C-50/00 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2002-07-25
cjeuprawo_ue_ogolneochrona sądowa jednostekWysokatrybunal
dopuszczalność skargiochrona sądowarozporządzenieindywidualne dotyczenieprawo procesowe UEskarga o stwierdzenie nieważnościprawo podstawowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie organizacji rolników, potwierdzając, że rozporządzenie o charakterze ogólnym nie może być zaskarżone przez jednostkę, nawet jeśli prawo krajowe nie zapewnia skutecznej ochrony sądowej.

Organizacja rolników Unión de Pequeños Agricultores wniosła skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Rady dotyczącego wspólnej organizacji rynku olejów i tłuszczów, twierdząc, że dotyczy ono jej indywidualnie i narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej z powodu braku krajowych środków odwoławczych. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, a Trybunał Sprawiedliwości utrzymał to postanowienie, podkreślając, że rozporządzenie o charakterze ogólnym może być zaskarżone przez jednostkę tylko wtedy, gdy dotyczy jej indywidualnie, a brak krajowych środków odwoławczych nie może prowadzić do obejścia tych wymogów.

Sprawa dotyczyła odwołania od postanowienia Sądu Pierwszej Instancji, które oddaliło skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Rady (WE) nr 1638/98 zmieniającego wspólną organizację rynku olejów i tłuszczów. Skarżąca organizacja rolników twierdziła, że rozporządzenie dotyczy jej członków indywidualnie i narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej, ponieważ prawo hiszpańskie nie przewiduje odpowiednich środków odwoławczych do zaskarżenia tego aktu. Sąd uznał, że rozporządzenie ma charakter ogólny i nie dotyczy skarżącej indywidualnie, a argument o braku skutecznej ochrony sądowej nie może uzasadniać dopuszczalności skargi. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie, potwierdził, że rozporządzenie o charakterze ogólnym może być zaskarżone przez jednostkę tylko wtedy, gdy dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie z powodu pewnych cech lub sytuacji faktycznej. Podkreślono, że prawo do skutecznej ochrony sądowej jest fundamentalną zasadą, ale nie może prowadzić do obejścia wyraźnie określonych w traktacie warunków dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności. Trybunał zaznaczył, że państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić system środków odwoławczych umożliwiający kontrolę legalności aktów wspólnotowych, ale nie może on zastępować bezpośredniej skargi o stwierdzenie nieważności, jeśli nie są spełnione przesłanki indywidualnego dotyczenia. W konsekwencji, odwołanie zostało oddalone, a skarżąca została obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie o charakterze ogólnym może być zaskarżone przez jednostkę tylko wtedy, gdy dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie. Brak krajowych środków odwoławczych nie może prowadzić do obejścia tych wymogów.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że art. 173 akapit czwarty Traktatu WE ustanawia jasne warunki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności dla jednostek. Rozporządzenie o charakterze ogólnym nie może być zaskarżone, chyba że dotyczy jednostki w sposób indywidualny. Prawo do skutecznej ochrony sądowej jest fundamentalne, ale nie może prowadzić do zmiany sensu przepisów traktatowych. Państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia krajowych środków odwoławczych, ale ich brak nie uzasadnia bezpośredniej skargi do sądu wspólnotowego, jeśli nie są spełnione przesłanki indywidualnego dotyczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Rada Unii Europejskiej

Strony

NazwaTypRola
Unión de Pequeños Agricultoresspolkastrona skarżąca
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uestrona pozwana w pierwszej instancji
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient w postępowaniu odwoławczym

Przepisy (8)

Główne

Traktat WE art. 173 § akapit czwarty

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Określa warunki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności dla osób fizycznych i prawnych, wymagając, aby rozporządzenie dotyczyło ich bezpośrednio i indywidualnie.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1638/98

Zmieniające rozporządzenie nr 136/66/EWG w sprawie ustanowienia wspólnej organizacji rynku olejów i tłuszczów, które było przedmiotem skargi.

Pomocnicze

Traktat WE art. 177

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy odesłań prejudycjalnych w celu zapewnienia kontroli ważności aktów wspólnotowych przez sądy krajowe.

Statut TSWE art. 49

Statut Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich

Reguluje postępowanie odwoławcze przed Trybunałem.

Rozporządzenie Rady nr 136/66/EWG

Ustanawiające wspólną organizację rynku olejów i tłuszczów.

Traktat WE art. 5

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zasada lojalnej współpracy, zobowiązująca państwa członkowskie do przyczyniania się do wyczerpującego charakteru systemu środków odwoławczych.

Traktat WE art. 184

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy incydentalnego podnoszenia nieważności aktów wspólnotowych.

EKPC art. 6 i 13

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie o charakterze ogólnym nie dotyczy jednostki indywidualnie, chyba że istnieją szczególne cechy lub sytuacja faktyczna ją wyodrębniająca. Brak krajowych środków odwoławczych nie może prowadzić do obejścia wymogów dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności określonych w art. 173 akapit czwarty Traktatu WE. Sąd wspólnotowy nie jest właściwy do badania i interpretowania krajowego prawa procesowego w celu ustalenia dopuszczalności skargi.

Odrzucone argumenty

Rozporządzenie dotyczy skarżącej indywidualnie z powodu jej działalności na rynku olejów i tłuszczów. Niedopuszczalność skargi prowadzi do naruszenia prawa do skutecznej ochrony sądowej z powodu braku krajowych środków odwoławczych. Prawo do skutecznej ochrony sądowej wymaga specjalnego zbadania okoliczności sprawy i dopuszczalności skargi, nawet jeśli nie spełnia ona formalnych wymogów.

Godne uwagi sformułowania

„[w] celu wykazania tego osoba fizyczna lub prawna powinna jednak być w stanie wykazać, że dany akt dotyczy jej z powodu pewnych cech jej właściwych lub sytuacji faktycznej wyodrębniającej ją z kręgu wszystkich innych osób […]” „Zaskarżone rozporządzenie dotyczy członków skarżącej wyłącznie ze względu na ich obiektywną cechę podmiotów gospodarczych działających na tym rynku, w taki sam sposób jak wszystkie inne podmioty na nim działające” „Okoliczności te nie mogą jednak uzasadniać odstąpienia przez Sąd od systemu środków odwoławczych ustanowionego w art. 173 akapit czwarty traktatu, tak jak jest on interpretowany w orzecznictwie, i przekroczył określone tam granice swoich uprawnień.” „Wspólnota Europejska jest wspólnotą prawa, w ramach której jej instytucje poddane są kontroli zgodności ich aktów z traktatem i ogólnymi zasadami prawa, do których należą też prawa podstawowe.” „Jednostki powinny mieć zatem możliwość korzystania ze skutecznej ochrony sądowej praw, które wywodzą ze wspólnotowego porządku prawnego” „Niedopuszczalna jest taka wykładnia systemu środków odwoławczych, jakiej broni wnosząca odwołanie, zgodnie z którą możliwa jest bezpośrednia skarga o stwierdzenie nieważności do sądu wspólnotowego, o ile po przeprowadzeniu konkretnej oceny krajowych przepisów proceduralnych przez ten sąd może zostać wykazane, że przepisy te nie zezwalają jednostce na wniesienie skargi, która pozwoli mu zakwestionować ważność spornego aktu wspólnotowego.”

Skład orzekający

G.C. Rodríguez Iglesias

prezes

S. Jann

sędzia

F. Macken

sędzia

N. Colneric

sędzia

S. von Bahr

prezes_izby

C. Gulmann

sprawozdawca

D.A.O. Edward

sędzia

A. La Pergola

sędzia

J.-P. Puissochet

sędzia

M. Wathelet

sędzia

R. Schintgen

sędzia

V. Skouris

sędzia

J.N. Cunha Rodrigues

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że rozporządzenia o charakterze ogólnym nie mogą być zaskarżane przez jednostki, chyba że dotykają ich indywidualnie, nawet w przypadku braku krajowych środków odwoławczych. Podkreślenie roli prawa do skutecznej ochrony sądowej w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności w prawie UE. Interpretacja 'indywidualnego dotyczenia' może być trudna w praktyce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w kontekście prawa UE, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje też, jak prawo UE balansuje między ogólnymi regulacjami a ochroną praw jednostki.

Czy brak dostępu do sądu krajowego otwiera drzwi do sądu UE? Trybunał Sprawiedliwości odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI