C-490/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-12-14
cjeuprawo_ue_ogolneobywatelstwo UE, swoboda przemieszczania się, prawa dzieckaWysokatrybunal
obywatelstwo UEswoboda przemieszczania sięprawa dzieckażycie rodzinnerównośćrodzicielstwo osób tej samej płciakt urodzeniadokument tożsamościBułgariaHiszpania

Podsumowanie

TSUE orzekł, że państwo członkowskie musi wydać obywatelowi UE dokument tożsamości, nawet jeśli akt urodzenia wskazuje dwie matki tej samej płci, uznając prawo do swobodnego przemieszczania się i życia rodzinnego.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania bułgarskiego aktu urodzenia dla dziecka, którego rodzicami były dwie kobiety, jedna obywatelka Bułgarii, druga Wielkiej Brytanii. Bułgarskie organy odmówiły wydania aktu, powołując się na porządek publiczny i tożsamość narodową, gdyż bułgarskie prawo nie przewiduje rodzicielstwa osób tej samej płci. TSUE uznał, że odmowa narusza prawo do swobodnego przemieszczania się i życia rodzinnego obywatela UE, zobowiązując Bułgarię do wydania dokumentu tożsamości i uznania aktu urodzenia z innego państwa członkowskiego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez bułgarski sąd administracyjny dotyczył wykładni przepisów UE w sprawie odmowy wydania aktu urodzenia dla dziecka, obywatelki Bułgarii, które urodziło się w Hiszpanii, a jego akt urodzenia wydany przez hiszpańskie organy wskazywał dwie matki. Bułgarskie organy odmówiły wydania aktu, powołując się na sprzeczność z porządkiem publicznym i tożsamością narodową, ponieważ bułgarskie prawo nie dopuszcza rodzicielstwa osób tej samej płci. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy taka odmowa narusza prawa dziecka jako obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu, a także prawo do życia prywatnego i rodzinnego. TSUE orzekł, że państwo członkowskie, którego dziecko jest obywatelem, jest zobowiązane do wydania mu dowodu tożsamości lub paszportu, nawet bez uprzedniego sporządzenia krajowego aktu urodzenia, oraz do uznania dokumentu pochodzącego z innego państwa członkowskiego, który wskazuje dwie matki. Trybunał podkreślił, że odmowa taka naruszałaby prawa podstawowe dziecka i jego rodziców do życia rodzinnego i swobodnego przemieszczania się, a powoływanie się na porządek publiczny i tożsamość narodową nie może uzasadniać takiej dyskryminacji. Okoliczność, że jedna z matek jest obywatelką Wielkiej Brytanii, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, państwo członkowskie, którego dziecko jest obywatelem, jest zobowiązane do wydania mu dowodu tożsamości lub paszportu, a także do uznania dokumentu pochodzącego z innego państwa członkowskiego, który wskazuje dwie matki, nawet jeśli prawo krajowe nie przewiduje rodzicielstwa osób tej samej płci.

Uzasadnienie

Odmowa wydania dokumentu narusza prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu obywatela UE oraz prawo do życia prywatnego i rodzinnego. Powoływanie się na porządek publiczny i tożsamość narodową nie może uzasadniać dyskryminacji i naruszenia praw podstawowych dziecka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (V.M.A. i dziecko S.D.K.A.)

Strony

NazwaTypRola
V.М.А.osoba_fizycznaskarżący
Stolichna obshtina, rayon „Pancharevo”organ_krajowypozwany
Rząd bułgarskiinneinterwenient
Rząd niemieckiinneinterwenient
Rząd hiszpańskiinneinterwenient
Rząd włoskiinneinterwenient
Rząd węgierskiinneinterwenient
Rząd niderlandzkiinneinterwenient
Rząd polskiinneinterwenient
Rząd słowackiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TUE art. 4 § 2

Traktat o Unii Europejskiej

Unia szanuje tożsamość narodową państw członkowskich, ale nie może ona być podstawą do naruszenia praw podstawowych i swobód obywatelskich.

TFUE art. 20 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ustanawia obywatelstwo Unii, które jest dodatkowe do obywatelstwa krajowego i daje prawo do korzystania z praw i obowiązków przewidzianych w traktatach.

TFUE art. 21 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich.

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Karta art. 24 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Najlepszy interes dziecka jest nadrzędny we wszystkich działaniach dotyczących dzieci.

Karta art. 45 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 4 § 3

Dyrektywa 2004/38/WE

Państwa członkowskie wydają i odnawiają swoim obywatelom dowód tożsamości i paszport, potwierdzające ich przynależność państwową.

Konstytucja Bułgarii art. 25 § 1

Konstytucja Republiki Bułgarii

Określa przesłanki nabycia obywatelstwa bułgarskiego.

Ustawa o obywatelstwie bułgarskim art. 8

Ustawa o obywatelstwie bułgarskim

Określa, że obywatelem bułgarskim na podstawie pochodzenia jest każda osoba, której przynajmniej jedno z rodziców jest obywatelem bułgarskim.

Kodeks rodzinny art. 60 § 1

Kodeks rodzinny (Bułgaria)

Pochodzenie dziecka od matki jest określane na podstawie narodzin; matką jest kobieta, która je urodziła.

Pomocnicze

Karta art. 9

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny jest gwarantowane zgodnie z ustawami krajowymi.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 2 § 2

Dyrektywa 2004/38/WE

Definicja członka rodziny, obejmująca m.in. współmałżonka i bezpośrednich zstępnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa wydania aktu urodzenia i dokumentu tożsamości narusza prawo do swobodnego przemieszczania się obywatela UE. Prawo do życia prywatnego i rodzinnego oraz najlepszy interes dziecka wymagają uznania więzi z obojgiem rodziców. Powoływanie się na porządek publiczny i tożsamość narodową nie może uzasadniać dyskryminacji i naruszenia praw podstawowych. Państwo członkowskie musi uznać dokumenty wydane przez inne państwa członkowskie w celu zapewnienia skuteczności prawa UE.

Odrzucone argumenty

Bułgarskie prawo krajowe dotyczące ustalania pochodzenia i rodzicielstwa osób tej samej płci jest zgodne z tożsamością narodową i porządkiem publicznym Bułgarii. Odmowa wydania aktu urodzenia nie pozbawia dziecka obywatelstwa bułgarskiego, a tym samym obywatelstwa UE.

Godne uwagi sformułowania

status obywatela Unii ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich najlepszy interes dziecka jest nadrzędny we wszystkich działaniach dotyczących dzieci pojęcie „porządku publicznego” powinno być interpretowane w sposób wąski obowiązek z jednej strony wydania dowodu tożsamości lub paszportu dziecku, a z drugiej strony uznania więzi filiacyjnej nie narusza tożsamości narodowej ani nie zagraża porządkowi publicznemu

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Arabadjiev

prezes izby

K. Jürimäe

prezes izby

C. Lycourgos

prezes izby

E. Regan

prezes izby

N. Jääskinen

prezes izby

I. Ziemele

prezes izby

J. Passer

prezes izby

M. Ilešič

sprawozdawca

J.-C. Bonichot

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

N. Wahl

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznawanie aktów urodzenia i dokumentów tożsamości w przypadku rodzicielstwa osób tej samej płci, ochrona praw obywateli UE, prawa dziecka, swoboda przemieszczania się, życie rodzinne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy dziecko jest obywatelem UE, a akt urodzenia został wydany w innym państwie członkowskim. Nie przesądza o prawie państw członkowskich do regulowania małżeństw osób tej samej płci czy rodzicielstwa w swoim prawie krajowym, ale nakłada obowiązek uznania stanu cywilnego ustalonego w innym państwie członkowskim dla celów korzystania z praw UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli UE, praw dziecka i kwestii równości w kontekście rodzin jednopłciowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

TSUE: Dziecko z dwoma mamami ma prawo do obywatelstwa i paszportu, nawet jeśli kraj pochodzenia nie uznaje jednopłciowych rodzicielstw!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI