C-490/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-02-12
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ osóbWysokatrybunal
ubezpieczenie OCruch drogowydyrektywa 2009/103/WEkierowcapasażerodpowiedzialność cywilnaingerencja pasażeraochrona poszkodowanych

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że obowiązkowe ubezpieczenie OC komunikacyjne nie musi obejmować szkód kierowcy, nawet jeśli wypadek spowodowała ingerencja pasażera.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2009/103/WE w przedmiocie obowiązkowego ubezpieczenia OC komunikacyjnego. Sąd najwyższy Niderlandów zapytał, czy ubezpieczenie to musi obejmować szkody poniesione przez kierowcę, gdy wypadek spowodowała ingerencja pasażera w prowadzenie pojazdu. Trybunał orzekł, że dyrektywa ta nie wymaga takiego objęcia, utrzymując rozróżnienie między kierowcą a pasażerami.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 12 ust. 1 dyrektywy 2009/103/WE w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Sprawa wyłoniła się z wypadku drogowego, w którym pasażer minibusa zaciągnął hamulec ręczny, powodując utratę kontroli nad pojazdem przez kierowcę i odniesienie przez niego obrażeń. Sąd najwyższy Niderlandów pytał, czy obowiązkowe ubezpieczenie OC musi obejmować szkody kierowcy w takiej sytuacji, a jeśli tak, to jakie kryteria należy stosować do ustalenia utraty statusu kierowcy. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując brzmienie, kontekst i cele dyrektywy, orzekł, że art. 12 ust. 1 dyrektywy 2009/103 należy interpretować w ten sposób, że szkody poniesione przez kierowcę jedynego pojazdu uczestniczącego w wypadku drogowym nie muszą być objęte obowiązkowym ubezpieczeniem OC, nawet jeśli wypadek spowodowała ingerencja pasażera. Trybunał podkreślił, że dyrektywa utrzymuje rozróżnienie między kierowcą a innymi pasażerami i nie harmonizuje obowiązku ubezpieczenia w sposób wykraczający poza pokrycie szkód wyrządzonych osobom trzecim.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, szkody poniesione przez kierowcę jedynego pojazdu uczestniczącego w wypadku drogowym nie muszą być objęte obowiązkowym ubezpieczeniem OC, nawet jeśli wypadek spowodowała ingerencja pasażera.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na brzmieniu, kontekście i celach dyrektywy, podkreślając utrzymanie rozróżnienia między kierowcą a pasażerami oraz fakt, że dyrektywa nie harmonizuje obowiązku ubezpieczenia w sposób wykraczający poza pokrycie szkód wyrządzonych osobom trzecim. Kwestia objęcia ubezpieczeniem szkód kierowcy pozostaje w gestii prawa krajowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pozwany (Nationale Nederlanden)

Strony

NazwaTypRola
Stichting Koskeainneskarżący
Nationale Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij NVspolkapozwany
Rząd niderlandzkiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Dyrektywa 2009/103/WE art. 12 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności

Obejmuje odpowiedzialność z tytułu uszkodzenia ciała wszystkich pasażerów, innych niż kierowca, wynikającą z ruchu pojazdu. Nie wymaga objęcia ubezpieczeniem szkód poniesionych przez kierowcę, nawet w przypadku ingerencji pasażera.

WAM art. 4 § 1

Ustawa o obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (Wet betreffende verplichte verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid inzake motorrijtuigen)

Wyłącza z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialność za szkody poniesione przez kierowcę pojazdu mechanicznego, którym spowodowano wypadek.

Pomocnicze

Dyrektywa 2009/103/WE art. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności

Państwa członkowskie zapewniają objęcie ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej w zakresie dotyczącym ruchu pojazdów.

Dyrektywa 90/232/EWG art. 1 § 1

Dyrektywa Rady 90/232/EWG z dnia 14 maja 1990 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych

Wspomniana jako poprzedniczka art. 12 ust. 1 dyrektywy 2009/103/WE, wprowadzająca wyłączenie szkód kierowcy z zakresu obowiązkowego ubezpieczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa 2009/103/WE utrzymuje rozróżnienie między kierowcą a pasażerami. Cel dyrektywy nie wykracza poza harmonizację obowiązku ubezpieczenia w zakresie szkód wyrządzonych osobom trzecim. Kwestia objęcia ubezpieczeniem szkód kierowcy pozostaje w gestii prawa krajowego.

Odrzucone argumenty

Ingerencja pasażera w prowadzenie pojazdu powinna skutkować utratą przez kierowcę statusu kierowcy i objęciem go ochroną jako pasażera. Cel ochrony poszkodowanych w wypadkach drogowych wymagałby objęcia ochroną również kierowcy w opisanej sytuacji.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „kierowcy” odnosi się do osoby, która siedzi za kierownicą lub sterami pojazdu i kieruje nim. termin „pasażer” odnosi się do osoby, która jest przewożona pojazdem i nim nie kieruje. ingerencja pasażera w prowadzenie pojazdu, która powoduje wypadek, nie może skutkować pozbawieniem kierowcy tego pojazdu jego statusu kwestia ewentualnego obowiązku objęcia ubezpieczeniem szkód poniesionych przez kierowcę pojazdu [...] pozostaje zatem w obecnym stanie prawa Unii uregulowana w prawie krajowym państw członkowskich.

Skład orzekający

I. Jarukaitis

sprawozdawca

C. Lycourgos

prezes izby, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby

M. Condinanzi

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

R. Frendo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 12 ust. 1 dyrektywy 2009/103/WE w kontekście odpowiedzialności kierowcy i ingerencji pasażera w prowadzenie pojazdu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy kierowca jest jednocześnie jedynym kierującym pojazdem, a wypadek jest wynikiem ingerencji pasażera. Nie rozstrzyga kwestii odpowiedzialności cywilnej kierowcy ani zakresu odszkodowania, które podlegają prawu krajowemu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia ubezpieczeń komunikacyjnych i wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą zakresu ochrony ubezpieczeniowej w nietypowej sytuacji wypadku spowodowanego przez pasażera.

Czy pasażer, który spowodował wypadek, może pozbawić kierowcę ochrony ubezpieczeniowej? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI