C-503/09

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2011-07-21
cjeuprawo_ue_ogolneswobody_przemieszczania_sieWysokatrybunal
zabezpieczenie społeczneniezdolność do pracyobywatelstwo UEswoboda przemieszczania sięinwalidztwomiejsce zamieszkaniaprejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że brytyjskie świadczenie z tytułu niezdolności do pracy dla młodych niepełnosprawnych jest świadczeniem z tytułu inwalidztwa, a uzależnianie jego przyznania od miejsca zamieszkania lub uprzedniej obecności w Wielkiej Brytanii narusza prawo UE.

Sprawa dotyczyła obywatelki brytyjskiej mieszkającej w Hiszpanii, która ubiegała się o brytyjskie krótkookresowe świadczenie z tytułu niezdolności do pracy dla młodych niepełnosprawnych. Brytyjskie przepisy wymagały zamieszkania lub uprzedniej obecności w Wielkiej Brytanii, co uniemożliwiło jej uzyskanie świadczenia. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że świadczenie to jest świadczeniem z tytułu inwalidztwa, a wymogi dotyczące miejsca zamieszkania i uprzedniej obecności są niezgodne z prawem UE, w szczególności z zasadą swobodnego przemieszczania się obywateli UE.

Sprawa C-503/09 dotyczyła interpretacji przepisów rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie zabezpieczenia społecznego oraz art. 21 TFUE w kontekście brytyjskiego krótkookresowego świadczenia z tytułu niezdolności do pracy dla młodych niepełnosprawnych. Obywatelka brytyjska, Lucy Stewart, mieszkająca w Hiszpanii, została pozbawiona tego świadczenia z powodu niespełnienia wymogów dotyczących miejsca zamieszkania i uprzedniej obecności w Wielkiej Brytanii. Sąd krajowy (Upper Tribunal) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi kwalifikacji tego świadczenia (jako świadczenie w razie choroby czy inwalidztwa) oraz zgodności brytyjskich wymogów z prawem Unii. Trybunał orzekł, że świadczenie to, w przypadku gdy niepełnosprawność ma charakter stały lub długoterminowy, należy kwalifikować jako świadczenie z tytułu inwalidztwa. Następnie Trybunał stwierdził, że art. 10 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1408/71 stoi na przeszkodzie uzależnianiu przyznania takiego świadczenia od posiadania zwykłego miejsca zamieszkania w państwie członkowskim. Co więcej, Trybunał uznał, że art. 21 ust. 1 TFUE stoi na przeszkodzie uzależnianiu prawa do świadczenia od przesłanki uprzedniej obecności lub obecności w chwili złożenia wniosku, jeśli wyklucza to inne dowody rzeczywistego związku z państwem członkowskim. Trybunał podkreślił, że takie wymogi stanowią nieuzasadnione ograniczenie swobody przemieszczania się i pobytu obywateli UE, ponieważ mogą zniechęcać do korzystania z tej swobody i stawiają obywateli w niekorzystnej sytuacji ze względu na ich obywatelstwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Świadczenie to stanowi świadczenie z tytułu inwalidztwa, jeżeli od chwili złożenia wniosku jest bezsprzeczne, iż osoba ubiegająca się o świadczenie jest dotknięta stałą lub długoterminową niepełnosprawnością.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na charakterze świadczenia, jego celu oraz przesłankach przyznania, wskazując, że w przypadku stałej lub długoterminowej niepełnosprawności świadczenie to dotyczy bezpośrednio ryzyka inwalidztwa, a nie tymczasowej niezdolności do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (Lucy Stewart)

Strony

NazwaTypRola
Lucy Stewartosoba_fizycznaskarżący
Secretary of State for Work and Pensionsorgan_krajowypozwany
Upper Tribunal (Administrative Appeals Chamber)organ_krajowywnoszący_odwołanie
Zjednoczone Królestwopanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 4 § 1 lit. b)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Stosuje się do świadczeń z tytułu inwalidztwa, w tym świadczeń służących zachowaniu albo zwiększeniu zdolności do zarobkowania. Krótkookresowe świadczenie z tytułu niezdolności do pracy dla młodych niepełnosprawnych zostało zakwalifikowane jako świadczenie z tytułu inwalidztwa.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 10 § 1 akapit pierwszy

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Świadczenia pieniężne z tytułu inwalidztwa nie ulegają zmniejszeniu, zmianie, zawieszeniu, zniesieniu ani przepadkowi z tego tylko powodu, że uprawniony zamieszkuje terytorium innego państwa członkowskiego. Stoi na przeszkodzie uzależnianiu przyznania świadczenia od miejsca zamieszkania.

TFUE art. 21 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich. Uzależnianie prawa do świadczenia od uprzedniej obecności lub obecności w chwili złożenia wniosku, wykluczając inne dowody związku z państwem, stanowi nieuzasadnione ograniczenie tej swobody.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 4 § 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Stosuje się do świadczeń w razie choroby.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 10a

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Nie stosuje się do specjalnych świadczeń pieniężnych o charakterze nieskładkowym, o których mowa w art. 4 ust. 2a.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 19

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Dotyczy pracowników najemnych zamieszkujących w państwie innym niż właściwe.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 28

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Dotyczy emerytów i rencistów.

SSCBA art. 30A § 2A

Social Security Contributions and Benefits Act 1992

Określa przesłanki przyznania krótkookresowego świadczenia z tytułu niezdolności do pracy dla młodych niepełnosprawnych.

SSIBR art. 16 § 1

Social Security (Incapacity Benefit) Regulations 1994

Określa przesłanki dotyczące zamieszkania lub pobytu w Zjednoczonym Królestwie dla celów art. 30A ust. 2A SSCBA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krótkookresowe świadczenie z tytułu niezdolności do pracy dla młodych niepełnosprawnych, w przypadku stałej lub długoterminowej niepełnosprawności, powinno być traktowane jako świadczenie z tytułu inwalidztwa. Uzależnianie przyznania świadczenia z tytułu inwalidztwa od miejsca zamieszkania w państwie członkowskim jest niezgodne z art. 10 rozporządzenia nr 1408/71. Uzależnianie przyznania świadczenia od przesłanki uprzedniej obecności lub obecności w chwili złożenia wniosku, wykluczając inne dowody rzeczywistego związku z państwem, narusza art. 21 TFUE i stanowi nieuzasadnione ograniczenie swobód obywatelskich.

Odrzucone argumenty

Argument rządu Zjednoczonego Królestwa, że art. 10 rozporządzenia nr 1408/71 dotyczy jedynie zachowania nabytego prawa, a nie jego uzyskania. Argument rządu Zjednoczonego Królestwa, że przesłanka uprzedniej obecności jest proporcjonalna i stanowi jedyny sposób na zapewnienie rzeczywistego związku z państwem i równowagi finansowej systemu.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie z tytułu inwalidztwa w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1408/71, jeżeli od chwili złożenia wniosku jest bezsprzeczne, iż osoba ubiegająca się o świadczenie jest dotknięta stałą lub długoterminową niepełnosprawnością. art. 10 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1408/71 [...] stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie uzależniło uzyskanie prawa do krótkookresowego świadczenia z tytułu niezdolności do pracy dla młodych niepełnosprawnych [...] od przesłanki dotyczącej posiadania zwykłego miejsca zamieszkania na jego terytorium. art. 21 ust. 1 TFUE stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie uzależniło uzyskanie prawa do takiego świadczenia od: przesłanki dotyczącej uprzedniej obecności [...] wykluczając wszelkie inne elementy mogące posłużyć do wykazania, iż istnieje rzeczywisty związek [...], oraz przesłanki obecności [...] w chwili złożenia wniosku.

Skład orzekający

J.N. Cunh Rodrigues

prezes

A. Arabadjiev

sprawozdawca

A. Rosas

sędzia

A. Ó Caoimh

sędzia

P. Lindh

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE, kwalifikacja świadczeń z tytułu niezdolności do pracy, stosowanie zasady niedyskryminacji i swobody przemieszczania się obywateli UE w kontekście świadczeń socjalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego brytyjskiego świadczenia, ale zasady interpretacyjne mają zastosowanie do podobnych świadczeń w innych państwach członkowskich. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych i ich zgodności z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo UE chroni obywateli przed dyskryminacją w dostępie do świadczeń socjalnych, nawet jeśli są to świadczenia nieskładkowe. Podkreśla znaczenie obywatelstwa UE i swobody przemieszczania się.

Obywatelstwo UE gwarantuje dostęp do świadczeń socjalnych – nawet jeśli mieszkasz za granicą!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI