C-499/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-02-15
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
jurysdykcjaodpowiedzialność rodzicielskaalimentydzieckomiejsce zwykłego pobyturozporządzenie Bruksela II bisrozporządzenie Alimentacyjnezmiana orzeczeniawspółpraca sądowa

Podsumowanie

Sądy państwa członkowskiego, które wydały prawomocne orzeczenie w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentów, nie mają jurysdykcji do zmiany tych rozstrzygnięć, jeśli dziecko ma zwykły pobyt w innym państwie członkowskim.

Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądów w zakresie zmiany prawomocnych orzeczeń dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentów, gdy dziecko ma miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim. Sąd odsyłający z Litwy zapytał, czy sądy litewskie, które wydały prawomocne orzeczenie w tej sprawie, nadal mają jurysdykcję do jego zmiany, mimo że dziecko V mieszka w Niderlandach. Trybunał orzekł, że jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko ma zwykły pobyt, czyli w tym przypadku sądy niderlandzkie.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 dotyczącego jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej oraz rozporządzenia (WE) nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji w sprawach zobowiązań alimentacyjnych. Sprawa dotyczyła konfliktu jurysdykcji między sądami litewskimi a niderlandzkimi w kontekście zmiany prawomocnych orzeczeń dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, miejsca pobytu dziecka i zobowiązań alimentacyjnych. Dziecko V, mimo posiadania obywatelstwa litewskiego, miało miejsce zwykłego pobytu w Niderlandach, gdzie mieszkało z matką. Sąd odsyłający z Litwy zapytał, czy sądy litewskie, które wydały prawomocne orzeczenie w tej sprawie, nadal mają jurysdykcję do jego zmiany. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, opierając się na zasadzie dobra dziecka i kryterium bliskości, orzekł, że jurysdykcję do rozpoznania żądania zmiany rozstrzygnięć mają sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko ma zwykły pobyt. W tym przypadku były to sądy niderlandzkie, ponieważ dziecko nigdy nie mieszkało na Litwie. Trybunał podkreślił, że rozpoczęcie nowego postępowania w celu zmiany wcześniejszych orzeczeń wymaga ustalenia jurysdykcji na nowo, zgodnie z przepisami rozporządzeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Jurysdykcję do rozpoznania żądania zmiany rozstrzygnięć zawartych w prawomocnym orzeczeniu mają sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko ma miejsce zwykłego pobytu. Sądy państwa, które wydały pierwotne orzeczenie, nie mają już jurysdykcji w tym zakresie.

Uzasadnienie

Rozporządzenie nr 2201/2003 ustanawia jurysdykcję sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko ma zwykły pobyt, zgodnie z zasadą dobra dziecka i kryterium bliskości. Wniesienie żądania zmiany wcześniejszych orzeczeń stanowi nowe postępowanie, które wymaga ustalenia jurysdykcji na nowo. Ponieważ dziecko nigdy nie przebywało na Litwie, a jego miejsce zwykłego pobytu znajduje się w Niderlandach, jurysdykcję mają sądy niderlandzkie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sądy państwa członkowskiego miejsca zwykłego pobytu dziecka

Strony

NazwaTypRola
Wosoba_fizycznaskarżący
Vosoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym
Xosoba_fizycznapozwany
Rząd litewskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Rozp. 2201/2003 art. 8 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Jurysdykcję w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej mają sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko ma zwykły pobyt w chwili wniesienia pozwu lub wniosku. Jurysdykcja ta powinna być ustalana na nowo dla każdego nowego postępowania.

Rozp. 4/2009 art. 3 § lit. d)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009

Sądami właściwymi w sprawach zobowiązań alimentacyjnych są te, które mają jurysdykcję w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, jeśli żądanie alimentacyjne jest z nimi związane.

Pomocnicze

Rozp. 2201/2003 art. 12 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Sądy państwa członkowskiego mające jurysdykcję w sprawach o rozwód mogą mieć jurysdykcję w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, jeśli została ona wyraźnie uznana. Jurysdykcja ta ustaje po uprawomocnieniu się orzeczenia w sprawie rozwodu lub odpowiedzialności rodzicielskiej.

Rozp. 2201/2003 art. 14

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Jeżeli żaden sąd państwa członkowskiego nie ma jurysdykcji zgodnie z art. 8-13, jurysdykcję określa się według prawa tego państwa.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jurysdykcja w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentów powinna należeć do sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko ma zwykły pobyt, zgodnie z zasadą dobra dziecka i kryterium bliskości. Wniesienie żądania zmiany prawomocnego orzeczenia stanowi nowe postępowanie, które wymaga ponownego ustalenia jurysdykcji. Dziecko V nigdy nie miało miejsca zwykłego pobytu na Litwie, a jego stałe miejsce pobytu znajdowało się w Niderlandach.

Odrzucone argumenty

Sądy litewskie, które wydały pierwotne orzeczenie, nadal posiadają jurysdykcję do jego zmiany, mimo że dziecko mieszka w innym państwie członkowskim.

Godne uwagi sformułowania

jurysdykcja powinna należeć w pierwszej kolejności do sądów państw członkowskich zwykłego pobytu dziecka ustalenie jurysdykcji powinno nastąpić w chwili wniesienia pozwu znaczenie i zakres pojęcia „zwykłego pobytu” należy ustalić zgodnie z zasadą dobra dziecka, w szczególności według kryterium bliskości

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

prezes izby

E. Regan

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

C.G. Fernlund

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sprawach transgranicznych dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentów, zwłaszcza w kontekście zmiany wcześniejszych orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dziecko ma miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim niż to, które wydało pierwotne orzeczenie. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych w celu ustalenia miejsca zwykłego pobytu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy częstego problemu w rodzinach transgranicznych – konfliktu jurysdykcji w sprawach dzieci i alimentów, co ma duże znaczenie praktyczne dla prawników i rodziców.

Dziecko mieszka w Holandii, a ojciec chce zmienić wyrok w Polsce? TSUE wyjaśnia, gdzie szukać sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI