C-488/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że bank nie może żądać od konsumenta waloryzacji kapitału kredytu hipotecznego po uznaniu umowy za nieważną z powodu nieuczciwych warunków.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście polskiej umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał umowę za nieważną i pytał, czy bank może dochodzić od konsumentów waloryzacji kapitału z powodu inflacji, poza zwrotem kapitału i odsetkami. Trybunał, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że takie żądanie waloryzacji jest niedopuszczalne, gdyż podważa odstraszający skutek dyrektywy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Okręgowy w Warszawie dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego zawartej między mBankiem a konsumentami, która została uznana za nieważną w całości z powodu nieuczciwych klauzul przeliczeniowych. Sąd odsyłający pytał, czy prawo Unii stoi na przeszkodzie polskim przepisom pozwalającym bankowi na dochodzenie od konsumentów rekompensaty w postaci sądowej waloryzacji kapitału kredytu, jeśli jego siła nabywcza istotnie spadła po jego wypłaceniu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stosując art. 99 swojego regulaminu postępowania, orzekł w formie postanowienia z uzasadnieniem, że takie żądanie waloryzacji jest niedopuszczalne. Powołując się na wyrok w sprawie C-520/21 (Bank M.), Trybunał wyjaśnił, że przyznanie instytucji kredytowej prawa do żądania od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę podważa odstraszający skutek dyrektywy 93/13. W związku z tym, przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, która dopuszczałaby taką waloryzację.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te stoją na przeszkodzie takiej wykładni.
Uzasadnienie
Przyznanie bankowi prawa do żądania od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę podważa odstraszający skutek dyrektywy 93/13, która ma na celu ochronę konsumentów przed nieuczciwymi warunkami. Waloryzacja kapitału stanowi taką wykraczającą rekompensatę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsumenci (w kontekście pytania prejudycjalnego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| mBank S.A. | spolka | powód |
| KŁ | osoba_fizyczna | pozwany |
| JŁ | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Pomocnicze
k.c. art. 358 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Sądowa waloryzacja świadczenia pieniężnego w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
k.c. art. 385 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych w umowach z konsumentami.
k.c. art. 405
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Obowiązek wydania lub zwrotu korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej.
k.c. art. 410 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczenia nienależnego.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie waloryzacji kapitału przez bank po uznaniu umowy za nieważną podważa odstraszający skutek dyrektywy 93/13. Ochrona konsumenta wymaga, aby skutki nieważności umowy nie obciążały go ponad zwrot kapitału i odsetek.
Odrzucone argumenty
Bank powinien mieć prawo do waloryzacji kapitału ze względu na spadek jego siły nabywczej (inflację), zgodnie z polskim art. 358(1) § 3 k.c.
Godne uwagi sformułowania
podważyć odstraszający skutek zamierzony przez dyrektywę 93/13 rekompensata wykraczająca poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę
Skład orzekający
O. Spineanu-Matei
prezes izby
J.-C. Bonichot
sędzia
S. Rodin
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że banki nie mogą dochodzić od konsumentów waloryzacji kapitału kredytu po uznaniu umowy za nieważną z powodu nieuczciwych warunków, zgodnie z dyrektywą 93/13/EWG."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa kredytu konsumenckiego została uznana za nieważną w całości z powodu nieuczciwych warunków, a bank dochodzi roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału i odsetek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieuczciwych warunków w umowach kredytowych i ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu konsumentów w Polsce, potwierdzając ich ochronę prawną.
“Bank nie odzyska waloryzacji kapitału po unieważnieniu umowy. TSUE chroni konsumentów!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI