C-503/16
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że prawo UE sprzeciwia się wyłączeniu odszkodowania dla pieszego, który jest właścicielem i ubezpieczającym pojazd, który go potrącił.
Sprawa dotyczyła wypadku, w którym właściciel pojazdu, Luís Isidro Delgado Mendes, został potrącony przez swój własny skradziony samochód, którym kierował złodziej. Portugalskie prawo wyłączało możliwość otrzymania odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia OC dla właściciela pojazdu w takich okolicznościach. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że takie wyłączenie jest sprzeczne z dyrektywami UE dotyczącymi ubezpieczeń komunikacyjnych, które mają na celu ochronę ofiar wypadków.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2009/103/WE w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Sprawa wywodziła się ze sporu pomiędzy Luísem Isidrem Delgadem Mendesem a portugalskim ubezpieczycielem Crédito Agrícola Seguros. Pan Mendes został potrącony przez swój własny pojazd, który został skradziony i którym kierował sprawca kradzieży. Portugalskie przepisy krajowe (art. 14 ust. 2 lit. b) i art. 15 ust. 3 dekretu z mocą ustawy nr 291/2007) wyłączały możliwość otrzymania odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia OC dla właściciela pojazdu, który doznał szkody w wyniku wypadku spowodowanego przez ten pojazd, zwłaszcza w przypadku kradzieży lub umyślnego spowodowania wypadku. Sąd odsyłający (Tribunal da Relação de Évora) miał wątpliwości co do zgodności tych przepisów z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywami dotyczącymi ubezpieczeń komunikacyjnych, które mają na celu zapewnienie ochrony ofiarom wypadków. Trybunał Sprawiedliwości, analizując przepisy dyrektyw (w tym dyrektyw 72/166/EWG, 84/5/EWG i 90/232/EWG, które zostały skonsolidowane w dyrektywie 2009/103/WE), podkreślił, że ich głównym celem jest zapewnienie, aby odpowiedzialność cywilna wynikająca z ruchu pojazdów była objęta ubezpieczeniem, a ofiary wypadków otrzymywały odszkodowanie niezależnie od miejsca zdarzenia w UE. Trybunał orzekł, że wyłączenie pieszego z prawa do odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia OC tylko z tego powodu, że jest on właścicielem i ubezpieczającym pojazdu, który go potrącił, jest sprzeczne z celem i brzmieniem dyrektyw. Podkreślono, że status ofiary jako pieszego jest kluczowy, a jej status jako właściciela lub ubezpieczającego nie może stanowić podstawy do odmowy odszkodowania, chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności przewidziane w prawie UE (np. wiedza o kradzieży pojazdu). W konsekwencji, portugalskie przepisy krajowe w tym zakresie zostały uznane za niezgodne z prawem Unii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy prawa Unii Europejskiej sprzeciwiają się takiemu uregulowaniu krajowemu.
Uzasadnienie
Celem dyrektyw UE w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych jest zapewnienie ochrony ofiarom wypadków. Wyłączenie pieszego z prawa do odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia OC tylko z powodu jego statusu właściciela i ubezpieczającego pojazdu, który spowodował wypadek, jest sprzeczne z tym celem i podważa skuteczność przepisów UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Luís Isidro Delgado Mendes)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Luís Isidro Delgado Mendes | osoba_fizyczna | skarżący |
| Crédito Agrícola Seguros – Companhia de Seguros de Ramos Reais SA | spolka | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
pierwsza dyrektywa art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 72/166/EWG
Zapewnienie objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej wynikającej z ruchu pojazdów mechanicznych przebywających na terytorium UE.
druga dyrektywa art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 84/5/EWG
Ubezpieczenie obligatoryjnie pokrywa szkody majątkowe i osobowe.
druga dyrektywa art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 84/5/EWG
Przepisy prawne lub postanowienia umowne wyłączające z zakresu ubezpieczenia użytkowanie pojazdu przez osoby nieupoważnione są bezskuteczne wobec roszczeń osób trzecich. Wyjątek dla osób wiedzących o kradzieży pojazdu.
trzecia dyrektywa art. 1a
Dyrektywa Rady 90/232/EWG
Ubezpieczenie obejmuje szkody na osobie i szkody majątkowe wyrządzone pieszym, rowerzystom i innym niezmotoryzowanym użytkownikom dróg.
dyrektywa 2009/103/WE art. 12 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE
Odpowiada art. 1a trzeciej dyrektywy.
dyrektywa 2009/103/WE art. 13 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE
Odpowiada art. 2 ust. 1 drugiej dyrektywy.
Pomocnicze
decreto-lei n.º 291/2007 art. 4 § 1
Decreto-lei n.º 291/2007
Obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone osobom trzecim przez pojazdy mechaniczne.
decreto-lei n.º 291/2007 art. 11 § 2
Decreto-lei n.º 291/2007
Ubezpieczenie obejmuje szkody poniesione przez pieszych, rowerzystów i innych niezmotoryzowanych uczestników dróg.
decreto-lei n.º 291/2007 art. 14 § 2
Decreto-lei n.º 291/2007
Wyłączenie z gwarancji ubezpieczeniowej szkód materialnych wyrządzonych ubezpieczającemu.
decreto-lei n.º 291/2007 art. 15 § 3
Decreto-lei n.º 291/2007
Wyłączenie z gwarancji ubezpieczeniowej odszkodowania należnego właścicielowi w przypadku kradzieży, rozboju lub wypadków spowodowanych umyślnie.
código civil art. 9
Kodeks cywilny
Ogólne zasady prawa cywilnego dotyczące odpowiedzialności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel dyrektyw UE w zakresie ubezpieczeń komunikacyjnych to ochrona ofiar wypadków. Status pieszego jest kluczowy dla objęcia ochroną ubezpieczeniową. Wyłączenie z odszkodowania tylko z powodu statusu właściciela/ubezpieczającego jest sprzeczne z prawem UE. Prawo UE wymaga, aby ubezpieczenie obejmowało szkody wyrządzone pieszym.
Odrzucone argumenty
Portugalskie przepisy krajowe wyłączają właściciela pojazdu z odszkodowania w przypadku kradzieży lub umyślnego spowodowania wypadku. Ubezpieczony nie powinien być chroniony jako osoba trzecia. Odpowiedzialność cywilna właściciela pojazdu nie powinna istnieć wobec niego samego.
Godne uwagi sformułowania
cel ochrony ofiar wypadków spowodowanych przez pojazdy był stale wspierany przez prawodawcę Unii okoliczność, iż pieszy potrącony w chwili wypadku w ruchu drogowym był ubezpieczającym i właścicielem pojazdu, który to pojazd spowodował ten wypadek, nie pozwala na wyłączenie tej osoby z pojęcia „poszkodowanej osoby trzeciej” uregulowanie krajowe takie jak sporne uregulowanie stanowi zagrożenie dla przewidzianej przez prawo Unii gwarancji
Skład orzekający
E. Regan
prezes
A. Arabadjiev
sprawozdawca
C.G. Fernlund
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektyw UE dotyczących obowiązkowego ubezpieczenia OC komunikacyjnego, zwłaszcza w kontekście ochrony poszkodowanych pieszych będących jednocześnie właścicielami lub ubezpieczającymi pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy wykładni prawa UE, zastosowanie w poszczególnych państwach członkowskich zależy od transpozycji dyrektyw do prawa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny problem ochrony ofiar wypadków komunikacyjnych, szczególnie w nietypowych okolicznościach, gdy poszkodowany jest jednocześnie właścicielem pojazdu. Pokazuje, jak prawo UE może interweniować w celu zapewnienia sprawiedliwości.
“Czy właściciel pojazdu potrącony przez swój własny skradziony samochód zasługuje na odszkodowanie? TSUE odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI