C-497/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-11-16
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
jurysdykcjarozporządzenie Bruksela I bisnajem nieruchomościkompleks wypoczynkowyumowa mieszanaturystykasądy wyłącznej jurysdykcji

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowa dotycząca krótkoterminowego wynajmu bungalowu w kompleksie wypoczynkowym, obejmująca dodatkowe usługi, nie podlega wyłącznej jurysdykcji sądów miejsca położenia nieruchomości.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 24 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis, który przyznaje wyłączną jurysdykcję sądom miejsca położenia nieruchomości w sprawach dotyczących najmu. Sąd odsyłający z Niemiec pytał, czy umowa krótkoterminowego wynajmu bungalowu w kompleksie wypoczynkowym, obejmująca dodatkowe usługi jak sprzątanie i pościel, podlega tej wyłącznej jurysdykcji. Trybunał uznał, że jeśli umowa zawiera pakiet usług świadczonych w ramach łącznej ceny, nie jest to czysty najem nieruchomości, a zatem nie stosuje się zasada wyłącznej jurysdykcji sądu miejsca położenia nieruchomości.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 24 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (rozporządzenie Bruksela I bis). Sprawa toczyła się między osobą fizyczną (EM) a komercyjnym operatorem turystyki (Roompot Service BV) o zwrot części ceny za krótkoterminowe przekazanie do użytku bungalowu w kompleksie wypoczynkowym. Sąd odsyłający z Niemiec miał wątpliwości, czy wyłączna jurysdykcja sądów niemieckich do rozpoznania sprawy jest wyłączona na rzecz sądów niderlandzkich na podstawie wspomnianego przepisu, który przyznaje jurysdykcję wyłączną sądom miejsca położenia nieruchomości w sprawach dotyczących najmu lub dzierżawy. Trybunał Sprawiedliwości UE przypomniał, że zasada jurysdykcji wyłącznej w sprawach dotyczących najmu nieruchomości ma charakter wyjątkowy i powinna być interpretowana ściśle. Celem tego przepisu jest zapewnienie, aby spory dotyczące praw i obowiązków wynikających z umowy najmu, które są regulowane przez przepisy państwa położenia nieruchomości, były rozstrzygane przez sądy tego państwa. W analizowanym przypadku, umowa obejmowała nie tylko samo udostępnienie bungalowu, ale także pakiet dodatkowych usług, takich jak sprzątanie końcowe i dostarczenie bielizny pościelowej, świadczonych w ramach łącznej ceny. Trybunał, opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie, stwierdził, że jeśli umowa zawiera znaczący pakiet usług dodatkowych, świadczonych przez operatora turystyki w ramach organizowanego pobytu, może być ona kwalifikowana jako umowa mieszana, a nie czysty najem nieruchomości. W takim przypadku nie stosuje się zasady wyłącznej jurysdykcji sądu miejsca położenia nieruchomości. Sąd odsyłający został zobowiązany do dokonania oceny całości umowy, uwzględniając charakter świadczonych usług i rolę operatora turystyki, aby ustalić, czy umowa ma charakter mieszany, co wyłączałoby zastosowanie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że pojęcie „najmu lub dzierżawy nieruchomości” w rozumieniu tego przepisu nie obejmuje umowy, która oprócz udostępnienia kwatery wakacyjnej, zawiera określony pakiet usług świadczonych w ramach łącznej ceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pojęcie „najmu lub dzierżawy nieruchomości” w rozumieniu tego przepisu nie obejmuje takiej umowy, jeśli zawiera ona określony pakiet usług świadczonych w ramach łącznej ceny.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zasada wyłącznej jurysdykcji w sprawach najmu nieruchomości ma charakter wyjątkowy i powinna być interpretowana ściśle. Celem przepisu jest objęcie sporów dotyczących praw i obowiązków wynikających z umowy najmu, regulowanych przez prawo państwa położenia nieruchomości. Umowa zawierająca pakiet usług dodatkowych, świadczonych przez operatora turystyki w ramach organizowanego pobytu, może być kwalifikowana jako umowa mieszana, a nie czysty najem, co wyłącza zastosowanie zasady wyłącznej jurysdykcji. Sąd odsyłający musi ocenić umowę całościowo, biorąc pod uwagę charakter świadczonych usług i rolę operatora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w kontekście pytania prejudycjalnego, gdyż odpowiedź jest korzystna dla jego stanowiska)

Strony

NazwaTypRola
EMosoba_fizycznaskarżący
Roompot Service BVspolkapozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (2)

Główne

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 24 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Pojęcie „najmu lub dzierżawy nieruchomości” nie obejmuje umowy zawartej między osobą fizyczną a komercyjnym operatorem turystyki, w ramach której operator ten udostępnia do krótkoterminowego użytku osobistego kwaterę wakacyjną położoną w prowadzonym przez siebie kompleksie wypoczynkowym, która to umowa obejmuje, oprócz przekazania do użytku wspomnianej kwatery, określony pakiet usług, świadczonych w ramach łącznej ceny.

Pomocnicze

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa zawarta między osobą fizyczną a komercyjnym operatorem turystyki, obejmująca oprócz udostępnienia kwatery wakacyjnej także pakiet dodatkowych usług świadczonych w ramach łącznej ceny, ma charakter umowy mieszanej, a nie czystego najmu nieruchomości. Zasada wyłącznej jurysdykcji sądów miejsca położenia nieruchomości w sprawach najmu ma charakter wyjątkowy i powinna być interpretowana ściśle. Celem art. 24 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis jest objęcie zakresem jego stosowania wyłącznie stosunków umownych pomiędzy wynajmującym a najemcą, które są regulowane przez przepisy szczególne państwa położenia nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Umowa krótkoterminowego wynajmu bungalowu w kompleksie wypoczynkowym, nawet z dodatkowymi usługami, powinna być traktowana jako najem nieruchomości podlegający wyłącznej jurysdykcji sądu miejsca położenia nieruchomości. Usługi dodatkowe, takie jak sprzątanie czy dostarczenie pościeli, mają charakter pomocniczy i nie zmieniają podstawowego charakteru umowy jako najmu.

Godne uwagi sformułowania

zasadniczym względem przemawiającym za przyznaniem jurysdykcji wyłącznej sądom państwa członkowskiego, w którym dana nieruchomość jest położona, jest okoliczność, iż sądowi miejsca położenia nieruchomości, z uwagi na jego bliskość, najłatwiej jest wszechstronnie ustalić stan faktyczny oraz stosować przepisy i zwyczaje, które co do zasady są przepisami i zwyczajami państwa położenia tej nieruchomości nie jest natomiast tak, że każde świadczenie dodatkowe o charakterze pomocniczym wobec takiego przekazania do użytku może od razu powodować zmianę kwalifikacji rzeczonej umowy jako umowy najmu lub dzierżawy – świadczenie to musi zostać zbadane w kontekście tej umowy zasadniczym względem przemawiającym za przyznaniem jurysdykcji wyłącznej sądom państwa członkowskiego, w którym dana nieruchomość jest położona, jest okoliczność, iż sądowi miejsca położenia nieruchomości, z uwagi na jego bliskość, najłatwiej jest wszechstronnie ustalić stan faktyczny oraz stosować przepisy i zwyczaje, które co do zasady są przepisami i zwyczajami państwa położenia tej nieruchomości

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

O. Spineanu-Matei

sprawozdawczyni

J.-C. Bonichot

sędzia

S. Rodin

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia „najmu lub dzierżawy nieruchomości” na potrzeby stosowania zasady wyłącznej jurysdykcji w ramach rozporządzenia Bruksela I bis, szczególnie w kontekście umów turystycznych i pakietów usług."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy z operatorem turystycznym i pakietem usług. Konieczna jest indywidualna ocena charakteru każdej umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu jurysdykcji w umowach turystycznych, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców. Wykładnia przepisów rozporządzenia Bruksela I bis ma praktyczne znaczenie.

Gdzie pozwać operatora turystycznego? TSUE wyjaśnia, kiedy umowa wakacyjna to nie zwykły najem.

Sektor

turystyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI