C-5/12

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2013-09-19
cjeuprawo_pracyurlop rodzicielski i macierzyńskiWysokatrybunal
urlop macierzyńskiurlop rodzicielskirówność traktowaniaojciecmatkapracownik najemnyprawo hiszpańskieTSUEochrona pracownic

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące urlopu macierzyńskiego i równego traktowania nie stoją na przeszkodzie hiszpańskiemu prawu, które ogranicza prawo ojca do urlopu macierzyńskiego, jeśli matka dziecka nie jest pracownikiem najemnym.

Sprawa dotyczyła ojca pracownika najemnego, który ubiegał się o świadczenie z tytułu urlopu macierzyńskiego po narodzinach dziecka. Jego żona, pracownica najemna, nie należała do publicznego systemu zabezpieczenia społecznego, co uniemożliwiło jej skorzystanie z urlopu macierzyńskiego i tym samym ojcu skorzystanie z prawa pochodnego. Sąd odsyłający pytał, czy hiszpańskie przepisy dyskryminują ojców biologicznych w porównaniu z ojcami adopcyjnymi oraz czy naruszają zasadę równego traktowania. Trybunał uznał, że dyrektywy UE dotyczące urlopu macierzyńskiego i równego traktowania nie stoją na przeszkodzie takiemu uregulowaniu, ponieważ prawo do urlopu macierzyńskiego jest przede wszystkim środkiem ochrony matki i jej związku z dzieckiem, a w przypadku braku prawa matki, ojciec nie może skorzystać z prawa pochodnego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw UE dotyczących równego traktowania kobiet i mężczyzn oraz urlopu rodzicielskiego, a także zasady równego traktowania w kontekście hiszpańskiego prawa pracy. Sprawa dotyczyła ojca pracownika najemnego, który starał się o świadczenie z tytułu urlopu macierzyńskiego po narodzinach syna. Matka dziecka, choć pracownica najemna, nie była objęta publicznym systemem zabezpieczenia społecznego, co uniemożliwiło jej skorzystanie z urlopu macierzyńskiego. Hiszpańskie prawo przewidywało, że prawo ojca do urlopu macierzyńskiego jest prawem pochodnym od prawa matki, a w przypadku braku prawa matki, ojciec nie mógł skorzystać z urlopu ani świadczenia. Sąd krajowy pytał, czy takie uregulowanie narusza zasadę równego traktowania, zwłaszcza w porównaniu z sytuacją ojców adopcyjnych, którzy mieli szersze prawa do urlopu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że dyrektywy UE dotyczące urlopu macierzyńskiego (92/85/EWG) i równego traktowania (76/207/EWG) nie stoją na przeszkodzie przepisowi krajowemu, który ogranicza prawo ojca do urlopu macierzyńskiego w sytuacji, gdy matka dziecka nie jest pracownikiem najemnym i nie podlega publicznemu systemowi zabezpieczenia społecznego. Trybunał podkreślił, że urlop macierzyński jest przede wszystkim środkiem ochrony matki i jej związku z dzieckiem, a prawo ojca jest w tym kontekście prawem pochodnym. W przypadku ojców adopcyjnych, sytuacja prawna była inna, jednak Trybunał uznał, że nie ma podstaw do udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące różnic między ojcami biologicznymi a adopcyjnymi, ponieważ nie mieściło się ono w zakresie prawa Unii w momencie zaistnienia okoliczności faktycznych sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dyrektywy 92/85/EWG i 76/207/EWG nie stoją na przeszkodzie takiemu przepisowi krajowemu.

Uzasadnienie

Urlop macierzyński jest przede wszystkim środkiem ochrony matki i jej związku z dzieckiem. Prawo ojca do urlopu jest prawem pochodnym od prawa matki. Jeśli matka nie ma prawa do urlopu, ojciec również go nie nabywa. Dyrektywa 92/85/EWG obejmuje jedynie pracownice podlegające ubezpieczeniu społecznemu, a nie osoby prowadzące działalność na własny rachunek, które dobrowolnie nie podlegają systemowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS)

Strony

NazwaTypRola
Marc Betriu Montullosoba_fizycznaskarżący
Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS)organ_krajowypozwany
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Dyrektywa 92/85/EWG art. 8 § 1

Dyrektywa Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią

Dyrektywa 92/85/EWG art. 8 § 2

Dyrektywa Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią

Estatuto de los Trabajadores art. 48 § 4

Statut pracowników (Hiszpania)

Ley General de la Seguridad Social art. 133a

Powszechna ustawa o zabezpieczeniu społecznym (Hiszpania)

Pomocnicze

Dyrektywa 76/207/EWG art. 1 § 1

Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy

Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy

Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § 3

Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy

Dyrektywa 76/207/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy

Dyrektywa 96/34/WE

Dyrektywa Rady 96/34/WE z dnia 3 czerwca 1996 r. w sprawie porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego

MPPGSP art. 10 § 2

Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urlop macierzyński jest przede wszystkim środkiem ochrony matki i jej związku z dzieckiem. Prawo ojca do urlopu macierzyńskiego jest prawem pochodnym od prawa matki. Dyrektywa 92/85/EWG obejmuje jedynie pracownice podlegające ubezpieczeniu społecznemu, a nie osoby prowadzące działalność na własny rachunek, które dobrowolnie nie podlegają systemowi. Prawo UE nie zabraniało dyskryminacji między ojcem adopcyjnym a biologicznym w kontekście urlopu macierzyńskiego w momencie zaistnienia okoliczności faktycznych.

Odrzucone argumenty

Hiszpańskie przepisy naruszają zasadę równego traktowania, dyskryminując ojców biologicznych w porównaniu z ojcami adopcyjnymi. Hiszpańskie przepisy naruszają zasadę równego traktowania, dyskryminując ojców w sytuacji, gdy matka nie jest pracownikiem najemnym.

Godne uwagi sformułowania

Urlop macierzyński należy uznać za środek ochronny prawa socjalnego, który ma szczególne znaczenie. Zasadność zawieszenia przez kobiety wykonywania ich działalności zawodowej w trakcie tego ograniczonego do co najmniej 14 tygodni przed porodem i po nim okresu nie może być w żaden sposób kwestionowana przez organy państwowe ani przez pracodawców. Prawo ojca do urlopu macierzyńskiego jest prawem pochodnym od prawa matki.

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes izby

J. Malenovský

sędzia

U. Lõhmus

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

A. Prechal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących urlopu macierzyńskiego i równego traktowania w kontekście prawa krajowego, zwłaszcza w sytuacjach, gdy matka nie jest pracownikiem najemnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Hiszpanii w momencie wydania orzeczenia. Wnioski mogą być odmienne w przypadku innych systemów prawnych lub nowszych przepisów UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy i równości płci, jakim jest urlop rodzicielski, a także pokazuje, jak prawo UE wpływa na interpretację przepisów krajowych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i dla rodziców.

Czy ojciec może wziąć urlop macierzyński, gdy matka nie pracuje? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI