C-499/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-11-13
cjeuswobody_rynkuswobodny przeplyw towarowWysokatrybunal
swobodny przeplyw towarowograniczenia wywozusrodki o skutku rownowaznympolityka handlowaprzepisy techniczneinfrastruktura krytycznaprocedura notyfikacji

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Węgry naruszyły prawo UE, wprowadzając procedurę zgłoszenia wywozu materiałów budowlanych, która stanowiła środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego, naruszała wspólną politykę handlową oraz procedury notyfikacji technicznej.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Węgrom, zarzucając naruszenie art. 35 i 36 TFUE, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 lit. e) TFUE oraz art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2015/1535. Chodziło o węgierski dekret nr 402/2021, który wprowadzał obowiązek zgłoszenia wywozu materiałów budowlanych oraz prawo pierwokupu dla państwa. Trybunał uznał, że dekret ten stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego w wywozie, narusza wyłączną kompetencję Unii w zakresie polityki handlowej oraz został przyjęty z naruszeniem procedury notyfikacji technicznej. Węgry nie zdołały wykazać uzasadnienia dla tych środków na podstawie art. 36 TFUE.

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła węgierskiego dekretu nr 402/2021, który wprowadzał obowiązek rejestracji wywozu surowców i materiałów budowlanych o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa dostaw w sektorze budowlanym. Dekret ten przewidywał również prawo pierwokupu dla państwa węgierskiego w przypadku, gdy wywóz znacząco utrudniałby budowę, eksploatację lub rozwój infrastruktury krytycznej. Komisja zarzuciła Węgrom naruszenie art. 35 TFUE (zakaz ograniczeń ilościowych w wywozie i środków o skutku równoważnym), art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 lit. e) TFUE (naruszenie wyłącznej kompetencji Unii w zakresie wspólnej polityki handlowej) oraz art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2015/1535 (naruszenie procedury informacyjnej w dziedzinie przepisów technicznych). Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że dekret nr 402/2021 stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego w wywozie, ponieważ nakłada dodatkowe obciążenie administracyjne, przewiduje sankcje i wydłuża terminy dostaw, co zniechęca do wywozu. Trybunał odrzucił argument Węgier o uzasadnieniu tych środków względami bezpieczeństwa publicznego na podstawie art. 36 TFUE, wskazując na brak wykazania rzeczywistego i poważnego zagrożenia oraz nieprecyzyjne definicje. Ponadto, Trybunał stwierdził naruszenie wyłącznej kompetencji Unii w zakresie polityki handlowej, ponieważ Węgry nie działały na podstawie upoważnienia UE. Wreszcie, uznano naruszenie dyrektywy 2015/1535, gdyż dekret został przyjęty przed upływem wymaganego okresu standstill oraz z istotnymi zmianami w stosunku do notyfikowanego projektu, bez ponownej notyfikacji. W konsekwencji, Trybunał uwzględnił skargę Komisji i obciążył Węgry kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, dekret nr 402/2021 stanowi środek o skutku równoważnym z ograniczeniem ilościowym w wywozie w rozumieniu art. 35 TFUE.

Uzasadnienie

Nakładając dodatkowe obciążenie administracyjne, przewidując sankcje, wydłużając terminy dostaw i umożliwiając definitywne uniemożliwienie transakcji wywozu, dekret ten ma na celu ograniczenie wywozu materiałów budowlanych poprzez ustanowienie odmiennego traktowania handlu tymi produktami wewnątrz kraju i w eksporcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Węgrypanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (15)

Główne

TFUE art. 35

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz ograniczeń ilościowych w wywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym między państwami członkowskimi.

TFUE art. 2 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Unia ma wyłączną kompetencję w określonych dziedzinach; państwa członkowskie mogą stanowić prawo tylko z upoważnienia Unii lub w celu wykonania aktów Unii.

TFUE art. 3 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Unia ma wyłączną kompetencję w dziedzinie wspólnej polityki handlowej.

Dyrektywa 2015/1535 art. 5 § 1

Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji wszelkie projekty przepisów technicznych, z wyjątkiem tych, które w pełni stanowią transpozycję normy międzynarodowej lub europejskiej. W przypadku istotnych zmian projektu, wymagana jest ponowna notyfikacja.

Dyrektywa 2015/1535 art. 6 § 1

Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie odraczają przyjęcie projektu przepisów technicznych o trzy miesiące od daty otrzymania komunikatu przez Komisję.

Dekret nr 402/2021 art. § 1 § 1

Dekret rządowy nr 402/2021

Materiały budowlane mogą być sprzedane lub wywiezione z Węgier po dokonaniu rejestracji i potwierdzeniu otrzymania zgłoszenia.

Dekret nr 402/2021 art. § 3 § 2

Dekret rządowy nr 402/2021

Badanie, czy sprzedaż lub wywóz materiałów budowlanych znacząco utrudnia lub uniemożliwia budowę, eksploatację, utrzymanie lub rozwój infrastruktury krytycznej, stwarzając zagrożenie dla usług publicznych lub bezpieczeństwa dostaw.

Dekret nr 402/2021 art. § 6/A

Dekret rządowy nr 402/2021

Kara administracyjna w wysokości do 40% wartości materiałów budowlanych, których nie zgłoszono lub w odniesieniu do których brak jest potwierdzenia otrzymania zgłoszenia.

Pomocnicze

TFUE art. 36

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Wyjątki od zakazu swobodnego przepływu towarów ze względów moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt lub roślin, ochrony narodowych dóbr o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej.

Dyrektywa 2015/1535 art. 6 § 7

Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady

Wyjątek od okresu standstill w przypadku naglących powodów związanych z ochroną zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego.

Rozporządzenie 2015/479 art. 1

Rozporządzenie (UE) 2015/479 Parlamentu Europejskiego i Rady

Wywóz produktów z Unii do państw trzecich jest wolny, z wyjątkiem ograniczeń stosowanych zgodnie z rozporządzeniem.

Rozporządzenie 2015/479 art. 10

Rozporządzenie (UE) 2015/479 Parlamentu Europejskiego i Rady

Nie stanowi przeszkody dla przyjęcia lub stosowania przez państwa członkowskie ograniczeń ilościowych w wywozie uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony narodowych dóbr o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej.

GATT 1994 art. XI § 1

Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu 1994

Zakaz ograniczeń ilościowych w imporcie i eksporcie.

GATT 1994 art. XI § 2

Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu 1994

Wyjątek od zakazu ograniczeń eksportowych w celu zapobieżenia lub złagodzenia krytycznego niedoboru środków żywności lub innych produktów podstawowych.

Ustawa CLXVI z 2012 r. art. 1 § j

Ustawa nr CLXVI z 2012 r.

Definicja 'infrastruktury krytycznej' na Węgrzech.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dekret nr 402/2021 stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego w wywozie (art. 35 TFUE). Węgry naruszyły wyłączną kompetencję Unii w zakresie wspólnej polityki handlowej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 lit. e) TFUE). Dekret nr 402/2021 został przyjęty z naruszeniem procedury notyfikacji technicznej i okresu standstill (art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2015/1535).

Odrzucone argumenty

Dekret nr 402/2021 nie stanowi środka o skutku równoważnym z ograniczeniem ilościowym. Dekret nr 402/2021 jest uzasadniony względami bezpieczeństwa publicznego (art. 36 TFUE). Dekret nr 402/2021 jest zgodny z rozporządzeniem 2015/479 i nie narusza wyłącznej kompetencji UE. Pilne przyjęcie dekretu nr 402/2021 było uzasadnione względami bezpieczeństwa publicznego (art. 6 ust. 7 lit. a) dyrektywy 2015/1535).

Godne uwagi sformułowania

środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego w wywozie wyłączna kompetencja Unii w dziedzinie wspólnej polityki handlowej procedura udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych rzeczywiste i dostatecznie poważne zagrożenie dla jednego z podstawowych interesów społeczeństwa nie można powoływać się na względy ekonomiczne w celu uzasadnienia ograniczeń swobod traktatu

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezeska izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

F. Schalin

sędzia

M. Gavalec

sprawozdawca

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 35 TFUE w kontekście środków krajowych ograniczających wywóz, naruszenie wyłącznej kompetencji UE w polityce handlowej, stosowanie procedury notyfikacji technicznej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów węgierskich i ich zgodności z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad swobodnego przepływu towarów i kompetencji UE, a także procedur notyfikacji technicznej, co jest istotne dla przedsiębiorców działających na rynku wewnętrznym.

Węgry ukarane za blokowanie eksportu materiałów budowlanych – naruszenie prawa UE!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI