C-486/18

Trybunał Sprawiedliwości2019-05-08
cjeuprawo_pracyurlop rodzicielski, równe traktowanieWysokatrybunal
urlop rodzicielskiniepełny wymiar czasu pracyzwolnienieodprawazasiłekdyskryminacjarówność płciprawo pracyTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe ograniczające wysokość odprawy z tytułu zwolnienia i zasiłku na przekwalifikowanie dla pracownicy na urlopie rodzicielskim w niepełnym wymiarze są niezgodne z prawem UE, stanowiąc dyskryminację pośrednią ze względu na płeć.

Sprawa dotyczyła pracownicy (RE), która po zwolnieniu z pracy z przyczyn ekonomicznych, będąc na urlopie rodzicielskim w niepełnym wymiarze, otrzymała odprawę i zasiłek na przekwalifikowanie obliczone na podstawie obniżonego wynagrodzenia. Sąd kasacyjny Francji zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy takie obliczenie jest zgodne z dyrektywą o urlopie rodzicielskim i art. 157 TFUE (równe traktowanie). Trybunał uznał, że przepisy te naruszają prawo UE, ponieważ urlop rodzicielski w niepełnym wymiarze jest częściej wykorzystywany przez kobiety, a obniżone świadczenia stanowią dyskryminację pośrednią, która nie znajduje obiektywnego uzasadnienia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni klauzuli 2 pkt 6 Porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego oraz art. 157 TFUE w sprawie pracownicy (RE), która została zwolniona z przyczyn ekonomicznych, będąc na urlopie rodzicielskim w niepełnym wymiarze. Spór dotyczył zasad obliczania wysokości odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz zasiłku wypłacanego w związku z urlopem na przekwalifikowanie. Francuskie przepisy krajowe przewidywały obliczanie tych świadczeń na podstawie zmniejszonego wynagrodzenia otrzymywanego w okresie urlopu w niepełnym wymiarze. Sąd kasacyjny Francji powziął wątpliwości, czy takie podejście jest zgodne z prawem Unii, zwłaszcza w kontekście zasady równego traktowania płci, gdyż z urlopu rodzicielskiego w niepełnym wymiarze korzysta znacznie więcej kobiet niż mężczyzn. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że klauzula 2 pkt 6 porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które nakazują uwzględnienie zmniejszonego wynagrodzenia przy obliczaniu odprawy i zasiłku dla pracownika zwalnianego w trakcie urlopu rodzicielskiego w niepełnym wymiarze. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 157 TFUE również stoi na przeszkodzie takim przepisom, ponieważ prowadzą one do dyskryminacji pośredniej ze względu na płeć, która nie znajduje obiektywnego uzasadnienia. W obu przypadkach, świadczenia te powinny być obliczane w oparciu o wynagrodzenie za pracę w pełnym wymiarze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, klauzula 2 pkt 6 porozumienia ramowego stoi na przeszkodzie takim przepisom, ponieważ uprawnienia nabyte lub nabywane przed urlopem powinny być zachowane w niezmienionej formie.

Uzasadnienie

Celem klauzuli 2 pkt 6 jest ochrona praw pracownika nabytych przed urlopem rodzicielskim i zapewnienie, że po urlopie znajdzie się on w tej samej sytuacji. Obliczanie odprawy i zasiłku na podstawie obniżonego wynagrodzenia ogranicza te prawa i może zniechęcać do korzystania z urlopu, co jest sprzeczne z celami porozumienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (RE)

Strony

NazwaTypRola
REosoba_fizycznaskarżący
Praxair MRC SASspolkapozwany
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Porozumienie ramowe art. 2 § 6

Porozumienie ramowe dotyczące urlopu rodzicielskiego

Uprawnienia nabyte lub nabywane przez pracownika w chwili rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego zachowane są w niezmienionej formie do zakończenia urlopu, a po jego zakończeniu mają zastosowanie z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa krajowego. Ma to na celu uniknięcie utraty lub ograniczenia praw i zagwarantowanie, że pracownik po urlopie znajdzie się w tej samej sytuacji co przed urlopem.

TFUE art. 157

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada równego wynagradzania pracowników płci męskiej i żeńskiej za pracę tej samej wartości. Pojęcie wynagrodzenia obejmuje wszelkie korzyści otrzymywane przez pracownika od pracodawcy z tytułu zatrudnienia.

Pomocnicze

Porozumienie ramowe art. 4 § 1

Porozumienie ramowe dotyczące pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy

Pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze godzin nie mogą być traktowani w mniej korzystny sposób niż porównywalni pracownicy zatrudnieni w pełnym wymiarze godzin, chyba że odmienne traktowanie znajduje uzasadnienie w przyczynach o charakterze obiektywnym.

Porozumienie ramowe art. 4 § 2

Porozumienie ramowe dotyczące pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy

Zasada pro rata temporis stosuje się tam, gdzie to stosowne.

code du travail art. L. 1233-71

Kodeks pracy

code du travail art. L. 1233-72

Kodeks pracy

code du travail art. L. 1234-9

Kodeks pracy

code du travail art. L. 3123-13

Kodeks pracy

Wysokość odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy jest ustalana proporcjonalnie do okresów zatrudnienia w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy.

code du travail art. R. 1233-32

Kodeks pracy

Określa zasady obliczania zasiłku wypłacanego w związku z urlopem na przekwalifikowanie.

code du travail art. R. 1234-4

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obliczanie odprawy i zasiłku na podstawie obniżonego wynagrodzenia pracownicy na urlopie rodzicielskim w niepełnym wymiarze narusza klauzulę 2 pkt 6 porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego, która gwarantuje zachowanie praw nabytych. Obniżone świadczenia stanowią dyskryminację pośrednią ze względu na płeć, ponieważ z urlopu rodzicielskiego w niepełnym wymiarze korzysta znacznie więcej kobiet, a brak jest obiektywnego uzasadnienia dla takiego nierównego traktowania, co narusza art. 157 TFUE.

Odrzucone argumenty

Spór toczy się między podmiotami prywatnymi, a przepisy prawa UE nie są bezpośrednio skuteczne w takim przypadku, co czyni pytania prejudycjalne niedopuszczalnymi. Pracownik na urlopie rodzicielskim w niepełnym wymiarze nie jest w tej samej sytuacji co pracownik w pełnym wymiarze, co uzasadnia stosowanie zasady pro rata temporis i obliczanie świadczeń proporcjonalnie do wynagrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

Uprawnienia nabyte lub nabywane przez pracownika w chwili rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego zachowane są w niezmienionej formie do zakończenia urlopu rodzicielskiego. Po zakończeniu urlopu rodzicielskiego uprawnienia te mają zastosowanie, ze wszystkimi zmianami wynikającymi z prawa krajowego, układów zbiorowych pracy lub praktyki. Z urlopu rodzicielskiego w niepełnym wymiarze korzysta znacznie większa liczba kobiet niż mężczyzn. Odmienne traktowanie [...] nie znajduje uzasadnienia przyczynami o charakterze obiektywnym niezwiązanymi z jakąkolwiek dyskryminacją ze względu na płeć.

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes_izby

C. Toader

sędzia

A. Rosas

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących urlopu rodzicielskiego, równego traktowania płci i zasad obliczania świadczeń pracowniczych w przypadku zwolnienia podczas urlopu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony w pełnym wymiarze, który przebywał na urlopie rodzicielskim w niepełnym wymiarze i został zwolniony z przyczyn ekonomicznych. Konieczność analizy przepisów krajowych pod kątem zgodności z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu godzenia pracy z życiem rodzinnym oraz dyskryminacji płci na rynku pracy, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Urlop rodzicielski a zwolnienie: czy pracodawca może obniżyć Twoją odprawę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI