C-497/17
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów unijnych dotyczących produkcji ekologicznej i ochrony zwierząt podczas uboju. Spór w postępowaniu głównym dotyczył możliwości stosowania oznaczenia „rolnictwo ekologiczne” na produktach mięsnych pochodzących ze zwierząt zabitych w ramach uboju rytualnego bez wcześniejszego ogłuszenia. Stowarzyszenie OABA wniosło o zakazanie takiego znakowania, argumentując, że narusza to wysokie standardy dobrostanu zwierząt, które są fundamentalne dla produkcji ekologicznej. Francuski sąd administracyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy przepisy rozporządzeń nr 834/2007, 889/2008 i 1099/2009 dopuszczają przyznanie unijnego logo produkcji ekologicznej produktom pochodzącym ze zwierząt poddanych ubojowi rytualnemu bez uprzedniego ogłuszenia. Trybunał, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, podkreślił, że produkcja ekologiczna charakteryzuje się wysokimi standardami dobrostanu zwierząt. Choć rozporządzenie nr 1099/2009 dopuszcza ubój rytualny bez ogłuszenia jako odstępstwo od ogólnej zasady ogłuszania, czyni to w celu ochrony wolności religijnej. Trybunał stwierdził jednak, że ubój bez ogłuszenia, nawet przeprowadzony zgodnie z przepisami, nie jest w stanie zminimalizować cierpienia zwierząt w takim stopniu, jak ubój poprzedzony ogłuszeniem. W związku z tym, aby zapewnić zaufanie konsumentów do produktów ekologicznych i utrzymać wysokie standardy dobrostanu zwierząt, Trybunał orzekł, że logo produkcji ekologicznej Unii Europejskiej nie może być stosowane do produktów pochodzących ze zwierząt poddanych ubojowi rytualnemu bez uprzedniego ogłuszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów UE dotyczących produkcji ekologicznej, dobrostanu zwierząt i uboju rytualnego; relacja między wolnością religijną a standardami dobrostanu zwierząt w prawie UE.
Dotyczy głównie stosowania unijnego logo produkcji ekologicznej. Konkretne przepisy krajowe dotyczące uboju rytualnego mogą nadal istnieć, o ile nie naruszają prawa UE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące produkcji ekologicznej i ochrony zwierząt podczas uboju dopuszczają przyznanie unijnego logo produkcji ekologicznej produktom pochodzącym ze zwierząt poddanych ubojowi rytualnemu bez uprzedniego ogłuszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie zezwalają na umieszczanie logo produkcji ekologicznej Unii Europejskiej na produktach pochodzących ze zwierząt poddanych ubojowi rytualnemu bez uprzedniego ogłuszenia.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że choć prawo UE dopuszcza ubój rytualny bez ogłuszenia w celu ochrony wolności religijnej, to jednak taka metoda uboju nie zapewnia tak wysokiego poziomu dobrostanu zwierząt i minimalizacji cierpienia, jak ubój poprzedzony ogłuszeniem. Produkcja ekologiczna wymaga przestrzegania podwyższonych standardów dobrostanu zwierząt, a dopuszczenie do znakowania produktów z uboju rytualnego bez ogłuszenia podważyłoby zaufanie konsumentów do produktów ekologicznych.
Czy zasada ograniczenia do minimum cierpienia zwierząt podczas uboju, zawarta w art. 14 ust. 1 lit. b) ppkt (viii) rozporządzenia nr 834/2007, jest spełniona w przypadku uboju rytualnego bez uprzedniego ogłuszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubój rytualny bez uprzedniego ogłuszenia, nawet przeprowadzony zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 1099/2009, nie pozwala na ograniczenie cierpienia zwierząt do minimum w takim stopniu, jak ubój poprzedzony ogłuszeniem.
Uzasadnienie
Trybunał porównał skuteczność ogłuszania w minimalizowaniu cierpienia zwierząt z metodami uboju rytualnego bez ogłuszenia. Stwierdził, że ogłuszenie jest kluczowe dla zapewnienia braku przytomności i wrażliwości na bodźce, co znacząco redukuje cierpienie. Ubój rytualny bez ogłuszenia, choć wymaga precyzyjnego podcięcia gardła, nie osiąga tego samego poziomu ochrony dobrostanu zwierząt.
Czy art. 13 TFUE, który stanowi, że Unia i państwa członkowskie muszą w pełni uwzględniać wymogi w zakresie dobrostanu zwierząt przy formułowaniu i wdrażaniu swojej polityki, wpływa na wykładnię przepisów dotyczących produkcji ekologicznej i uboju?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 13 TFUE stanowi podstawę dla interpretacji przepisów rozporządzeń nr 834/2007 i 1099/2009 w sposób uwzględniający wysokie standardy dobrostanu zwierząt.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na art. 13 TFUE, podkreślając, że ochrona dobrostanu zwierząt jest wartością Unii, która musi być uwzględniana przy interpretacji przepisów, w tym tych dotyczących produkcji ekologicznej i uboju. To zobowiązanie wzmacnia argumentację za tym, że produkcja ekologiczna powinna spełniać najwyższe standardy dobrostanu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Œuvre d’assistance aux bêtes d’abattoirs (OABA) | inne | skarżący |
| Ministre de l’Agriculture et de l’Alimentation | organ_krajowy | pozwany |
| Bionoor SARL | spolka | pozwany |
| Ecocert France SAS | spolka | pozwany |
| Institut national de l’origine et de la qualité (INAO) | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd francuski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd norweski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
TFUE art. 13
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Unia i państwa członkowskie muszą w pełni uwzględniać wymogi w zakresie dobrostanu zwierząt przy formułowaniu i wdrażaniu swojej polityki.
Rozporządzenie nr 834/2007 art. 1 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007
Stosuje się do każdego podmiotu gospodarczego zaangażowanego w działania na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji produktów ekologicznych.
Rozporządzenie nr 834/2007 art. 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007
Ogólne cele produkcji ekologicznej obejmują przestrzeganie wysokich standardów dotyczących dobrostanu zwierząt oraz produkcję zaspokajającą zapotrzebowanie na towary produkowane przy wykorzystaniu procesów niestanowiących zagrożenia dla dobrostanu zwierząt.
Rozporządzenie nr 834/2007 art. 5 § lit. h)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007
Rolnictwo ekologiczne opiera się na zasadzie przestrzegania wysokiego poziomu dobrostanu zwierząt z uwzględnieniem specyficznych potrzeb danych gatunków.
Rozporządzenie nr 834/2007 art. 14 § ust. 1 lit. b) ppkt (viii)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007
W produkcji zwierzęcej cierpienie, w tym okaleczanie, ogranicza się do minimum w trakcie całego życia zwierzęcia, w tym podczas uboju.
Rozporządzenie nr 889/2008 art. 57
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 889/2008
Unijne logo produkcji ekologicznej jest zgodne ze wzorem zawartym w załączniku i może być stosowane wyłącznie, jeżeli produkt został wyprodukowany zgodnie z wymogami rozporządzeń nr 834/2007 i 889/2008.
Rozporządzenie nr 1099/2009 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1099/2009
Podczas uśmiercania i działań związanych z uśmiercaniem zwierzętom oszczędza się wszelkiego niepotrzebnego bólu, niepokoju lub cierpienia.
Rozporządzenie nr 1099/2009 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1099/2009
Zwierzęta są uśmiercane wyłącznie po uprzednim ogłuszeniu. Do chwili śmierci zwierzęta są utrzymywane w stanie nieprzytomności i niewrażliwości na bodźce.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 834/2007 art. 25 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007
Logo produkcji ekologicznej Unii Europejskiej może być stosowane w znakowaniu, prezentowaniu i reklamie produktów spełniających wymogi rozporządzenia.
Rozporządzenie nr 1099/2009 art. 2 § lit. g)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1099/2009
Definicja 'obrzędu religijnego'.
Rozporządzenie nr 1099/2009 art. 4 § ust. 4
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1099/2009
W przypadku zwierząt poddawanych ubojowi według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne, wymogi ust. 1 nie mają zastosowania, pod warunkiem że ubój ma miejsce w rzeźni.
code rural et de la pêche maritime art. L. 641-13
Kodeks rolnictwa i rybołówstwa morskiego
Oznaczenie 'rolnictwo ekologiczne' może być stosowane do produktów spełniających wymogi prawa UE lub warunki określone w specyfikacjach zatwierdzonych na mocy decyzji zainteresowanych ministrów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Produkcja ekologiczna wymaga przestrzegania wysokich standardów dobrostanu zwierząt, co jest nadrzędne wobec dopuszczalności uboju rytualnego bez ogłuszenia. • Ubój rytualny bez ogłuszenia, mimo że dopuszczony ze względu na wolność religijną, nie zapewnia takiego samego poziomu minimalizacji cierpienia zwierząt jak ubój po ogłuszeniu. • Dopuszczenie do znakowania produktów z uboju rytualnego bez ogłuszenia jako ekologicznych podważyłoby zaufanie konsumentów do unijnego logo produkcji ekologicznej.
Odrzucone argumenty
Rozporządzenie nr 1099/2009 dopuszcza ubój rytualny bez ogłuszenia, co powinno być zgodne z oznaczeniem ekologicznym. • Ograniczenie cierpienia w uboju rytualnym poprzez precyzyjne podcięcie gardła jest wystarczające do spełnienia wymogów dobrostanu zwierząt. • Certyfikacja 'halal' i oznaczenie 'rolnictwo ekologiczne' mogą współistnieć, ponieważ prawo materialne nie przewiduje zakazu.
Godne uwagi sformułowania
produkcja ekologiczna jest ogólnym systemem zarządzania gospodarstwem i produkcji żywności, łączącym najkorzystniejsze dla środowiska praktyki, wysoki stopień różnorodności biologicznej, ochronę zasobów naturalnych, stosowanie wysokich standardów dotyczących dobrostanu zwierząt • wszelkiego rodzaju cierpienie, w tym okaleczanie, ogranicza się do minimum w trakcie całego życia zwierzęcia, w tym podczas uboju • zwierzęta są uśmiercane wyłącznie po uprzednim ogłuszeniu • ubój rytualny [...] nie jest w stanie złagodzić wszelkiego bólu, niepokoju lub cierpienia zwierzęcia tak skutecznie jak ubój poprzedzony ogłuszeniem • utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
J.C. Bonichot
prezes izby
A. Arabadjiev
prezes izby
F. Biltgen
prezes izby
K. Jürimäe
prezes izby
C. Lycourgos
prezes izby
J. Malenovský
sędzia
E. Levits
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
D. Šváby
sprawozdawca
C. Vajda
sędzia
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących produkcji ekologicznej, dobrostanu zwierząt i uboju rytualnego; relacja między wolnością religijną a standardami dobrostanu zwierząt w prawie UE."
Ograniczenia: Dotyczy głównie stosowania unijnego logo produkcji ekologicznej. Konkretne przepisy krajowe dotyczące uboju rytualnego mogą nadal istnieć, o ile nie naruszają prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyka wrażliwego tematu konfliktu między praktykami religijnymi a standardami dobrostanu zwierząt, co jest gorącym tematem społecznym i etycznym.
“Czy mięso 'halal' może być 'eko'? TSUE rozstrzyga konflikt między religią a dobrostanem zwierząt.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny