C-488/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-12-21
cjeuprawo_ue_ogolneswoboda przemieszczania sie i pobytuWysokatrybunal
obywatelstwo UEswoboda przemieszczaniaprawo pobytuczłonek rodzinyświadczenia socjalnepomoc społecznarówność traktowaniapracownik migrującyzależność finansowa

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwo członkowskie nie może odmówić świadczenia socjalnego ani prawa pobytu matce obywatela UE pracującego w tym państwie, jeśli świadczenie to miałoby spowodować, że przestanie być ona na utrzymaniu córki i stanie się obciążeniem dla systemu pomocy społecznej.

Sprawa dotyczyła obywatelki Rumunii (GV), matki obywatelki Irlandii (AC), która pracowała w Irlandii i nabyła irlandzkie obywatelstwo. GV, pozostająca na utrzymaniu córki, ubiegała się o irlandzki zasiłek z tytułu niepełnosprawności. Irlandzkie władze odmówiły jej zasiłku i zagroziły odebraniem prawa pobytu, argumentując, że otrzymanie zasiłku oznaczałoby, iż GV przestanie być na utrzymaniu córki, a stanie się obciążeniem dla systemu pomocy społecznej. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że takie działanie jest niezgodne z prawem UE, w szczególności z zasadą równego traktowania pracowników migrujących i ich rodzin.

Sprawa C-488/21 dotyczyła obywatelki Rumunii, GV, która przebywała w Irlandii u swojej córki, AC. AC, obywatelka Rumunii, pracowała w Irlandii i nabyła irlandzkie obywatelstwo. GV, która była na utrzymaniu córki, złożyła wniosek o irlandzki zasiłek z tytułu niepełnosprawności. Irlandzkie władze odmówiły przyznania zasiłku, twierdząc, że jego otrzymanie oznaczałoby, iż GV przestanie być na utrzymaniu córki, a stanie się nieracjonalnym obciążeniem dla irlandzkiego systemu pomocy społecznej. W konsekwencji odmówiono jej prawa pobytu. Sąd apelacyjny w Irlandii zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy takie działanie jest zgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą 2004/38 i zasadą równego traktowania pracowników migrujących (art. 45 TFUE). Trybunał Sprawiedliwości UE, działając w wielkiej izbie, orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu. Stwierdził, że pochodne prawo pobytu matki obywatela UE pracującego w innym państwie członkowskim jest uzależnione od jej pozostawania na utrzymaniu córki. Jednakże, przyznanie świadczenia z pomocy społecznej nie może być podstawą do utraty tego statusu ani prawa pobytu. Oznaczałoby to dyskryminację pracownika migrującego i jego rodziny, naruszając zasadę równego traktowania. Trybunał podkreślił, że pracownik migrujący, płacąc podatki, przyczynia się do finansowania systemu pomocy społecznej i powinien korzystać z niego na równi z pracownikami krajowymi. W związku z tym, odmowa przyznania zasiłku lub prawa pobytu z powodu potencjalnego obciążenia systemu pomocy społecznej jest niedopuszczalna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo pobytu jest uzależnione od pozostawania na utrzymaniu, jednakże przyznanie świadczenia z pomocy społecznej nie może być podstawą do utraty tego statusu ani prawa pobytu.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że choć prawo pobytu pochodnego członka rodziny jest warunkowane pozostawaniem na utrzymaniu, to przyznanie świadczenia socjalnego nie może prowadzić do utraty tego statusu, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą równego traktowania pracowników migrujących.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (GV)

Strony

NazwaTypRola
GVosoba_fizycznaskarżący
Chief Appeals Officer, Social Welfare Appeals Office, The Minister for Employment Affairs and Social Protection, Irlandia, The Attorney Generalorgan_krajowypozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 21

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 45

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy swobody przepływu pracowników i zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 2 § pkt 2 lit. d)

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja członka rodziny jako bezpośredniego wstępnego pozostającego na utrzymaniu.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 3 § ust. 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § ust. 1 lit. a) i d)

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Warunki prawa pobytu przez okres przekraczający trzy miesiące, w tym dla członków rodziny.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 14 § ust. 2

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Zachowanie prawa pobytu, dopóki spełnione są warunki.

Rozporządzenie nr 492/2011 art. 7 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011

Zakaz dyskryminacji pracowników krajowych i przyznawanie im takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Dotyczy specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych.

Rozporządzenie z 2015 r. art. 3 § ust. 5 lit. b)

European Communities (Free Movement of Persons) Regulations 2015

Definicja kwalifikującego się członka rodziny w prawie irlandzkim.

Rozporządzenie z 2015 r. art. 6 § ust. 3 lit. a)

European Communities (Free Movement of Persons) Regulations 2015

Warunki prawa pobytu w Irlandii.

Rozporządzenie z 2015 r. art. 11 § ust. 1

European Communities (Free Movement of Persons) Regulations 2015

Warunki zachowania prawa pobytu w Irlandii, w tym niebycie nieracjonalnym obciążeniem.

Ustawa z 2005 r. art. 210 § ust. 1 i 9

Social Welfare Consolidation Act 2005

Warunki przyznania zasiłku z tytułu niepełnosprawności w Irlandii.

Ustawa z 2005 r. art. 246 § ust. 1 i 5

Social Welfare Consolidation Act 2005

Definicja zwykłego pobytu w kontekście prawa do zasiłku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyznanie świadczenia socjalnego nie może być podstawą do utraty statusu członka rodziny pozostającego na utrzymaniu ani prawa pobytu. Odmowa przyznania świadczenia socjalnego lub prawa pobytu z powodu potencjalnego obciążenia systemu pomocy społecznej narusza zasadę równego traktowania pracowników migrujących. Pracownik migrujący, płacąc podatki, przyczynia się do finansowania systemu pomocy społecznej i powinien korzystać z niego na równi z pracownikami krajowymi.

Odrzucone argumenty

Przyznanie zasiłku z tytułu niepełnosprawności oznaczałoby, że GV przestałaby być na utrzymaniu córki, a stałaby się nieracjonalnym obciążeniem dla systemu pomocy społecznej Irlandii. Utrata statusu osoby pozostającej na utrzymaniu skutkuje utratą pochodnego prawa pobytu.

Godne uwagi sformułowania

skuteczność (effet utile) praw przyznanych obywatelom Unii nieracjonalne obciążenie dla systemu pomocy społecznej równość traktowania pracowników krajowych i migrujących przywilej socjalny

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

E. Regan

prezes_izby

F. Biltgen

prezes_izby

N. Piçarra

prezes_izby

S. Rodin

sędzia

P. G. Xuereb

sędzia

L. S. Rossi

sędzia

A. Kumin

sprawozdawca

N. Wahl

sędzia

I. Ziemele

sędzia

D. Gratsias

sędzia

M. L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pobytu i świadczeń socjalnych dla członków rodzin obywateli UE, zwłaszcza w kontekście nabycia obywatelstwa przez pracownika migrującego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik migrujący nabył obywatelstwo państwa przyjmującego, zachowując obywatelstwo kraju pochodzenia. Konieczność pozostawania na utrzymaniu jest nadal warunkiem uzyskania prawa pobytu, ale nie jego utraty w wyniku otrzymania świadczenia socjalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważne kwestie związane z prawami obywateli UE i ich rodzin, równością traktowania oraz dostępem do świadczeń socjalnych, co jest istotne dla wielu osób migrujących i prawników zajmujących się prawem imigracyjnym i socjalnym.

Czy zasiłek dla matki obywatela UE może odebrać jej prawo do pobytu? TSUE odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI