C-504/24 PPU

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-09-20
cjeuwspolpraca_sadowaeuropejski nakaz aresztowaniaWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniaprawo do obronypostępowanie zaocznewzajemne uznawaniewspółpraca sądowaprawa podstawoweprawo karne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że nie można odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania tylko dlatego, że osoba skazana zaocznie nie miała obrońcy, jeśli spełnione są warunki umożliwiające późniejsze ponowne rozpoznanie sprawy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE w sprawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA) wydanego przeciwko RT, która została skazana zaocznie we Włoszech. Sąd włoski miał wątpliwości, czy może odmówić wykonania ENA, jeśli osoba skazana nie miała obrońcy podczas rozprawy, mimo że prawo włoskie tego wymaga. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że art. 4a decyzji ramowej 2002/584 nie pozwala na odmowę wykonania ENA z tego powodu, jeśli istnieją gwarancje późniejszego ponownego rozpoznania sprawy.

Postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-504/24 PPU dotyczyło wykładni przepisów Unii Europejskiej w kontekście wykonania europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożył włoski sąd apelacyjny w Rzymie, rozpatrujący ENA wydany przez belgijskie organy przeciwko RT. RT została skazana w Belgii na karę pozbawienia wolności w wyniku postępowania, które odbyło się pod jej nieobecność i bez reprezentacji przez adwokata. Włoskie prawo krajowe, choć wymaga obecności adwokata w postępowaniu karnym, nie przewidywało możliwości odmowy wykonania ENA w sytuacji, gdy osoba skazana zaocznie nie miała obrońcy, ale miała zapewnione prawo do późniejszego ponownego rozpoznania sprawy. Sąd włoski powziął wątpliwości co do zgodności tego uregulowania z prawem Unii, w szczególności z prawem do obrony (art. 48 Karty praw podstawowych UE) oraz przepisami dotyczącymi ENA (decyzja ramowa 2002/584). Trybunał Sprawiedliwości UE, stosując pilny tryb prejudycjalny ze względu na pozbawienie wolności osoby, której dotyczy postępowanie, orzekł, że art. 4a decyzji ramowej 2002/584, interpretowany w świetle art. 6 TUE oraz art. 47 i 48 ust. 2 Karty praw podstawowych, nie stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu. Oznacza to, że wykonujący nakaz organ sądowy nie może odmówić przekazania osoby na podstawie ENA, jeśli osoba ta nie stawiła się osobiście na rozprawie ani nie była reprezentowana przez adwokata, pod warunkiem że spełnione są przesłanki określone w art. 4a ust. 1 lit. d) decyzji ramowej, które zapewniają możliwość ponownego rozpoznania sprawy lub złożenia odwołania po przekazaniu. Trybunał podkreślił znaczenie zasady wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, a także ścisłą wykładnię podstaw odmowy wykonania ENA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie uregulowanie krajowe nie stoi na przeszkodzie wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania, jeśli spełnione są warunki określone w art. 4a ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2002/584, zapewniające możliwość ponownego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że zasada wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania wymaga ścisłej wykładni podstaw odmowy wykonania ENA. Artykuł 4a decyzji ramowej 2002/584 nie przewiduje braku obrońcy jako podstawy odmowy, jeśli istnieją gwarancje późniejszego ponownego rozpoznania sprawy. Prawo do obrony jest chronione poprzez możliwość ponownego rozpoznania sprawy, a niekoniecznie poprzez obowiązek posiadania obrońcy w postępowaniu zaocznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

nie można jednoznacznie określić, odpowiedź udzielona na korzyść zasady wzajemnego uznawania

Strony

NazwaTypRola
RTosoba_fizycznaoskarżony
Procura Generale della Repubblica presso Corte d’appello di Romaorgan_krajowyinna strona postępowania
biuro procureur du Roi de Bruxellesorgan_krajowyinna strona postępowania
tribunal de première instance francophone de Bruxellesorgan_krajowyinna strona postępowania
Corte d’appello di Romaorgan_krajowysąd odsyłający
ministerstwo sprawiedliwościorgan_krajowyinna strona postępowania

Przepisy (34)

Główne

TUE art. 6

Traktat o Unii Europejskiej

Karta art. 48 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 52 § 3

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 52 § 4

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

EKPC art. 6 § 3 lit. c)

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 3

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1 lit. a)

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1 lit. b)

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1 lit. c)

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1 lit. d)

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 3

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

decyzja ramowa 2009/299 art. 1 § 1

Decyzja ramowa Rady 2009/299/WSiSW

dyrektywa 2012/13 art. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE

dyrektywa 2013/48 art. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE

dyrektywa (UE) 2016/343 art. 8 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343

dyrektywa (UE) 2016/343 art. 8 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343

dyrektywa (UE) 2016/343 art. 9

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343

Konstytucja Włoch art. 24

ustawa nr 69/2005 art. 2

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr 69

ustawa nr 69/2005 art. 6 § 1

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr 69

ustawa nr 69/2005 art. 6 § 1a

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr 69

ustawa nr 69/2005 art. 6 § 2

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr 69

ustawa nr 69/2005 art. 18b § 1

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr 69

ustawa nr 69/2005 art. 18b § 2

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr 69

ustawa nr 69/2005 art. 18b § 3

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr 69

Belgijski kodeks postępowania karnego art. 186

Belgijski kodeks postępowania karnego art. 187 § 1

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 23a

Regulamin postępowania przed Trybunałem art. 99

Regulamin postępowania przed Trybunałem art. 107

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania jako podstawa wykonania ENA. Artykuł 4a decyzji ramowej 2002/584 nie przewiduje braku obrońcy jako podstawy odmowy wykonania ENA, jeśli istnieją gwarancje ponownego rozpoznania sprawy. Prawo do obrony jest wystarczająco chronione przez możliwość ponownego rozpoznania sprawy po przekazaniu.

Odrzucone argumenty

Prawo krajowe (włoskie) nakazujące obecność adwokata w postępowaniu karnym powinno być podstawą odmowy wykonania ENA, nawet jeśli prawo UE tego nie wymaga. Brak obrońcy w postępowaniu zaocznym narusza prawo do obrony i prawo do rzetelnego procesu.

Godne uwagi sformułowania

zasada wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi zasada wzajemnego uznawania kamień węgielny współpracy sądowej ścisła wykładnia prawo do ponownego rozpoznania sprawy

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

T. von Danwitz

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

A. Kumin

sprawozdawca

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 4a decyzji ramowej 2002/584 w kontekście europejskiego nakazu aresztowania i prawa do obrony w postępowaniu zaocznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo krajowe państwa wykonującego nakaz nie przewiduje odmowy wykonania ENA z powodu braku obrońcy w postępowaniu zaocznym, ale zapewnia możliwość ponownego rozpoznania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z europejskim nakazem aresztowania i prawem do obrony, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i międzynarodowego.

Czy brak obrońcy w procesie zaocznym może zablokować europejski nakaz aresztowania? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI