C-492/18 PPU
Podsumowanie
TSUE orzekł, że utrzymanie aresztu w ramach europejskiego nakazu aresztowania po upływie 90 dni, mimo ryzyka ucieczki, może naruszać prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego, jeśli krajowe przepisy i ich wykładnia nie zapewniają zgodności z prawem UE i prowadzą do niepewności prawnej.
Wniosek prejudycjalny dotyczył wykładni art. 6 Karty Praw Podstawowych UE w kontekście europejskiego nakazu aresztowania. Chodziło o to, czy utrzymanie aresztu osoby poszukiwanej przez ponad 90 dni od zatrzymania jest dopuszczalne, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko ucieczki, a krajowe przepisy przewidują automatyczne zawieszenie aresztu po tym terminie, chyba że bieg terminu zostanie zawieszony np. w związku z pytaniem prejudycjalnym. TSUE stwierdził, że ogólny i bezwarunkowy obowiązek zwolnienia po 90 dniach jest niezgodny z decyzją ramową, jeśli istnieje ryzyko ucieczki. Jednocześnie, krajowe orzecznictwo pozwalające na utrzymanie aresztu poprzez zawieszenie terminu, jeśli nie zapewnia zgodności z prawem UE i prowadzi do rozbieżności, narusza art. 6 Karty.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 6 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w kontekście europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Sąd rejonowy w Amsterdamie zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy utrzymanie aresztu osoby poszukiwanej przez okres dłuższy niż 90 dni od zatrzymania jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko ucieczki, a prawo krajowe (niderlandzka Overleveringswet - OLW) przewiduje obowiązek zawieszenia aresztu po tym terminie. Sąd odsyłający wskazał na rozbieżności w krajowej wykładni przepisów, które miały zapewnić zgodność z decyzją ramową 2002/584/WSiSW, ale prowadziły do niepewności prawnej. TSUE przypomniał, że celem decyzji ramowej jest przyspieszenie współpracy sądowej, ale musi ona respektować prawa podstawowe. Stwierdził, że ogólny i bezwarunkowy obowiązek zwolnienia po 90 dniach, nawet przy ryzyku ucieczki, jest niezgodny z decyzją ramową. Jednocześnie, krajowe orzecznictwo, które pozwala na utrzymanie aresztu poprzez zawieszenie terminu (np. w związku z pytaniem prejudycjalnym), ale nie zapewnia pełnej zgodności z prawem UE i prowadzi do rozbieżności w okresach aresztu, narusza art. 6 Karty Praw Podstawowych, gwarantujący prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz zasadę pewności prawa. TSUE podkreślił, że prawo krajowe musi być jasne, precyzyjne i przewidywalne, aby uniknąć arbitralności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW stoi na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego przewidującemu ogólny i bezwarunkowy obowiązek zwolnienia osoby, której dotyczy wniosek, zatrzymanej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania, po upływie terminu 90 dni od dnia jej zatrzymania, gdy istnieje bardzo poważne ryzyko ucieczki tej osoby, niedające się ograniczyć do akceptowalnego poziomu poprzez zastosowanie odpowiednich środków.
Uzasadnienie
TSUE stwierdził, że ogólny i bezwarunkowy obowiązek zwolnienia po 90 dniach, nawet przy ryzyku ucieczki, może podważyć skuteczność systemu ENA i utrudnić osiągnięcie jego celów. Decyzja ramowa nie przewiduje takiego automatycznego zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| TC | osoba_fizyczna | osoba, której dotyczy wniosek |
| Openbaar Ministerie | organ_krajowy | strona w postępowaniu |
| rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| rząd czeski | organ_krajowy | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Karta art. 6
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Ograniczenia muszą być przewidziane ustawą, szanować istotę praw i wolności, być proporcjonalne, konieczne i odpowiadać celom interesu ogólnego lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób. Wymaga jasności, precyzji i przewidywalności prawa krajowego.
Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 12
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi
Wykonujący nakaz organ sądowy decyduje o utrzymaniu aresztu zgodnie z prawem państwa wykonującego. Możliwe jest tymczasowe zwolnienie, pod warunkiem podjęcia środków zapobiegających ucieczce.
OLW art. 22 § ust. 1
Overleveringswet (ustawa o przekazywaniu osób)
Decyzja o przekazaniu podejmowana w ciągu 60 dni od zatrzymania.
OLW art. 22 § ust. 3
Overleveringswet (ustawa o przekazywaniu osób)
Możliwość przedłużenia terminu o 30 dni w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
OLW art. 22 § ust. 4
Overleveringswet (ustawa o przekazywaniu osób)
W przypadku niepodjęcia decyzji w terminie, sąd może przedłużyć termin na czas nieokreślony, warunkowo zawieszając areszt.
Pomocnicze
Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 1 § ust. 3
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi
Decyzja ramowa nie modyfikuje obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa zawartych w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej.
Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 15 § ust. 1
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi
ENA stosuje się i wykonuje w trybie pilnym.
Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 17 § ust. 3
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi
Ostateczna decyzja o wykonaniu ENA powinna zostać podjęta w ciągu 60 dni od zatrzymania.
Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 17 § ust. 4
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi
Terminy mogą zostać przedłużone o dalsze 30 dni w szczególnych przypadkach, po powiadomieniu o przyczynach zwłoki.
Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 17 § ust. 5
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi
Do czasu podjęcia ostatecznej decyzji zapewnia się warunki niezbędne do skutecznego przekazania.
OLW art. 64 § ust. 1
Overleveringswet (ustawa o przekazywaniu osób)
Możliwość warunkowego uchylenia lub zawieszenia aresztu do czasu wydania decyzji o przekazaniu, w celu zapobieżenia ucieczce.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłań prejudycjalnych.
EKPC art. 5
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Przywołane w kontekście zasady pewności prawa i ochrony przed arbitralnością.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Krajowe przepisy i ich wykładnia prowadzące do niepewności prawnej w zakresie okresu aresztu naruszają art. 6 Karty Praw Podstawowych UE. Ogólny i bezwarunkowy obowiązek zwolnienia po 90 dniach, nawet przy ryzyku ucieczki, jest niezgodny z decyzją ramową 2002/584/WSiSW.
Godne uwagi sformułowania
prawo krajowe musi być wystarczająco dostępne, precyzyjne i przewidywalne w zakresie jego stosowania, tak aby uniknąć wszelkiego ryzyka arbitralności cel gwarancji wprowadzonych w odniesieniu do wolności [...] polega w szczególności na ochronie jednostki przed arbitralnością rozbieżność między wykładnią przyjętą przez sąd odsyłający a orzecznictwem Gerechtshof Amsterdam nie pozwala na jasne i przewidywalne określenie [...] okresu aresztu
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
A. Arabadjiev
sprawozdawca
E. Regan
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 6 Karty Praw Podstawowych UE w kontekście europejskiego nakazu aresztowania, zasada pewności prawa, zgodność krajowych przepisów z prawem UE, ryzyko ucieczki a prawo do wolności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy krajowe przepisy dotyczące terminów wykonania ENA i aresztu są niejasne lub prowadzą do rozbieżności w orzecznictwie, a także gdy istnieje wysokie ryzyko ucieczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego w kontekście transgranicznej współpracy sądowej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i europejskim. Pokazuje napięcie między efektywnością wymiaru sprawiedliwości a ochroną praw jednostki.
“Czy 90 dni aresztu to za dużo? TSUE o prawach jednostki w europejskim nakazie aresztowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI