C-5/24

Trybunał Sprawiedliwości2025-09-11
cjeuprawo_pracyochrona pracownikowWysokatrybunal
niepełnosprawnośćzwolnienie chorobowedyskryminacjarówne traktowanieracjonalne usprawnieniaprawo pracyochrona stosunku pracyprawo włoskie

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że włoskie przepisy dotyczące ochrony stosunku pracy podczas zwolnienia chorobowego nie dyskryminują pośrednio osób niepełnosprawnych, pod warunkiem że nie wykraczają poza konieczne środki i nie naruszają wymogów racjonalnych usprawnień.

Sprawa dotyczyła pracownicy, która została zwolniona po przekroczeniu 180 dni zwolnienia chorobowego, co było zgodne z włoskimi przepisami. Pracownica, która później uzyskała status osoby niepełnosprawnej, twierdziła, że przepisy te dyskryminują ją pośrednio. Trybunał uznał, że przepisy te, choć pozornie neutralne, mogą stwarzać niekorzystną sytuację dla osób niepełnosprawnych, ale nie stoją na przeszkodzie dyrektywie 2000/78/WE, jeśli są proporcjonalne i nie naruszają obowiązku racjonalnych usprawnień.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2000/78/WE w sprawie zwolnienia pracownicy P.M. z powodu przekroczenia limitu 180 dni zwolnienia chorobowego w roku kalendarzowym, przewidzianego we włoskim układzie zbiorowym (CCNL). Pracownica, która później uzyskała status osoby niepełnosprawnej, twierdziła, że przepisy te stanowią dyskryminację pośrednią ze względu na niepełnosprawność. Trybunał przypomniał, że pojęcie niepełnosprawności w rozumieniu dyrektywy obejmuje długotrwałe ograniczenia zdolności, a dyrektywa stosuje się do warunków zwalniania. Stwierdzono, że włoskie przepisy, choć pozornie neutralne, mogą prowadzić do dyskryminacji pośredniej, ponieważ pracownicy niepełnosprawni są bardziej narażeni na przekroczenie limitu dni chorobowych. Jednakże, jeśli celem tych przepisów jest zapewnienie zdolności i dyspozycyjności pracowników do wykonywania pracy, a środki są właściwe i konieczne, nie stanowią one naruszenia dyrektywy. Kluczowe jest, aby przepisy te nie wykraczały poza konieczne środki i nie naruszały obowiązku wprowadzania racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych. Trybunał podkreślił, że dodatkowy 120-dniowy bezpłatny urlop nie stanowi racjonalnego usprawnienia, ponieważ nie jest skierowany indywidualnie do osób niepełnosprawnych. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że włoskie przepisy nie stoją na przeszkodzie dyrektywie, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów dotyczących proporcjonalności i racjonalnych usprawnień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Uregulowania krajowe nie stoją na przeszkodzie dyrektywie 2000/78/WE, pod warunkiem że nie wykraczają poza konieczne środki do osiągnięcia celu polityki społecznej i nie naruszają wymogów racjonalnych usprawnień.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że choć przepisy te mogą stwarzać niekorzystną sytuację dla osób niepełnosprawnych, nie są one z natury dyskryminujące, jeśli służą zgodnemu z prawem celowi i są proporcjonalne. Kluczowe jest zapewnienie racjonalnych usprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
P.M.osoba_fizycznaskarżący
S. Sncspolkapozwany
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Definicja zasady równego traktowania, brak dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Definicja dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 5

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Obowiązek wprowadzania racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych.

CCNL art. 173

Contratto collettivo nazionale di lavoro (CCNL) per i dipendenti da aziende del settore turismo – Confcommercio

Limit 180 dni ochrony stanowiska pracy w przypadku choroby.

Pomocnicze

Dyrektywa 2000/78/WE art. 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Zakres stosowania dyrektywy, w tym warunki zatrudnienia i zwalniania.

Konwencja ONZ art. 27

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych

Prawo do pracy i zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w tym racjonalne usprawnienia.

Karta art. 21

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji.

Karta art. 26

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo osób niepełnosprawnych do integracji społecznej i zawodowej.

CCNL art. 174

Contratto collettivo nazionale di lavoro (CCNL) per i dipendenti da aziende del settore turismo – Confcommercio

Dodatkowy 120-dniowy bezpłatny urlop.

CCNL art. 175

Contratto collettivo nazionale di lavoro (CCNL) per i dipendenti da aziende del settore turismo – Confcommercio

Przedłużenie urlopu w przypadku chorób onkologicznych.

Ustawa nr 300 art. 5

Ustawa nr 300

Zakaz przeprowadzania przez pracodawcę badań dotyczących sprawności pracownika z powodu choroby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włoskie przepisy dotyczące ochrony stosunku pracy podczas zwolnienia chorobowego, choć pozornie neutralne, mogą stwarzać niekorzystną sytuację dla osób niepełnosprawnych, ale nie są one z natury dyskryminujące, jeśli służą zgodnemu z prawem celowi i są proporcjonalne. Kluczowe jest zapewnienie racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych, a dodatkowy bezpłatny urlop nie stanowi takiego usprawnienia, jeśli nie jest indywidualnie dostosowany.

Odrzucone argumenty

Argument, że włoskie przepisy automatycznie stanowią dyskryminację pośrednią ze względu na niepełnosprawność, został odrzucony, o ile spełnione są warunki proporcjonalności i racjonalnych usprawnień. Argument, że dodatkowy bezpłatny urlop stanowi racjonalne usprawnienie, został odrzucony.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „niepełnosprawności” w rozumieniu tej dyrektywy należy rozumieć w ten sposób, że dotyczy ono ograniczenia zdolności, które wynika w szczególności z długotrwałego osłabienia funkcji fizycznych, umysłowych lub psychicznych i które w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać danej osobie pełne i skuteczne uczestnictwo w życiu zawodowym na równych zasadach z innymi pracownikami nie można uznać, że przepis lub praktyka wprowadzają odmienne traktowanie bezpośrednio związane z niepełnosprawnością dyskryminacja pośrednia występuje w przypadku, gdy przepis, kryterium lub pozornie neutralna praktyka mogą doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób [...] niepełnosprawności [...] w stosunku do innych osób, chyba że [...] obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a środki [...] są właściwe i konieczne pracodawca podejmuje właściwe środki, z uwzględnieniem potrzeb konkretnej sytuacji, aby umożliwić osobie niepełnosprawnej dostęp do pracy, wykonywanie jej lub rozwój zawodowy bądź kształcenie, o ile środki te nie nakładają na pracodawcę nieproporcjonalnie wysokich obciążeń nie stanowi „racjonalnego usprawnienia” w rozumieniu tego przepisu

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

T. von Danwitz

sprawozdawca

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dyrektywy 2000/78/WE w kontekście zwolnień chorobowych i ochrony osób niepełnosprawnych, obowiązek racjonalnych usprawnień."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki włoskiego prawa pracy, ale jego wykładnia przepisów UE ma zastosowanie ogólne. Konieczna jest analiza konkretnych przepisów krajowych i okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny temat dyskryminacji osób niepełnosprawnych na rynku pracy i interpretuje kluczowe przepisy UE dotyczące równego traktowania, co jest istotne dla prawników i pracodawców.

Czy długotrwałe zwolnienie chorobowe może prowadzić do dyskryminacji osób niepełnosprawnych? TSUE wyjaśnia zasady ochrony pracy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI