C-485/24

Trybunał Sprawiedliwości2025-12-11
cjeuprawo_ue_ogolneprawo umów międzynarodowychWysokatrybunal
prawo pracyprawo właściweumowa o pracęzmiana miejsca pracyKonwencja Rzymskaochrona pracownikajurysdykcja

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w przypadku zmiany miejsca zwykłego świadczenia pracy przez pracownika, to ostatnie miejsce powinno być brane pod uwagę przy ustalaniu prawa właściwego dla umowy o pracę, gdy strony nie dokonały wyboru prawa.

Sprawa dotyczyła wykładni Konwencji Rzymskiej w kontekście umów o pracę. Pracownik, zatrudniony przez luksemburską firmę i wykonujący pracę w różnych krajach, zmienił miejsce zwykłego świadczenia pracy na Francję. Sąd odsyłający pytał, czy w przypadku braku wyboru prawa, należy uwzględnić cały okres zatrudnienia, czy tylko ostatnie miejsce pracy. Trybunał orzekł, że ostatnie miejsce pracy, które stało się nowym zwykłym miejscem świadczenia pracy, powinno być brane pod uwagę przy ocenie ściślejszego związku umowy z danym państwem, zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. a) Konwencji Rzymskiej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 3 i 6 Konwencji o prawie właściwym dla zobowiązań umownych (Konwencja Rzymska) w sprawie umowy o pracę zawartej między Locatrans Sàrl a ES. ES, zatrudniony jako kierowca, miał umowę z prawem luksemburskim, ale zasadniczą część pracy wykonywał we Francji. Po zmianie warunków pracy, jego praca miała być świadczona głównie we Francji. Sąd kasacyjny we Francji zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy w przypadku braku wyboru prawa właściwego przez strony, należy uwzględnić cały okres zatrudnienia pracownika, czy też ostatnie miejsce, w którym pracownik zazwyczaj świadczył pracę, zwłaszcza gdy strony wyraźnie wskazały to jako nowe miejsce pracy. Trybunał przypomniał, że wybór prawa przez strony nie może pozbawić pracownika ochrony wynikającej z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa właściwego w przypadku braku wyboru. Analizując art. 6 ust. 2 Konwencji Rzymskiej, Trybunał stwierdził, że w sytuacji, gdy pracownik wykonuje pracę w więcej niż jednym państwie, a miejsce zwykłego świadczenia pracy ulega zmianie, należy wziąć pod uwagę ostatnie miejsce świadczenia pracy jako kluczowy czynnik przy ocenie ściślejszego związku umowy z danym państwem. Trybunał podkreślił, że wykładnia ta jest zgodna z celami Konwencji Rzymskiej, które obejmują zapewnienie pracownikowi odpowiedniej ochrony i zwiększenie pewności prawa. W konsekwencji, sąd krajowy powinien zbadać całokształt okoliczności, w tym ostatnie miejsce świadczenia pracy, aby ustalić prawo właściwe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W przypadku zmiany miejsca zwykłego świadczenia pracy przez pracownika, to ostatnie miejsce powinno być brane pod uwagę przy badaniu wszystkich okoliczności w celu ustalenia prawa właściwego, gdy strony nie dokonały wyboru prawa.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 2 lit. a) Konwencji Rzymskiej nie precyzuje okresu, jaki należy wziąć pod uwagę. W sytuacji zmiany miejsca pracy, należy zbadać całokształt okoliczności, w tym ostatnie miejsce świadczenia pracy, aby ustalić prawo właściwe, które zapewnia pracownikowi najszerszą ochronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Locatrans Sàrlspolkapozwany
ESosoba_fizycznaskarżący
rząd francuskiinneinterwenient
rząd czeskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Konwencja Rzymska art. 3

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

Umowa podlega prawu wybranemu przez strony. Wybór prawa powinien być wyraźny lub w sposób dostatecznie pewny wynikać z postanowień umowy lub okoliczności sprawy.

Konwencja Rzymska art. 6 § 1

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

W umowach o pracę wybór prawa dokonany przez strony nie może prowadzić do pozbawienia pracownika ochrony, która przysługuje mu na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa właściwego, które miałyby zastosowanie zgodnie z ust. 2 w przypadku braku wyboru prawa.

Konwencja Rzymska art. 6 § 2

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

W przypadku braku wyboru prawa, do umów o pracę stosuje się prawo państwa, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę, lub prawo państwa, w którym znajduje się przedsiębiorstwo, chyba że umowa wykazuje ściślejszy związek z innym państwem.

Pomocnicze

Konwencja Rzymska art. 6 § 2

Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań umownych

Łącznik państwa, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę, należy interpretować rozszerzająco. W przypadku zmiany miejsca pracy, należy zbadać całokształt okoliczności, w tym ostatnie miejsce świadczenia pracy, aby ustalić prawo właściwe.

Rozporządzenie Rzym I art. 8

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Rozporządzenie Rzym I zastąpiło Konwencję Rzymską i zawiera podobne zasady dotyczące prawa właściwego dla umów o pracę.

Konwencja Brukselska art. 5 § 1

Konwencja z Brukseli z dnia 27 września 1968 r.

Określa sąd właściwy dla indywidualnych umów o pracę, wskazując m.in. sąd miejsca, gdzie pracownik zazwyczaj świadczy pracę.

Rozporządzenie Bruksela I art. 19

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Zastąpiło Konwencję Brukselską i zawiera przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach pracowniczych, w tym miejsca zazwyczaj świadczonej pracy i ostatniego miejsca zazwyczaj świadczonej pracy.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 21

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Zastąpiło Rozporządzenie Bruksela I i zawiera aktualne przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach pracowniczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana miejsca zwykłego świadczenia pracy przez pracownika powinna być uwzględniona przy ustalaniu prawa właściwego. Ostatnie miejsce świadczenia pracy jest kluczowym czynnikiem przy ocenie ściślejszego związku umowy z danym państwem. Wykładnia przepisów powinna zapewniać pracownikowi maksymalną ochronę prawną.

Odrzucone argumenty

Należy uwzględnić cały okres trwania stosunku pracy, a nie tylko ostatnie miejsce pracy. Wykładnia przepisów Konwencji Rzymskiej powinna być analogiczna do wykładni przepisów Konwencji Brukselskiej.

Godne uwagi sformułowania

"miejsce, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę" "ściślejszy związek między umową o pracę i innym państwem" "ochrona, która przysługuje mu na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa" "całokształt okoliczności" "ostatnie miejsce, w którym pracownik zazwyczaj świadczył pracę"

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

I. Ziemele

sędzia

A. Kumin

sprawozdawca

S. Gervasoni

sędzia

M. Bošnjak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa właściwego dla umów o pracę w przypadkach zmiany miejsca świadczenia pracy przez pracownika, zwłaszcza gdy strony nie dokonały wyboru prawa lub wybór ten nie zapewnia pracownikowi wystarczającej ochrony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni Konwencji Rzymskiej, która została zastąpiona przez Rozporządzenie Rzym I, jednak zasady dotyczące ochrony pracownika i ustalania prawa właściwego pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania prawa właściwego dla umów o pracę w kontekście międzynarodowym, co jest częstym zagadnieniem dla prawników i firm działających transgranicznie.

Gdzie pracujesz, tam prawo obowiązuje? TSUE wyjaśnia, które prawo chroni kierowców w UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI