorwackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd fińskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

KWUS art. 54

Konwencja wykonawcza do układu z Schengen

Zasada ne bis in idem, która zabrania ścigania za te same czyny po prawomocnym wyroku, może mieć zastosowanie również do umorzenia postępowania karnego na podstawie § 153a StPO. Tymczasowe zatrzymanie osoby objętej czerwoną notą Interpolu nie narusza tej zasady, dopóki nie zostanie prawomocnie stwierdzono jej zastosowanie.

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada ne bis in idem, która zabrania ponownego sądzenia lub karania za te same czyny.

TFUE art. 21 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Prawo każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Ograniczenia są dopuszczalne, jeśli są uzasadnione i proporcjonalne, np. w celu zapobiegania bezkarności.

Dyrektywa 2016/680 art. 4 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680

Dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie, w konkretnych celach i nie mogą być nadmierne.

Dyrektywa 2016/680 art. 8 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680

Przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem tylko wtedy, gdy jest niezbędne do wykonania zadania właściwego organu i ma podstawę w prawie Unii lub prawie państwa członkowskiego.

Pomocnicze

Dyrektywa 2016/680 art. 16 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680

Osoba, której dane dotyczą, ma prawo żądać usunięcia danych, jeżeli ich przetwarzanie narusza przepisy lub jeśli dane muszą zostać usunięte w celu wypełnienia obowiązku prawnego.

Statut Interpolu art. 31

Wymaga stałej i aktywnej współpracy państw członkowskich z Intepolem.

Zasady Interpolu dotyczące przetwarzania danych art. 80 § 1

Centralne biura krajowe przekazują właściwym organom krajowym dane zawarte w notach Interpolu.

Zasady Interpolu dotyczące przetwarzania danych art. 87

W przypadku ustalenia miejsca pobytu osoby poszukiwanej czerwoną notą, państwo powinno podjąć działania zgodnie z prawem krajowym i traktatami, w tym tymczasowe zatrzymanie.

Gesetz über das Bundeskriminalamt und die Zusammenarbeit des Bundes und der Länder in kriminalpolizeilichen Angelegenheiten art. 3 § 1

Ustawa o federalnym biurze policji kryminalnej i współpracy między państwem federalnym a landami w sprawach dotyczących policji kryminalnej

BKA jest centralnym krajowym biurem Republiki Federalnej Niemiec właściwym do współpracy z Intepolem.

StPO art. 153a § 1

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia tymczasowe odstąpienie przez prokuratora od wniesienia aktu oskarżenia po spełnieniu przez podejrzanego określonych warunków, w tym zapłaty kwoty pieniężnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tymczasowe zatrzymanie osoby objętej czerwoną notą Interpolu jest dopuszczalne, dopóki nie zostanie prawomocnie stwierdzono zastosowanie zasady ne bis in idem. • Przetwarzanie danych osobowych zawartych w czerwonej nocie Interpolu przez organy państw członkowskich jest zgodne z prawem UE, o ile spełnia wymogi dyrektywy 2016/680 i jest niezbędne do wykonania zadań właściwego organu. • Zasada ne bis in idem nie wyklucza automatycznie tymczasowego zatrzymania w celu sprawdzenia jej zastosowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące niedopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (np. hipotetyczność pytań, brak związku ze sporem, bezprzedmiotowość po usunięciu noty).

Godne uwagi sformułowania

zasada ne bis in idem • swoboda przemieszczania się • czerwona nota Interpolu • tymczasowe zatrzymanie • przetwarzanie danych osobowych • wzajemne zaufanie • przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes_izby

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

M. Ilešič

prezes_izby

L. Bay Larsen

prezes_izby

A. Kumin

prezes_izby

N. Wahl

prezes_izby

T. von Danwitz

sędzia

F. Biltgen

sędzia

P.G. Xuereb

sprawozdawca

L.S. Rossi

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście czerwonych not Interpolu, swobody przemieszczania się oraz przetwarzania danych osobowych w ramach współpracy policyjnej między państwami członkowskimi UE i państwami trzecimi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania karnego w Niemczech i czerwonej noty Interpolu. Stosowanie do innych jurysdykcji lub rodzajów postępowań może wymagać analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnych praw podstawowych (ne bis in idem, swoboda przemieszczania się) w kontekście międzynarodowej współpracy policyjnej i ochrony danych osobowych, co jest aktualnym i istotnym tematem dla prawników i obywateli.

Czy czerwona nota Interpolu może zablokować Ci podróż po Europie? TSUE wyjaśnia granice zasady ne bis in idem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy