C-488/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-17
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_w_sprawach_karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniapaństwo trzecieuznawanie wyrokówwspółpraca sądowaprawa podstawowejurysdykcja karnaekstradycjahandel narkotykami

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że europejski nakaz aresztowania może być wydany w celu wykonania kary orzeczonej przez sąd państwa trzeciego, jeśli wyrok został uznany przez państwo członkowskie, a postępowanie było zgodne z prawami podstawowymi.

Sprawa dotyczyła możliwości wydania europejskiego nakazu aresztowania przeciwko obywatelowi Litwy, skazanemu w Norwegii za handel narkotykami, którego wyrok został uznany i miał być wykonany na Litwie. JR, po ucieczce do Irlandii, kwestionował przekazanie, powołując się na eksterytorialny charakter przestępstwa. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że nakaz może być wydany, jeśli wyrok państwa trzeciego został uznany przez państwo członkowskie, a postępowanie było zgodne z prawami podstawowymi. Określił również, że przestępstwo popełnione poza terytorium państwa wydającego nakaz należy oceniać z perspektywy jurysdykcji państwa trzeciego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Sprawa dotyczyła obywatela Litwy, JR, skazanego w Norwegii za handel narkotykami. Wyrok norweski został uznany i miał być wykonany na Litwie. Po ucieczce do Irlandii, JR został zatrzymany na podstawie ENA wydanego przez Litwę. JR kwestionował przekazanie, argumentując m.in. eksterytorialny charakter przestępstwa. Sąd odsyłający (High Court w Irlandii) zadał pytania dotyczące zastosowania ENA w sytuacji, gdy wyrok pochodzi z państwa trzeciego (Norwegii), ale został uznany przez państwo członkowskie (Litwę), oraz jak należy interpretować podstawy odmowy wykonania ENA związane z miejscem popełnienia przestępstwa. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że ENA może być wydany na podstawie orzeczenia państwa członkowskiego nakazującego wykonanie kary orzeczonej przez sąd państwa trzeciego, pod warunkiem, że wyrok został uznany przez państwo członkowskie na mocy umowy dwustronnej, kara wynosi co najmniej cztery miesiące pozbawienia wolności, a postępowanie w państwie trzecim było zgodne z prawami podstawowymi (art. 47 i 48 Karty praw podstawowych UE). Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał wyjaśnił, że w przypadku ENA wydanego na podstawie uznanego wyroku państwa trzeciego, kwestię popełnienia przestępstwa poza terytorium państwa wydającego nakaz należy rozstrzygać z uwzględnieniem jurysdykcji karnej państwa trzeciego, a nie państwa członkowskiego wydającego nakaz. Podkreślono, że celem decyzji ramowej jest ułatwienie współpracy sądowej i zapobieganie bezkarności, a odmowa wykonania ENA w takich okolicznościach mogłaby podważyć te cele.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, europejski nakaz aresztowania może zostać wydany na podstawie orzeczenia sądu państwa członkowskiego nakazującego wykonanie w tym państwie kary orzeczonej przez sąd państwa trzeciego, jeżeli na podstawie dwustronnej umowy między tymi państwami dany wyrok został uznany orzeczeniem sądu państwa członkowskiego. Jest to jednak uzależnione od spełnienia przesłanki, aby osoba została skazana na karę pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej czterech miesięcy, oraz aby postępowanie w państwie trzecim było zgodne z prawami podstawowymi.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że choć ENA dotyczy współpracy między państwami członkowskimi, to orzeczenia państw członkowskich uznające i nakazujące wykonanie wyroków państw trzecich mogą stanowić podstawę do wydania ENA. Kluczowe jest, aby te akty uznania i wykonania były orzeczeniami sądowymi państwa członkowskiego, a postępowanie w państwie trzecim było zgodne z prawami podstawowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
JRosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Minister for Justice and Equalityorgan_krajowyinne
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinne
Komisja Europejskainstytucja_ueinne

Przepisy (15)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Europejski nakaz aresztowania stanowi decyzję sądową wydaną przez państwo członkowskie w celu aresztowania i przekazania przez inne państwo członkowskie osoby w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolności.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Państwa członkowskie wykonują każdy europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 2 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

ENA może być wydany w przypadku czynów zagrożonych karą pozbawienia wolności o maksymalnym wymiarze co najmniej 12 miesięcy, lub gdy zapadł wyrok o wymiarze co najmniej czterech miesięcy.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 2 § 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Określone przestępstwa (w tym nielegalny handel środkami odurzającymi) stanowią podstawę do przekazania bez weryfikacji pod kątem podwójnej odpowiedzialności karnej.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4 § 7

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Fakultatywna podstawa odmowy wykonania ENA, gdy przestępstwo popełnione poza terytorium wydającego nakaz państwa członkowskiego, a prawo wykonującego nakaz państwa członkowskiego nie dopuszcza ścigania takich przestępstw.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 8 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

ENA zawiera informacje o podlegającym wykonaniu wyroku i okolicznościach popełnienia przestępstwa.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

Karta art. 48

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do obrony.

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Fakultatywna podstawa odmowy wykonania ENA, gdy czyn nie stanowi przestępstwa w świetle prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego (nie dotyczy przestępstw z art. 2 ust. 2).

Decyzja ramowa 2008/909 art. 3 § 1

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Ułatwienie resocjalizacji poprzez uznawanie wyroków i wykonanie kar między państwami członkowskimi.

Decyzja ramowa 2008/947 art. 1 § 1

Decyzja ramowa Rady 2008/947/WSiSW

Ułatwienie resocjalizacji i ochrona społeczeństwa poprzez uznawanie wyroków i nadzorowanie warunków zawieszenia lub kar alternatywnych.

European Arrest Warrant Act 2003 art. 5

Ustawa z 2003 r. o europejskim nakazie aresztowania

Przestępstwo określone w ENA traktuje się jak przestępstwo zgodnie z prawem irlandzkim, jeśli czyn wypełniałby jego znamiona.

European Arrest Warrant Act 2003 art. 44

Ustawa z 2003 r. o europejskim nakazie aresztowania

Zakaz przekazania, jeśli przestępstwo popełnione poza Irlandią nie jest przestępstwem w świetle prawa irlandzkiego.

Misuse of Drugs Act, 1977 art. 15 § 1

Misuse of Drugs Act, 1977

Definicja przestępstwa posiadania środków odurzających w celu ich sprzedaży lub rozpowszechniania.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Europejski nakaz aresztowania może być wydany na podstawie uznanego wyroku państwa trzeciego, jeśli spełnione są wymogi dotyczące kary i praw podstawowych. Kwestia miejsca popełnienia przestępstwa w kontekście art. 4 pkt 7 lit. b) decyzji ramowej 2002/584 powinna być oceniana z perspektywy jurysdykcji państwa trzeciego.

Odrzucone argumenty

JR argumentował, że jedynie Norwegia mogła wystąpić o jego ekstradycję. JR argumentował, że ze względu na eksterytorialny charakter przestępstwa, Irlandia powinna odmówić wykonania nakazu.

Godne uwagi sformułowania

europejski nakaz aresztowania stanowi pierwszy konkretny środek w dziedzinie prawa karnego wprowadzający zasadę wzajemnego uznawania wyrok wydany przez sąd państwa trzeciego nie może sam w sobie stanowić podstawy europejskiego nakazu aresztowania akty uznania i wykonania stanowią orzeczenia sądowe w rozumieniu tych przepisów, jeżeli zostały wydane przez organy sądowe państwa członkowskiego w celu wykonania kary pozbawienia wolności postępowanie, które doprowadziło do wydania w państwie trzecim wyroku uznanego następnie w wydającym nakaz państwie członkowskim, było zgodne z prawami podstawowymi kwestię, czy przestępstwo to zostało popełnione „poza terytorium wydającego nakaz państwa członkowskiego”, należy rozstrzygnąć z uwzględnieniem jurysdykcji karnej tego państwa trzeciego

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes-sprawozdawca

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania europejskiego nakazu aresztowania w przypadkach wyroków pochodzących z państw trzecich, które zostały uznane przez państwa członkowskie UE. Określenie zakresu stosowania art. 4 pkt 7 lit. b) decyzji ramowej 2002/584."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uznawania wyroków państw trzecich na mocy umów dwustronnych i wymaga zgodności z prawami podstawowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interakcji między prawem UE (ENA) a prawem krajowym i umowami dwustronnymi, w kontekście międzynarodowej współpracy karnej i ochrony praw podstawowych. Jest to istotne dla prawników zajmujących się ekstradycją i prawem karnym międzynarodowym.

Czy wyrok z kraju spoza UE może prowadzić do aresztowania w UE? TSUE wyjaśnia zasady.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę