C-499/18 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-05-06
cjeuochrona_srodowiskaochrona_owadow_zapylajacychWysokatrybunal
ochrona pszczółneonikotynoidyklotianidynaimidachloprydzasada ostrożnościśrodki ochrony roślinEFSA Komisja EuropejskaTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie producentów środków ochrony roślin dotyczące zakazu stosowania nasion zaprawionych klotianidyną i imidachloprydem, potwierdzając zasadę ostrożności w ochronie pszczół.

Sprawa dotyczyła odwołania firm Bayer CropScience i Bayer AG od wyroku Sądu UE, który oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Komisji UE zakazującego stosowania nasion zaprawionych klotianidyną i imidachloprydem. Firmy zarzucały naruszenie prawa, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących przeglądu zatwierdzenia substancji czynnych i stosowania zasady ostrożności. Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie, uznając je za bezzasadne i potwierdzając, że Komisja działała zgodnie z prawem, stosując zasadę ostrożności w celu ochrony pszczół.

Odwołanie wniesione przez Bayer CropScience AG i Bayer AG dotyczyło wyroku Sądu Unii Europejskiej, który oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 485/2013, wprowadzającego ograniczenia w stosowaniu środków ochrony roślin zawierających substancje czynne klotianidynę i imidachlopryd, w szczególności zakaz stosowania nasion zaprawionych tymi substancjami. Firmy zarzucały Sądowi naruszenie prawa w zakresie wykładni i zastosowania przepisów dotyczących przeglądu zatwierdzenia substancji czynnych (art. 21 rozporządzenia nr 1107/2009) oraz stosowania zasady ostrożności. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując sześć zarzutów podniesionych przez wnoszące odwołanie, oddalił je jako bezzasadne. W szczególności Trybunał uznał, że Sąd prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przeglądu zatwierdzenia substancji czynnych, dopuszczając możliwość jego wszczęcia w oparciu o nową wiedzę naukową, nawet jeśli nie jest ona w pełni udowodniona. Potwierdzono również, że ocena ryzyka może opierać się na aktualnej wiedzy naukowej i technicznej, nawet jeśli nie stosuje się ściśle wytycznych obowiązujących w momencie pierwotnego zatwierdzenia. Trybunał podkreślił, że zasada ostrożności pozwala na podjęcie działań ochronnych w sytuacji niepewności naukowej co do istnienia lub zakresu zagrożenia, bez konieczności pełnego udowodnienia tych zagrożeń. Stwierdzono również, że Komisja działała w granicach swoich uprawnień, stosując środki zapobiegawcze, nawet w odniesieniu do zastosowań nieocenionych szczegółowo przez EFSA, jeśli istniało racjonalne podejrzenie podobnego ryzyka. Odwołanie zostało oddalone, a wnoszące je firmy obciążono kosztami postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd uznał, że próg wymagany dla zastosowania art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 nie został osiągnięty, jeśli 'nowa wiedza' dotyczy jedynie zwykłych powtórzeń wcześniejszej wiedzy, nowych założeń bez solidnego uzasadnienia oraz względów politycznych niemających związku z nauką. Ostatecznie 'nowa wiedza naukowa i techniczna' powinna rzeczywiście okazać się istotna do celów oceny utrzymania warunków zatwierdzenia z art. 4 rozporządzenia nr 1107/2009. Wystarczy istnienie nowych badań, których wyniki w porównaniu z informacjami dostępnymi przy poprzedniej ocenie wiedzy wzbudzają obawy w odniesieniu do kwestii, czy nadal spełnione są warunki zatwierdzenia określone w art. 4 rozporządzenia nr 1107/2009, bez potrzeby sprawdzania na tym etapie, czy obawy te są rzeczywiście zasadne, ponieważ to sprawdzenie jest przedmiotem samego przeglądu. Uznanie takich wyników za potwierdzające nową wiedzę naukową zakłada przynajmniej, że nowe metody są bardziej wiarygodne niż metody poprzednio stosowane. W takim bowiem przypadku to właśnie zwiększenie stopnia pewności posiadanej wcześniej wiedzy powinno zostać zakwalifikowane jako nowa wiedza naukowa. W przeciwieństwie do twierdzeń spółki Bayer [CropScience], przy podejmowaniu decyzji w sprawie zarządzania ryzykiem w oparciu o zasadę ostrożności taka informacja powinna zostać uznana za istotną.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że Sąd naruszył prawo, uznając, że nowa wiedza naukowa jest niezbędna do wszczęcia przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej na podstawie art. 21 ust. 1 akapit pierwszy zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1107/2009. Przepis ten pozwala Komisji na dokonanie przeglądu w każdej chwili bez dodatkowych warunków. Jednakże, mimo tego naruszenia, Trybunał uznał, że Sąd słusznie stwierdził, iż Komisja mogła przeprowadzić przegląd zatwierdzenia rozpatrywanych substancji czynnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska i interwenienci popierający Komisję

Strony

NazwaTypRola
Bayer CropScience AGspolkawnoszące_odwołanie
Bayer AGspolkawnoszące_odwołanie
Association générale des producteurs de maïs et autres céréales cultivées de la sous-famille des panicoïdées (AGPM)inneinterwenient
The National Farmers’ Union (NFU)inneinterwenient
Association européenne pour la protection des cultures (ECPA)inneinterwenient
Rapool-Ring GmbH Qualitätsraps deutscher Züchterspolkainterwenient
European Seed Association (ESA)inneinterwenient
Agricultural Industries Confederation Ltdinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_uestrona_pozwana
Stichting De Bijenstichtinginneinterwenient
Union nationale de l’apiculture française (UNAF)inneinterwenient
Deutscher Berufs- und Erwerbsimkerbund eVinneinterwenient
Österreichischer Erwerbsimkerbundinneinterwenient
Pesticide Action Network Europe (PAN Europe)inneinterwenient
Bee Life European Beekeeping Coordination (Bee Life)inneinterwenient
Buglife – The Invertebrate Conservation Trustinneinterwenient
Stichting Greenpeace Council (Greenpeace)inneinterwenient
Królestwo Szwecjipanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie 1107/2009 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa kryteria zatwierdzania substancji czynnych, w tym wymogi dotyczące braku szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt oraz środowisko.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 21 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Umożliwia Komisji dokonanie przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej w każdej chwili, w tym w oparciu o nową wiedzę naukową i techniczną.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 21 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa procedurę wycofania lub zmiany zatwierdzenia substancji czynnej, gdy kryteria zatwierdzenia nie są już spełniane.

Rozporządzenie wykonawcze 485/2013 art. 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 485/2013

Wprowadza ograniczenia w stosowaniu klotianidyny i imidachloprydu.

Rozporządzenie wykonawcze 485/2013 art. 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 485/2013

Zakazuje stosowania lub wprowadzania do obrotu nasion zaprawionych klotianidyną i imidachloprydem.

Pomocnicze

Dyrektywa 91/414/EWG art. 4 § 1

Dyrektywa Rady 91/414/EWG

Określa kryteria dopuszczenia środka ochrony roślin do obrotu, w tym wymóg, aby substancje czynne były wymienione w załączniku I.

Dyrektywa 91/414/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 91/414/EWG

Określa kryteria włączania substancji czynnej do załącznika I, w tym brak szkodliwych skutków dla zdrowia i środowiska.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 7 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa wymogi dotyczące wniosku o zatwierdzenie substancji czynnej.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 12 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Określa rolę EFSA w ocenie substancji czynnych.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 69

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Dotyczy środków nadzwyczajnych w przypadku poważnego zagrożenia dla zdrowia lub środowiska.

Rozporządzenie 1107/2009 art. 78 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009

Dotyczy uznania substancji czynnych zatwierdzonych na podstawie dyrektywy 91/414/EWG za zatwierdzone na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009.

Rozporządzenie wykonawcze 540/2011

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 540/2011

Wykaz zatwierdzonych substancji czynnych.

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reguluje zasady wnoszenia odwołań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komisja działała zgodnie z prawem, stosując zasadę ostrożności w celu ochrony pszczół. Przegląd zatwierdzenia substancji czynnych może być wszczęty w oparciu o nową wiedzę naukową, nawet jeśli nie jest ona w pełni udowodniona. Ocena ryzyka może opierać się na aktualnej wiedzy naukowej i technicznej, a nie tylko na wytycznych z momentu pierwotnego zatwierdzenia. Zasada ostrożności pozwala na podjęcie działań ochronnych w sytuacji niepewności naukowej. Zakazy stosowania środków ochrony roślin były proporcjonalne i niezbędne do ochrony pszczół.

Odrzucone argumenty

Sąd naruszył prawo, błędnie interpretując przepisy dotyczące przeglądu zatwierdzenia substancji czynnych. EFSA była zobowiązana stosować wyłącznie wytyczne obowiązujące w dniu złożenia wniosku o zatwierdzenie. Komisja była zobowiązana do przeprowadzenia wyczerpującej oceny ryzyka i nie mogła opóźniać podjęcia środków. Komisja podlegała większym wymogom dowodowym w odniesieniu do już zatwierdzonych substancji czynnych. Zakazy stosowania środków ochrony roślin były 'oczywiście nieodpowiednie' dla osiągnięcia celu ochrony pszczół.

Godne uwagi sformułowania

zasada ostrożności nowa wiedza naukowa i techniczna nie można wykluczyć ryzyka dla kolonii prawdopodobieństwo powstania rzeczywistej szkody dla środowiska oczywiście nieodpowiedni dla osiągnięcia zamierzonego celu

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes_izby

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ostrożności w prawie UE, przegląd zatwierdzeń substancji czynnych, ocena ryzyka w kontekście ochrony środowiska, dopuszczalność zakazów stosowania środków ochrony roślin."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych substancji czynnych (klotianidyna, imidachlopryd) i ich zastosowań, ale zasady ogólne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu ochrony pszczół i wpływu środków ochrony roślin na środowisko, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Ochrona pszczół nadrzędna nad interesami producentów pestycydów – TSUE potwierdza zasadę ostrożności.

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę