Orzeczenie · 2021-05-06

C-499/18 P

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2021-05-06
cjeuochrona_srodowiskaochrona_owadow_zapylajacychWysokatrybunal
ochrona pszczółneonikotynoidyklotianidynaimidachloprydzasada ostrożnościśrodki ochrony roślinEFSA Komisja EuropejskaTSUE

Podsumowanie

Odwołanie wniesione przez Bayer CropScience AG i Bayer AG dotyczyło wyroku Sądu Unii Europejskiej, który oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 485/2013, wprowadzającego ograniczenia w stosowaniu środków ochrony roślin zawierających substancje czynne klotianidynę i imidachlopryd, w szczególności zakaz stosowania nasion zaprawionych tymi substancjami. Firmy zarzucały Sądowi naruszenie prawa w zakresie wykładni i zastosowania przepisów dotyczących przeglądu zatwierdzenia substancji czynnych (art. 21 rozporządzenia nr 1107/2009) oraz stosowania zasady ostrożności. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując sześć zarzutów podniesionych przez wnoszące odwołanie, oddalił je jako bezzasadne. W szczególności Trybunał uznał, że Sąd prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przeglądu zatwierdzenia substancji czynnych, dopuszczając możliwość jego wszczęcia w oparciu o nową wiedzę naukową, nawet jeśli nie jest ona w pełni udowodniona. Potwierdzono również, że ocena ryzyka może opierać się na aktualnej wiedzy naukowej i technicznej, nawet jeśli nie stosuje się ściśle wytycznych obowiązujących w momencie pierwotnego zatwierdzenia. Trybunał podkreślił, że zasada ostrożności pozwala na podjęcie działań ochronnych w sytuacji niepewności naukowej co do istnienia lub zakresu zagrożenia, bez konieczności pełnego udowodnienia tych zagrożeń. Stwierdzono również, że Komisja działała w granicach swoich uprawnień, stosując środki zapobiegawcze, nawet w odniesieniu do zastosowań nieocenionych szczegółowo przez EFSA, jeśli istniało racjonalne podejrzenie podobnego ryzyka. Odwołanie zostało oddalone, a wnoszące je firmy obciążono kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady ostrożności w prawie UE, przegląd zatwierdzeń substancji czynnych, ocena ryzyka w kontekście ochrony środowiska, dopuszczalność zakazów stosowania środków ochrony roślin.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych substancji czynnych (klotianidyna, imidachlopryd) i ich zastosowań, ale zasady ogólne mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (5)

Czy zwiększenie stopnia pewności poprzedniej wiedzy naukowej może zostać uznane za 'nową wiedzę naukową' w rozumieniu art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009, uprawniające Komisję do przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd uznał, że próg wymagany dla zastosowania art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 nie został osiągnięty, jeśli 'nowa wiedza' dotyczy jedynie zwykłych powtórzeń wcześniejszej wiedzy, nowych założeń bez solidnego uzasadnienia oraz względów politycznych niemających związku z nauką. Ostatecznie 'nowa wiedza naukowa i techniczna' powinna rzeczywiście okazać się istotna do celów oceny utrzymania warunków zatwierdzenia z art. 4 rozporządzenia nr 1107/2009. Wystarczy istnienie nowych badań, których wyniki w porównaniu z informacjami dostępnymi przy poprzedniej ocenie wiedzy wzbudzają obawy w odniesieniu do kwestii, czy nadal spełnione są warunki zatwierdzenia określone w art. 4 rozporządzenia nr 1107/2009, bez potrzeby sprawdzania na tym etapie, czy obawy te są rzeczywiście zasadne, ponieważ to sprawdzenie jest przedmiotem samego przeglądu. Uznanie takich wyników za potwierdzające nową wiedzę naukową zakłada przynajmniej, że nowe metody są bardziej wiarygodne niż metody poprzednio stosowane. W takim bowiem przypadku to właśnie zwiększenie stopnia pewności posiadanej wcześniej wiedzy powinno zostać zakwalifikowane jako nowa wiedza naukowa. W przeciwieństwie do twierdzeń spółki Bayer [CropScience], przy podejmowaniu decyzji w sprawie zarządzania ryzykiem w oparciu o zasadę ostrożności taka informacja powinna zostać uznana za istotną.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że Sąd naruszył prawo, uznając, że nowa wiedza naukowa jest niezbędna do wszczęcia przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej na podstawie art. 21 ust. 1 akapit pierwszy zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1107/2009. Przepis ten pozwala Komisji na dokonanie przeglądu w każdej chwili bez dodatkowych warunków. Jednakże, mimo tego naruszenia, Trybunał uznał, że Sąd słusznie stwierdził, iż Komisja mogła przeprowadzić przegląd zatwierdzenia rozpatrywanych substancji czynnych.

Czy EFSA, dokonując oceny ryzyka w ramach procedury przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej, była zobowiązana do stosowania wyłącznie wytycznych obowiązujących w dniu złożenia wniosku o zatwierdzenie, czy też mogła opierać się na swojej opinii i aktualnej wiedzy naukowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

EFSA może oprzeć się na swojej opinii w ramach oceny ryzyka, ponieważ jako dokument analizujący szczegółowo różne drogi narażenia poszczególnych kategorii pszczół i oceniający istniejące wytyczne do badań, opinia ta może być wykorzystana do zidentyfikowania dziedzin, w których dotychczasowe oceny zawierały luki, mogące kryć ryzyko jeszcze nie ocenione, których nie uwzględniono we wcześniejszych decyzjach dotyczących zarządzania ryzykiem w odniesieniu do rozpatrywanych substancji czynnych.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że w ramach przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej, wniosek o tym, że kryteria zatwierdzenia przestały być spełniane, może być oparty na wszelkiej nowej wiedzy naukowej lub technicznej, niezależnie od jej źródła. Taka wykładnia jest zgodna z celem zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska. Sąd nie naruszył prawa, orzekając, że EFSA mogła oprzeć się na swojej opinii, identyfikując luki w dotychczasowych ocenach ryzyka.

Czy Komisja, stosując zasadę ostrożności w ramach przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej, jest zobowiązana do przeprowadzenia wyczerpującej oceny ryzyka i czy może opóźnić podjęcie środków do czasu uzyskania pełnych danych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada ostrożności nie wymaga wyczerpującej oceny ryzyka w sytuacji niepewności naukowej. Nie wymaga również opóźniania podjęcia środków do czasu ukończenia badań, których wyniki mogłyby zakwestionować dostępne dane.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że zasada ostrożności pozwala na podjęcie działań ochronnych w sytuacji niepewności co do istnienia lub zakresu zagrożenia, bez oczekiwania na pełne udowodnienie tych zagrożeń. Wymaganie wyczerpującej oceny ryzyka byłoby sprzeczne z tą zasadą. Komisja może podjąć środki, nawet jeśli nie wszystkie dane są dostępne, o ile istnieją poważne i przekonujące wskazówki wzbudzające uzasadnione wątpliwości co do spełnienia kryteriów zatwierdzenia.

Czy Komisja, przyjmując środki zabezpieczające na podstawie art. 21 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009, podlega większym wymogom dowodowym w odniesieniu do już zatwierdzonych substancji czynnych niż w przypadku substancji niezatwierdzonych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Komisja nie podlega większym wymogom dowodowym w odniesieniu do już zatwierdzonych substancji czynnych niż w przypadku substancji niezatwierdzonych.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że zasada ostrożności, na której opiera się rozporządzenie nr 1107/2009, pozwala na podjęcie działań ochronnych w sytuacji niepewności naukowej. Nie wymaga ona pełnego udowodnienia zagrożeń, a jedynie prawdopodobieństwa powstania rzeczywistej szkody. W tym kontekście nie ma podstaw do stosowania wyższych wymogów dowodowych dla substancji już zatwierdzonych.

Czy zakaz stosowania środków ochrony roślin zawierających klotianidynę i imidachlopryd do użytku nieprofesjonalnego oraz zakaz stosowania dolistnego były 'oczywiście nieodpowiednie' dla osiągnięcia celu ochrony pszczół?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakazy te nie były 'oczywiście nieodpowiednie'.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że w przypadku użytkowników nieprofesjonalnych, którzy nie podlegają kontroli, istnieje większe prawdopodobieństwo nieprzestrzegania instrukcji użytkowania. Biorąc pod uwagę wysoką toksyczność substancji czynnych dla pszczół, zakaz nieprofesjonalnego stosowania nie mógł zostać uznany za 'oczywiście nieodpowiedni'. Podobnie, w odniesieniu do stosowania dolistnego, Komisja mogła racjonalnie zakładać podobne ryzyko jak w przypadku ocenionych zastosowań, zwłaszcza w kontekście zasady ostrożności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono odwołanie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska i interwenienci popierający Komisję

Strony

NazwaTypRola
Bayer CropScience AGspolkawnoszące_odwołanie
Bayer AGspolkawnoszące_odwołanie
Association générale des producteurs de maïs et autres céréales cultivées de la sous-famille des panicoïdées (AGPM)inneinterwenient
The National Farmers’ Union (NFU)inneinterwenient
Association européenne pour la protection des cultures (ECPA)inneinterwenient
Rapool-Ring GmbH Qualitätsraps deutscher Züchterspolkainterwenient
European Seed Association (ESA)inneinterwenient
Agricultural Industries Confederation Ltdinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_uestrona_pozwana
Stichting De Bijenstichtinginneinterwenient
Union nationale de l’apiculture française (UNAF)inneinterwenient
Deutscher Berufs- und Erwerbsimkerbund eVinneinterwenient
Österreichischer Erwerbsimkerbundinneinterwenient
Pesticide Action Network Europe (PAN Europe)inneinterwenient
Bee Life European Beekeeping Coordination (Bee Life)inneinterwenient
Buglife – The Invertebrate Conservation Trustinneinterwenient
Stichting Greenpeace Council (Greenpeace)inneinterwenient
Królestwo Szwecjipanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie 1107/2009 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa kryteria zatwierdzania substancji czynnych, w tym wymogi dotyczące braku szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt oraz środowisko.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 21 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Umożliwia Komisji dokonanie przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej w każdej chwili, w tym w oparciu o nową wiedzę naukową i techniczną.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 21 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa procedurę wycofania lub zmiany zatwierdzenia substancji czynnej, gdy kryteria zatwierdzenia nie są już spełniane.

Rozporządzenie wykonawcze 485/2013 art. 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 485/2013

Wprowadza ograniczenia w stosowaniu klotianidyny i imidachloprydu.

Rozporządzenie wykonawcze 485/2013 art. 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 485/2013

Zakazuje stosowania lub wprowadzania do obrotu nasion zaprawionych klotianidyną i imidachloprydem.

Pomocnicze

Dyrektywa 91/414/EWG art. 4 § 1

Dyrektywa Rady 91/414/EWG

Określa kryteria dopuszczenia środka ochrony roślin do obrotu, w tym wymóg, aby substancje czynne były wymienione w załączniku I.

Dyrektywa 91/414/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 91/414/EWG

Określa kryteria włączania substancji czynnej do załącznika I, w tym brak szkodliwych skutków dla zdrowia i środowiska.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 7 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa wymogi dotyczące wniosku o zatwierdzenie substancji czynnej.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 12 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa rolę EFSA w ocenie substancji czynnych.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 69

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Dotyczy środków nadzwyczajnych w przypadku poważnego zagrożenia dla zdrowia lub środowiska.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 78 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Dotyczy uznania substancji czynnych zatwierdzonych na podstawie dyrektywy 91/414/EWG za zatwierdzone na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009.

Rozporządzenie wykonawcze 540/2011

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 540/2011

Wykaz zatwierdzonych substancji czynnych.

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reguluje zasady wnoszenia odwołań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komisja działała zgodnie z prawem, stosując zasadę ostrożności w celu ochrony pszczół. • Przegląd zatwierdzenia substancji czynnych może być wszczęty w oparciu o nową wiedzę naukową, nawet jeśli nie jest ona w pełni udowodniona. • Ocena ryzyka może opierać się na aktualnej wiedzy naukowej i technicznej, a nie tylko na wytycznych z momentu pierwotnego zatwierdzenia. • Zasada ostrożności pozwala na podjęcie działań ochronnych w sytuacji niepewności naukowej. • Zakazy stosowania środków ochrony roślin były proporcjonalne i niezbędne do ochrony pszczół.

Odrzucone argumenty

Sąd naruszył prawo, błędnie interpretując przepisy dotyczące przeglądu zatwierdzenia substancji czynnych. • EFSA była zobowiązana stosować wyłącznie wytyczne obowiązujące w dniu złożenia wniosku o zatwierdzenie. • Komisja była zobowiązana do przeprowadzenia wyczerpującej oceny ryzyka i nie mogła opóźniać podjęcia środków. • Komisja podlegała większym wymogom dowodowym w odniesieniu do już zatwierdzonych substancji czynnych. • Zakazy stosowania środków ochrony roślin były 'oczywiście nieodpowiednie' dla osiągnięcia celu ochrony pszczół.

Godne uwagi sformułowania

zasada ostrożności • nowa wiedza naukowa i techniczna • nie można wykluczyć ryzyka dla kolonii • prawdopodobieństwo powstania rzeczywistej szkody dla środowiska • oczywiście nieodpowiedni dla osiągnięcia zamierzonego celu

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes_izby

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ostrożności w prawie UE, przegląd zatwierdzeń substancji czynnych, ocena ryzyka w kontekście ochrony środowiska, dopuszczalność zakazów stosowania środków ochrony roślin."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych substancji czynnych (klotianidyna, imidachlopryd) i ich zastosowań, ale zasady ogólne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu ochrony pszczół i wpływu środków ochrony roślin na środowisko, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Ochrona pszczół nadrzędna nad interesami producentów pestycydów – TSUE potwierdza zasadę ostrożności.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy