C-500/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że osoba fizyczna dokonująca transakcji finansowych na platformie internetowej w celu niezwiązanym z działalnością zawodową może być uznana za konsumenta, nawet jeśli przeprowadza wiele transakcji lub inwestuje znaczne kwoty, a jej status klienta detalicznego jest bez znaczenia dla tej kwalifikacji.
Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądów w sporze konsumenta z firmą inwestycyjną. Sąd odsyłający pytał, czy osoba fizyczna dokonująca transakcji finansowych na platformie internetowej (np. CFD) może być uznana za konsumenta w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I bis, nawet jeśli przeprowadza wiele transakcji lub inwestuje znaczne kwoty. Trybunał orzekł, że kluczowe jest, czy umowa została zawarta w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą, a liczba transakcji czy kwoty inwestycji są co do zasady nieistotne. Ponadto, status klienta detalicznego w rozumieniu dyrektywy MiFID nie jest decydujący dla uznania za konsumenta.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzenia Bruksela I bis (nr 1215/2012) w zakresie jurysdykcji sądów w sporach konsumenckich oraz dyrektywy MiFID (2004/39/WE) w przedmiocie definicji klienta detalicznego. Sprawa wywodziła się ze sporu konsumenta (AU) z firmą inwestycyjną (Reliantco Investments LTD) dotyczącym strat poniesionych na platformie internetowej w wyniku transakcji na kontraktach różnicy cenowej (CFD). Konsument twierdził, że jest chroniony jako konsument i że sądy rumuńskie są właściwe do rozpoznania sprawy, mimo klauzuli prorogacyjnej wskazującej na sądy cypryjskie. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy pojęcie „klienta detalicznego” z dyrektywy MiFID jest tożsame z pojęciem „konsumenta” z dyrektywy o nieuczciwych warunkach umownych (93/13/EWG) i rozporządzenia Bruksela I bis. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że pojęcie „konsumenta” w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I bis należy interpretować ściśle i odnosi się ono do osoby fizycznej działającej w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą. Czynniki takie jak duża liczba transakcji, znaczne kwoty inwestycji czy status klienta detalicznego są co do zasady nieistotne dla tej kwalifikacji. Trybunał potwierdził również, że powództwo o odpowiedzialność deliktową, oparte na naruszeniu obowiązków przedumownych wobec konsumenta, jest nierozerwalnie związane z umową i wchodzi w zakres jurysdykcji przewidzianej dla umów konsumenckich w rozporządzeniu Bruksela I bis, pod warunkiem, że umowa została rzeczywiście zawarta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zawarcie umowy nastąpiło w celu niezwiązanym z jakąkolwiek działalnością zawodową lub gospodarczą tej osoby.
Uzasadnienie
Pojęcie konsumenta należy interpretować ściśle, odnosząc się do celu umowy, a nie sytuacji subiektywnej. Umowy zawarte poza ramami działalności gospodarczej lub zawodowej, wyłącznie w celu zaspokojenia prywatnych potrzeb, podlegają ochronie konsumenckiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| AU | osoba_fizyczna | skarżący |
| Reliantco Investments LTD | spolka | pozwany |
| Reliantco Investments LTD Limassol Sucursala Bucureşti | spolka | pozwany |
| Rząd rumuński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
Dyrektywa 2004/39/WE art. 4 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/39/WE z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Definiuje pojęcia 'klienta', 'klienta branżowego' i 'klienta detalicznego'.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Określa jurysdykcję w sprawach dotyczących czynu niedozwolonego lub podobnego.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 17 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Określa jurysdykcję w sprawach dotyczących umów konsumenckich, w tym w przypadkach, gdy druga strona umowy kieruje działalność do państwa członkowskiego konsumenta.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 18 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pozwala konsumentowi wytoczyć powództwo przed sądem miejsca jego zamieszkania.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § b
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Definiuje pojęcie 'konsumenta' jako osoby fizycznej działającej w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub zawodową.
Rozporządzenie Rzym II art. 12 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych
Określa, że prawo właściwe dla zobowiązań pozaumownych wynikających z kontaktów przedumownych jest prawem właściwym dla umowy.
Legea nr. 193/2000 art. 2 § 1
Ustawa nr 193/2000 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych między przedsiębiorcami a konsumentami
Definiuje 'konsumenta' w prawie rumuńskim, transponując dyrektywę 93/13.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 25 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Reguluje jurysdykcję na podstawie umowy stron (klauzula prorogacyjna).
codul civil art. 1254
Kodeks cywilny
codul civil art. 1269
Kodeks cywilny
Legea nr. 193/2000 art. 4 § 2
Ustawa nr 193/2000 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych między przedsiębiorcami a konsumentami
Legea nr. 193/2000 art. 4 § 3
Ustawa nr 193/2000 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych między przedsiębiorcami a konsumentami
Legea nr. 297/2004 art. 4 § 1
Ustawa nr 297/2004 o rynkach kapitałowych
Ordonanţa Guvernului nr. 85/2004 art. 4 § 1
Rozporządzenie rządu nr 85/2004 w sprawie ochrony konsumentów przy zawieraniu i wykonywaniu umów zawieranych na odległość dotyczących usług finansowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status konsumenta zależy od celu umowy, a nie od liczby transakcji czy kwot inwestycji. Status klienta detalicznego nie jest decydujący dla kwalifikacji konsumenta. Powództwo o odpowiedzialność deliktową związaną z naruszeniem obowiązków przedumownych wobec konsumenta podlega jurysdykcji konsumenckiej, jeśli jest nierozerwalnie związane z umową.
Odrzucone argumenty
Kryteria wykładni pojęcia 'klienta detalicznego' są takie same jak dla pojęcia 'konsumenta'. Duża liczba transakcji i znaczne kwoty inwestycji powinny wpływać na kwalifikację konsumenta. Powództwo oparte na odpowiedzialności deliktowej nie podlega przepisom o jurysdykcji konsumenckiej.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „konsumenta” w rozporządzeniu nr 1215/2012 należy interpretować w sposób ścisły, odwołując się do pozycji danej osoby w ramach określonej umowy, z uwzględnieniem natury i celu tej umowy, nie zaś do sytuacji subiektywnej tejże osoby jedynie umowy zawarte poza ramami jakiejkolwiek działalności o charakterze gospodarczym lub zawodowym i niezależnie od niej, wyłącznie w celu zaspokojenia prywatnych potrzeb konsumpcyjnych danej osoby, podlegają szczególnemu systemowi przewidzianemu we wspomnianym rozporządzeniu w dziedzinie ochrony konsumenta jako strony uznawanej za słabszą czynniki takie jak wartość transakcji przeprowadzonych na podstawie umów takich jak CFD, istotne ryzyko strat finansowych związane z zawarciem takich umów, ewentualna fachowa wiedza danej osoby w dziedzinie instrumentów finansowych czy też jej aktywna postawa w ramach takich transakcji są, jako takie, co do zasady pozbawione znaczenia powództwo z tytułu odpowiedzialności deliktowej wniesione przez konsumenta wchodzi w zakres uregulowań sekcji 4 rozdziału II tego rozporządzenia, jeśli jest nierozerwalnie związane z umową rzeczywiście zawartą pomiędzy tym konsumentem i przedsiębiorcą
Skład orzekający
M. Vilaras
prezes izby
S. Rodin
sprawozdawca
D. Šváby
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
N. Piçarra
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sporach konsumenckich dotyczących transakcji finansowych online, zwłaszcza w kontekście definicji konsumenta i znaczenia klauzuli prorogacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów UE (Rozporządzenie Bruksela I bis, Dyrektywa MiFID) i wymaga oceny przez sąd krajowy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony konsumentów na rynkach finansowych online i wyjaśnia kluczowe kryteria uznania za konsumenta, co jest istotne dla wielu osób i prawników.
“Czy inwestując na platformach online, zawsze jesteś konsumentem? TSUE wyjaśnia kluczowe kryteria jurysdykcji.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI