C-49/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości uznał za oczywiście niedopuszczalny wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Najwyższy, ponieważ nie istniał spór sądowy, a jedynie abstrakcyjne pytanie prawne.
Sąd Najwyższy zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem dotyczącym wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście prawa zatrzymania banku w przypadku nieważności umowy kredytu. Trybunał uznał jednak wniosek za oczywiście niedopuszczalny, ponieważ został złożony w ramach postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie rozbieżności interpretacyjnych, a nie w celu rozstrzygnięcia konkretnego sporu sądowego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy (Polska) w związku z rozbieżnościami interpretacyjnymi w orzecznictwie krajowych sądów dotyczących prawa zatrzymania banku w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu nieuczciwych warunków. Sąd Najwyższy pytał o wykładnię dyrektywy 93/13/EWG w kontekście polskiego prawa cywilnego, w szczególności art. 496 i 497 k.c. dotyczących prawa zatrzymania. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, powołując się na art. 53 § 2 swojego regulaminu postępowania, uznał wniosek za oczywiście niedopuszczalny. Trybunał przypomniał, że procedura prejudycjalna ma służyć rozstrzyganiu sporów zawisłych przed sądami krajowymi i wymaga istnienia rzeczywistego sporu. W tym przypadku Sąd Najwyższy działał w celu rozstrzygnięcia kwestii abstrakcyjnej, a nie konkretnego sporu, co czyniło wniosek niedopuszczalnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek jest oczywiście niedopuszczalny.
Uzasadnienie
Procedura prejudycjalna wymaga istnienia rzeczywistego sporu sądowego, w którym sąd krajowy ma wydać orzeczenie. Wniosek złożony w celu rozstrzygnięcia rozbieżności interpretacyjnych bez istnienia konkretnej sprawy nie spełnia tego wymogu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
brak rozstrzygnięcia merytorycznego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Finansowy | organ_krajowy | wnioskodawca |
| Prokurator Generalny | organ_krajowy | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewniają stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców i dostawców z konsumentami.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy między Trybunałem a sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów. Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii w przedmiocie kwestii ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
k.c. art. 487 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej.
k.c. art. 488 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych (świadczenie wzajemne) powinny być spełnione jednocześnie, chyba że z umowy, z ustawy albo z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu wynika, iż jedna ze stron obowiązana jest do wcześniejszego świadczenia.
k.c. art. 496
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Jeżeli w następstwie nieważności umowy wzajemnej strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania do czasu, dopóki druga strona nie zaoferuje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
k.c. art. 497
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Jeżeli w następstwie nieważności umowy wzajemnej strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania do czasu, dopóki druga strona nie zaoferuje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
k.c. art. 498
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
k.c. art. 499
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.
Prawo bankowe art. 69 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Regulamin postępowania art. 53 § 2
Regulamin postępowania przed Trybunałem
Jeżeli wniosek lub skarga są oczywiście niedopuszczalne, Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, może w każdej chwili wydać postanowienie z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest oczywiście niedopuszczalny, ponieważ nie istnieje rzeczywisty spór sądowy, a jedynie potrzeba rozstrzygnięcia abstrakcyjnej kwestii prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii w przedmiocie kwestii ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu. Warunkiem zastosowania procedury prejudycjalnej jest w szczególności rzeczywiste istnienie przed sądem krajowym sporu, w którym sąd ten ma wydać orzeczenie pozwalające na uwzględnienie orzeczenia prejudycjalnego.
Skład orzekający
S. Rodin
prezes izby
O. Spineanu-Matei
sędzia
N. Fenger
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i wymóg istnienia sporu sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd krajowy zwraca się z pytaniem w ramach abstrakcyjnego postępowania, a nie w konkretnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe ograniczenia procedury prejudycjalnej TSUE i podkreśla znaczenie istnienia faktycznego sporu dla jej zastosowania, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy polski Sąd Najwyższy może pytać TSUE o wykładnię prawa bez konkretnej sprawy? Trybunał odpowiada: NIE!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI