C-501/21 P
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił odwołanie obywateli Wielkiej Brytanii, którzy kwestionowali umowę o wystąpieniu z UE, uznając, że nie posiadają oni interesu prawnego do zaskarżenia tej umowy ani decyzji Rady, ponieważ utrata statusu obywatela UE jest automatycznym skutkiem decyzji o wystąpieniu, a nie samych zaskarżonych aktów.
Obywatele Wielkiej Brytanii, zamieszkali w krajach UE, wnieśli skargę o stwierdzenie nieważności umowy o wystąpieniu z UE oraz decyzji Rady ją zatwierdzającej, argumentując, że pozbawiono ich statusu obywatela UE. Sąd UE odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uznając brak legitymacji procesowej skarżących. Wnoszący odwołanie zarzucili Sądowi naruszenie procedury i prawa przy ocenie ich legitymacji. Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił odwołanie, stwierdzając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego do zaskarżenia spornych aktów, gdyż utrata statusu obywatela UE jest bezpośrednim skutkiem suwerennej decyzji Wielkiej Brytanii o wystąpieniu z UE, a nie umowy czy decyzji Rady.
Sprawa dotyczyła odwołania od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które odrzuciło skargę obywateli Wielkiej Brytanii zamieszkałych w krajach UE na umowę o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej oraz decyzję Rady ją zatwierdzającą. Skarżący twierdzili, że te akty pozbawiły ich statusu obywatela Unii i związanych z nim praw. Sąd UE uznał, że skarżący nie spełniają przesłanek legitymacji procesowej określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE, odrzucając skargę jako niedopuszczalną. Wnoszący odwołanie zarzucili Sądowi naruszenie procedury, w tym art. 130 i 64 regulaminu postępowania, oraz naruszenie prawa przy ocenie ich legitymacji procesowej w świetle drugiego i trzeciego członu zdania art. 263 akapit czwarty TFUE. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując odwołanie, przypomniał, że dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez osobę, która nie jest adresatem aktu, zależy od tego, czy akt dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie, lub czy jest to akt regulacyjny niewymagający środków wykonawczych, który dotyczy jej bezpośrednio. Ponadto, strona musi mieć interes prawny w stwierdzeniu nieważności aktu. Trybunał, podnosząc z urzędu kwestię interesu prawnego, stwierdził, że utrata statusu obywatela Unii i praw z nim związanych jest automatycznym skutkiem suwerennej decyzji Wielkiej Brytanii o wystąpieniu z UE, podjętej na podstawie art. 50 ust. 1 TUE. Umowa o wystąpieniu ani decyzja Rady nie spowodowały tej utraty. W związku z tym stwierdzenie nieważności spornych aktów nie mogłoby przynieść wnoszącym odwołanie korzyści uzasadniającej interes prawny. Trybunał oddalił odwołanie, uznając, że Sąd nie dopuścił się naruszenia prawa, odrzucając skargę jako niedopuszczalną z powodu braku interesu prawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie posiadają legitymacji procesowej, ponieważ utrata statusu obywatela Unii jest automatycznym skutkiem decyzji o wystąpieniu z UE, a nie umowy o wystąpieniu lub decyzji Rady ją zatwierdzającej. W związku z tym nie posiadają oni interesu prawnego do zaskarżenia tych aktów.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że utrata statusu obywatela UE jest bezpośrednim i wyłącznym skutkiem suwerennej decyzji państwa członkowskiego o wystąpieniu z Unii na podstawie art. 50 TUE. Umowa o wystąpieniu i decyzja Rady ją zatwierdzająca nie są bezpośrednią przyczyną tej utraty, a zatem stwierdzenie ich nieważności nie przyniosłoby skarżącym korzyści, co oznacza brak interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_odwolanie
Strona wygrywająca
Rada Unii Europejskiej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Harry Shindler | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Christopher David Randolph | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Douglas Edward Watson | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Michael Charles Strawson | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Hilary Elizabeth Walker | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Sarah Caroline Griffiths | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| James Graham Cherrill | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Anita Ruddell Tuttell | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Joséphine French | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| William John Tobbin | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
TFUE art. 263 § akapit czwarty
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Określa przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności wnoszonej przez osoby fizyczne lub prawne, które nie są adresatami aktu. Wymaga, aby akt dotyczył ich bezpośrednio i indywidualnie, lub aby był to akt regulacyjny niewymagający środków wykonawczych, który dotyczy ich bezpośrednio.
TUE art. 50 § ust. 1
Traktat o Unii Europejskiej
Stanowi, że każde państwo członkowskie może podjąć decyzję o wystąpieniu z Unii zgodnie ze swoimi wymogami konstytucyjnymi. Decyzja ta jest wyrazem suwerennego wyboru państwa.
Pomocnicze
TFUE art. 275
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Wyłącza niektóre umowy międzynarodowe lub akty z właściwości Trybunału Sprawiedliwości UE.
Karta Praw Podstawowych art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu, w tym zasadę równej broni.
Statut TSUE art. 54
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Dotyczy możliwości zawieszenia postępowania.
Regulamin Sądu art. 130
Regulamin postępowania przed Sądem Unii Europejskiej
Dotyczy rozpatrywania zarzutów niedopuszczalności.
Regulamin Sądu art. 64
Regulamin postępowania przed Sądem Unii Europejskiej
Dotyczy uwzględniania przez Sąd pism procesowych i materiałów.
Regulamin Sądu art. 69
Regulamin postępowania przed Sądem Unii Europejskiej
Dotyczy wniosku o zawieszenie postępowania.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy odesłań prejudycjalnych.
TFUE art. 20 § ust. 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy obywatelstwa Unii.
Regulamin TSUE art. 184 § § 2
Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w postępowaniu odwoławczym.
Regulamin TSUE art. 138 § § 1
Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Dotyczy obciążenia kosztami strony przegrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata statusu obywatela UE przez obywateli Wielkiej Brytanii jest automatycznym skutkiem decyzji o wystąpieniu z UE, a nie umowy o wystąpieniu lub decyzji Rady ją zatwierdzającej. Skarżący nie posiadają interesu prawnego do zaskarżenia spornych aktów, ponieważ stwierdzenie ich nieważności nie przyniosłoby im korzyści. Sąd Unii Europejskiej prawidłowo zastosował przepisy regulaminu postępowania, odrzucając skargę w drodze postanowienia.
Odrzucone argumenty
Sąd naruszył zasady rzetelnego procesu i równej broni, odrzucając skargę w drodze postanowienia bez rozprawy i możliwości wypowiedzenia się na temat odpowiedzi na skargę. Sąd naruszył prawo, uznając, że sporna decyzja nie jest aktem regulacyjnym w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. Sąd naruszył prawo, uznając, że sporna decyzja nie dotyczy skarżących indywidualnie.
Godne uwagi sformułowania
utrata statusu obywatela Unii i praw związanych z tym statusem jest automatycznym skutkiem tylko i wyłącznie decyzji o wystąpieniu z Unii podjętej w suwerenny sposób przez Zjednoczone Królestwo skarga należy odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż jest ona skierowana przeciwko spornym aktom z tego względu, że akty te miały spowodować utratę przez wnoszących odwołanie statusu obywatela Unii i praw związanych z tym statusem, podczas gdy utrata ta wynika tylko i wyłącznie z decyzji o wystąpieniu z Unii Stwierdzenie nieważności spornej decyzji nie może bowiem przynieść wnoszącym odwołanie korzyści, która mogłaby uzasadniać interes prawny
Skład orzekający
M. Safjan
prezes_izby
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że utrata obywatelstwa UE w wyniku wystąpienia państwa członkowskiego z UE jest skutkiem suwerennej decyzji państwa, a nie aktów wykonawczych czy zatwierdzających umowę o wystąpieniu. Potwierdzenie ścisłych wymogów dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności wnoszonej przez osoby niebędące adresatami aktu, w tym konieczności posiadania interesu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpienia państwa członkowskiego z UE. Interpretacja art. 263 TFUE w kontekście umów międzynarodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii obywatelstwa UE i jego utraty w kontekście Brexitu, co ma duże znaczenie dla obywateli Wielkiej Brytanii mieszkających w UE. Pokazuje też, jak trudne jest zaskarżenie aktów UE przez osoby fizyczne.
“Brexit: Czy utrata obywatelstwa UE była nieunikniona? Trybunał UE wyjaśnia, dlaczego nie można było zaskarżyć umowy o wystąpieniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI