C-494/16

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że włoskie przepisy dotyczące odszkodowań dla pracowników sektora publicznego zatrudnianych na czas określony są zgodne z prawem UE, pod warunkiem że sankcje są skuteczne i odstraszające.

Sprawa dotyczyła wykładni klauzuli 5 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony w kontekście włoskich przepisów dotyczących zatrudniania pracowników na czas określony w sektorze publicznym. Pracownica G. Santoro domagała się uznania kolejnych umów na czas określony za umowy na czas nieokreślony lub odpowiedniego odszkodowania. Włoskie prawo przewidywało odszkodowanie ryczałtowe, ale nie przekształcenie umowy w umowę na czas nieokreślony. Sąd odsyłający pytał, czy takie rozwiązanie jest zgodne z zasadami równoważności i skuteczności prawa UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni klauzuli 5 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego w załączniku do dyrektywy Rady 99/70/WE. Sprawa dotyczyła Giuseppy Santoro, która była zatrudniona przez Comune di Valderice na podstawie kolejnych umów na czas określony w latach 1996-2010, a następnie na podstawie umowy na czas określony od 2010 do 2016 roku. Pracownica domagała się stwierdzenia nadużycia poprzez zawieranie kolejnych umów na czas określony i przekształcenia jej stosunku pracy w umowę na czas nieokreślony lub wypłaty stosownego odszkodowania. Włoskie prawo (art. 36 ust. 5 dekretu ustawodawczego nr 165/2001 i art. 32 ust. 5 ustawy nr 183/2010) nie przewidywało przekształcenia umowy na czas określony w umowę na czas nieokreślony w sektorze publicznym, a jedynie odszkodowanie ryczałtowe od 2,5 do 12-krotności ostatniego miesięcznego wynagrodzenia, lub naprawienie szkody w przypadku udowodnienia utraty szansy na zatrudnienie. Sąd odsyłający powziął wątpliwości, czy takie rozwiązanie jest zgodne z prawem Unii, w szczególności z zasadami równoważności i skuteczności, biorąc pod uwagę, że w sektorze prywatnym mogły obowiązywać inne, korzystniejsze środki. Trybunał Sprawiedliwości uznał pytania za dopuszczalne. W swoim orzeczeniu Trybunał stwierdził, że klauzula 5 porozumienia ramowego nie stoi na przeszkodzie zróżnicowanemu traktowaniu pracowników sektora publicznego i prywatnego w zakresie sankcji za nadużywanie umów na czas określony. Kluczowe jest jednak, aby prawo krajowe przewidywało inne skuteczne i odstraszające środki zapobiegania nadużyciom. Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie nie mają obowiązku przekształcania umów na czas określony w umowy na czas nieokreślony, ani wypłacania odszkodowania rekompensującego brak takiej możliwości. Jednakże, aby zapewnić skuteczność prawa UE, mechanizmy krajowe muszą być skuteczne i odstraszające. W tym kontekście, mechanizm domniemania służący zagwarantowaniu pracownikowi możliwości usunięcia konsekwencji naruszenia prawa UE, nawet w przypadku trudności w udowodnieniu utraty szansy, jest zgodny z wymogiem skuteczności. Trybunał wskazał również na inne sankcje przewidziane we włoskim prawie, takie jak odpowiedzialność kadry kierowniczej i zakaz rekrutacji dla naruszających przepisy organów administracji. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że włoskie przepisy nie stoją na przeszkodzie prawu UE, pod warunkiem że przewidują skuteczne i odstraszające sankcje, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (8)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy