C-486/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że system wynajmu i współużytkowania pojazdów elektrycznych, w którym ryzyko operacyjne ponosi wykonawca, a jego dochody pochodzą głównie z opłat użytkowników, stanowi koncesję na usługi, a nie zamówienie publiczne.
Sprawa dotyczyła rozróżnienia między koncesją na usługi a zamówieniem publicznym w kontekście publicznego systemu wynajmu i współużytkowania pojazdów elektrycznych. Sąd odsyłający pytał, czy umowa, w której wykonawca ponosi ryzyko operacyjne, a jego dochody pochodzą głównie z opłat użytkowników, jest koncesją na usługi. Trybunał orzekł, że takie cechy wskazują na koncesję, a nie zamówienie publiczne. Ponadto Trybunał wyjaśnił zasady dotyczące szacowania wartości koncesji oraz wymogów dotyczących rejestracji zawodowej wykonawców, podkreślając zasadę proporcjonalności i wzajemnego uznawania.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektyw 2014/23/UE i 2014/24/UE w sprawie koncesji i zamówień publicznych. Sprawa rozpatrywana przez Državna revizijska komisija za revizijo postopkov oddaje javnih naročil (krajową komisję ds. kontroli postępowań o udzielenie zamówień publicznych) dotyczyła przetargu na utworzenie i zarządzanie publicznym systemem wynajmu i współużytkowania pojazdów elektrycznych w Lublanie. Głównym problemem było ustalenie, czy umowa ta stanowi koncesję na usługi, czy zamówienie publiczne, zwłaszcza w kontekście podziału ryzyka i finansowania. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że czynność, poprzez którą instytucja zamawiająca powierza stworzenie i zarządzanie usługą wynajmu i współużytkowania pojazdów elektrycznych wykonawcy, którego wkład finansowy jest w przeważającej części przeznaczony na zakup tych pojazdów, a dochody pochodzą głównie z opłat użytkowników, stanowi koncesję na usługi. Kluczowym kryterium jest przeniesienie ryzyka operacyjnego na koncesjonariusza. TSUE wyjaśnił również, że przy szacowaniu wartości koncesji należy uwzględnić przychody od użytkowników oraz wkłady i koszty instytucji zamawiającej, a także inwestycje i koszty koncesjonariusza. Ponadto, TSUE stwierdził, że instytucja zamawiająca może wymagać wpisu do rejestru zawodowego lub handlowego, ale wykonawca może powołać się na wpis uzyskany w innym państwie członkowskim. Wymóg rejestracji dla wszystkich członków tymczasowego stowarzyszenia przedsiębiorstw został uznany za nieproporcjonalny. TSUE podkreślił również, że odniesienia do nomenklatur w kontekście koncesji powinny być dokonywane wyłącznie za pomocą Wspólnego słownika zamówień (CPV), a nie klasyfikacji NACE Rev. 2.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Takie cechy wskazują na koncesję na usługi, ponieważ przenoszą ryzyko operacyjne na wykonawcę.
Uzasadnienie
Koncesja na usługi charakteryzuje się przeniesieniem ryzyka operacyjnego na koncesjonariusza, który uzyskuje wynagrodzenie głównie z prawa do wykonywania usług lub z płatności użytkowników. Zamówienie publiczne na dostawy zakłada, że instytucja zamawiająca sama czerpie korzyści z nabytych towarów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie ustalenia charakteru umowy jako koncesji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SHARENGO najem in zakup vozil d.o.o. | spolka | skarżący |
| Mestna občina Ljubljana | organ_krajowy | pozwany |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 2014/23/UE art. 5 § 1 lit. b)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji
Definicja koncesji na usługi, która obejmuje powierzenie świadczenia usług i zarządzania nimi w zamian za prawo do korzystania z usług lub płatność, przy jednoczesnym przeniesieniu ryzyka operacyjnego.
Dyrektywa 2014/23/UE art. 8 § 1 i 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji
Próg stosowania dyrektywy (5 350 000 EUR) i metoda obliczania szacunkowej wartości koncesji (całkowity obrót koncesjonariusza, w tym przychody od użytkowników, płatności od instytucji zamawiającej, a także inwestycje i koszty koncesjonariusza).
Dyrektywa 2014/23/UE art. 38 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji
Weryfikacja zdolności zawodowych, technicznych, ekonomicznych i finansowych kandydatów; możliwość wymagania wpisu do rejestru zawodowego/handlowego, ale z uwzględnieniem zasady wzajemnego uznawania.
Dyrektywa 2014/23/UE art. 27 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji
Wszelkie odniesienia do nomenklatur w kontekście koncesji muszą być dokonywane z wykorzystaniem Wspólnego słownika zamówień (CPV).
Dyrektywa 2014/24/UE art. 2 § 1 pkt 5 i 8
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych
Definicje zamówienia publicznego i zamówienia publicznego na dostawy.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 3 § 4 akapit trzeci
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych
Zasady udzielania zamówień mieszanych zawierających elementy koncesji.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 58 § 1 i 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych
Kryteria kwalifikacji w zamówieniach publicznych, w tym kompetencje do prowadzenia działalności zawodowej i wymogi dotyczące rejestracji.
Rozporządzenie nr 2195/2002 art. 1 § 1 i 2
Rozporządzenie (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego słownika zamówień (CPV)
Ustanowienie Wspólnego słownika zamówień (CPV) jako jednolitego systemu klasyfikacji dla zamówień publicznych.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/23/UE art. 3 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji
Zasada równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości; zasada proporcjonalności.
Dyrektywa 2014/23/UE art. 26 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji
Grupy wykonawców mogą brać udział w postępowaniach; wymogi dotyczące zdolności muszą być uzasadnione obiektywnymi powodami i proporcjonalne.
Rozporządzenie nr 1893/2006 art. 1 § 2
Rozporządzenie (WE) nr 1893/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej NACE Rev. 2
Klasyfikacja NACE Rev. 2 ma zastosowanie wyłącznie do celów statystycznych.
Rozporządzenie wykonawcze 2015/1986 art. 4
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/1986 z dnia 11 listopada 2015 r. ustanawiające standardowe formularze do publikacji ogłoszeń w dziedzinie zamówień publicznych
Stosowanie standardowych formularzy do publikacji ogłoszeń o koncesjach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
System wynajmu i współużytkowania pojazdów elektrycznych, w którym ryzyko operacyjne ponosi wykonawca, a jego dochody pochodzą głównie z opłat użytkowników, stanowi koncesję na usługi. Wartość koncesji należy szacować z uwzględnieniem przychodów od użytkowników oraz inwestycji i kosztów koncesjonariusza. Instytucja zamawiająca może wymagać wpisu do rejestru zawodowego, ale musi akceptować wpisy z innych państw członkowskich (zasada wzajemnego uznawania). Odniesienia do nomenklatur muszą być dokonywane wyłącznie za pomocą CPV, a nie NACE Rev. 2. Wymóg rejestracji dla wszystkich członków tymczasowego stowarzyszenia przedsiębiorstw jest nieproporcjonalny.
Odrzucone argumenty
Umowa powinna być traktowana jako zamówienie publiczne na dostawy lub jako zamówienie mieszane podlegające dyrektywie 2014/24/UE. Klasyfikacja NACE Rev. 2 może być stosowana zamiast CPV. Wymóg rejestracji dla wszystkich członków tymczasowego stowarzyszenia przedsiębiorstw jest dopuszczalny.
Godne uwagi sformułowania
Koncesja na usługi różni się od zamówienia publicznego przyznaniem koncesjonariuszowi prawa do wykonywania usług będących przedmiotem koncesji, ewentualnie takiego prawa wraz z płatnością, przy czym koncesjonariusz dysponuje w ramach zawartej umowy pewnym zakresem swobody gospodarczej w określaniu warunków świadczenia usług, które zostały mu powierzone, i ponosi jednocześnie ryzyko związane ze świadczeniem tych usług. Samo przeniesienie na koncesjonariusza ryzyka związanego z wykonywaniem usług wystarcza dla stwierdzenia występowania koncesji na usługi. Instytucja zamawiająca nie może bez naruszania zasady proporcjonalności zagwarantowanej w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy wymagać, aby każdy członek tymczasowego stowarzyszenia przedsiębiorstw był wpisany w państwie członkowskim do rejestru handlowego lub rejestru zawodowego w celu wykonywania działalności obejmującej wynajem i dzierżawę samochodów osobowych i furgonetek.
Skład orzekający
M. Campos Sánchez-Bordona
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających koncesję na usługi od zamówienia publicznego, zasady szacowania wartości koncesji, wymogi dotyczące rejestracji wykonawców w postępowaniach o udzielenie koncesji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów UE, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w krajowych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego rozróżnienia w prawie zamówień publicznych UE, które ma praktyczne implikacje dla przedsiębiorstw i instytucji zamawiających, a także porusza kwestie związane z nowymi technologiami (pojazdy elektryczne) i elastycznością przepisów.
“Koncesja czy zamówienie publiczne? TSUE wyjaśnia, jak kwalifikować umowy na usługi mobilności.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI